I SA/Lu 425/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie z uwagi na jej nieopłacenie. Zaskarżone postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] r., a w dniu [...] r. (koperta k. [...] akt sądowych) skarżący złożył – w jednym piśmie procesowym - zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadnił, że w dniu [...] r. opłacił wpis od skargi w wysokości [...]zł w drodze przelewu bankowego, a następnie, po udzieleniu odpowiedzi na wezwanie Sądu o podanie sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, otrzymał od Sądu pismo z informacją, że jego wyliczenie zostało zaakceptowane i skarga zostanie rozpatrzona. Po tej informacji skarżący nie otrzymał, jak uzasadniał, już żadnego innego pisma od Sądu, a w szczególności żadnego wezwania do opłacenia kolejnego wpisu na sumę [...] zł. Wraz z zażaleniem i wnioskiem o przywrócenie terminu do opłacenia wpisu od skargi skarżący uiścił wpis od skargi i wpis od zażalenia w kwotach po [...]zł. W tych okolicznościach, po ustaleniu z urzędu, że istotnie w dniu [...] r. wpłynął od skarżącego wpis na kwotę [...] zł, ale do sprawy o sygn. akt I SA/Lu [...] (tu skarżący był wzywany zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. do wpisu od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi), zarządzeniem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do złożenia dowodu opłacenia skargi w sprawie niniejszej w dniu [...] r. lub w innej dacie pozwalającej przyjąć zachowanie terminu do uiszczenia wpisu - pod rygorem przyjęcia, że skarga nie została opłacona w terminie, oraz, w razie braku dowodu opłacenia wpisu, do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do opłacenia skargi - pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] r. podtrzymał swoją argumentacje o uiszczeniu wpisu od skargi w dniu [...] r. i o otrzymaniu wezwania od Sądu do wskazania sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Następnie wyjaśnił, że po udzieleniu odpowiedzi co do wartości przedmiotu zaskarżenia, dostał od Sądu przesyłkę, w której znajdowało się "Doręczenie odpisu Zarządzenia" z dnia [...] r. oraz "Zarządzenie" z dnia [...] r. składające się z dwóch punktów: 1) o sprawdzeniu "wartości zaskarżenia: i 2) o przyjęciu, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł. Według skarżącego odpisu zarządzenia o konieczności opłacenia wpisu w kwocie [...] zł ani informacji o doręczeniu tego zarządzenia nie było. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do opłacenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87§ 1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (braku winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przy tym prawdopodobieństwo to powinno być wystarczające, to jest takie, że rozsądnie rzecz biorąc, można przyjąć, iż uprawdopodabniana okoliczność rzeczywiście miała miejsce. Samo uprawdopodobnianie sprowadza się do działania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i występuje przy dołożeniu należytej w danych okolicznościach staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody w dochowaniu terminu nie można było przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 477/12, SIP LEX nr 1333338). Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że skarżący w swoich wyjaśnieniach nie jest konsekwentny i popada w sprzeczności. Skarżący w roku [...] wniósł do WSA w Lublinie skargi w [...] sprawach. Oprócz niniejszej sprawy były to sprawy o sygn. akt I SA/Lu [...] oraz I SA/Lu [...] (poprzednia sygn. I SA/Lu [...]). W żadnej z tych dwu ostatnio wymienionych spraw skarżący nie był wzywany do wskazania sposobu obliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonego w skardze. Tylko w sprawie niniejszej, to jest oznaczonej sygn. akt I SA/Lu 425/17, w związku z wątpliwością co do prawidłowości oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, skarżący był wezwany do przedstawienia sposobu obliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W rezultacie, w wyniku postępowania sprawdzającego, wydane zostało w dniu [...] r. zarządzenie zastępcy Przewodniczącego Wydziału, którym uznano, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota [...] zł, a więc mniejsza od wartości wskazywanej przez samego skarżącego w wysokości [...] zł. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu [...] r., co jest niewątpliwe, ponieważ skarżący do swojego pisma z dnia [...] r. dołączył kopię otrzymanego pisma sądowego. Tym samym nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku o przywróceniu terminu, w którym wskazywał, że przesłał do Sądu odpowiednie pismo z wyliczeniem i otrzymał od Sądu pismo z informacją, że jego wyliczenie zostało zaakceptowane i skarga zostanie rozpatrzona. Skoro skarżący otrzymał odpis opisanego wyżej zarządzenia o sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia, w którym ustalona wartość różniła się istotnie od wartości wskazywanej przez skarżącego, to tym samym wyliczenie podatnika nie mogło być i nie zostało zaakceptowane i z całą pewnością takiej informacji skarżący nie otrzymał. Nie mógł też otrzymać informacji, że jego skarga zostanie rozpatrzona. Doręczeniu odpisu zarządzenia o sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie towarzyszyło doręczenie informacji, że skarga zostanie rozpatrzona, lecz doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do opłacenia w terminie 7 dni wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia. W ocenie Sądu brak jest podstaw, aby uznać, że odpis zarządzenia o wezwaniu do opłacenia wpisu nie został skarżącemu doręczony. Co innego wynika bowiem z akt sprawy. W aktach sprawy znajduje się, po pierwsze, odpis pisma przewodniego o doręczeniu zarówno zarządzenia z dnia [...] r. w kwestii sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia jak i odpis pisma przewodniego o doręczeniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Na obydwu tych pismach przewodnich znajdują się oświadczenia sekretarza sądowego, że powyższe pisma zostały skierowane do biura podawczego w dniu [...] r. (k.[...]i [...] akt sądowych). Oznacza to, że sekretarz sądowy sporządził odpowiednie odpisy zarządzeń oraz pisma przewodnie, umieścił je w kopercie, wypełnił formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, opisując m.in. zawartość przesyłki, dołączył go do zaadresowanej przez siebie koperty i przekazał do biura podawczego, którego zadaniem było wysłanie przesyłki. Po drugie, odbierając osobiście korespondencję wyekspediowaną drogą pocztową przez biuro podawcze skarżący potwierdził, że odebrał przesyłkę kompletną, to jest zawierającą, jak wskazano w opisie sporządzonym przez sekretarza sądowego w treści formularza potwierdzenia odbioru (k. [...] akt sądowych), odpis zarządzenia z [...] r. plus wezwanie do uiszczenia wpisu. Taki opis wezwania do uiszczenia wpisu wynika z tego, że wezwanie zawiera się w treści zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, który wezwanie sformułowane w pierwszej osobie skierował wprost do strony ("wzywam stronę skarżącą P. W. do uiszczenia wpisu..."). Te okoliczności świadczą o tym, że doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do wpisu zostało dokonane prawidłowo (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II OZ 832/16 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak jest jakiejkolwiek podstawy, aby uznać, że sekretarz sądowy, potwierdzając zawartość przesyłki skompletowanej do wysłania stronie skarżącej, potwierdził, choćby przez omyłkę, nieprawdę, skoro odebranie przesyłki zawierającej odpisy dwu zarządzeń [z dnia [...] r. (o sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia) i zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu] potwierdził sam skarżący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej. Skoro tak, to przechodząc do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu uznać należy, że skarżący tej przesłanki nie uprawdopodobnił. Dodać należy, że z twierdzeń skarżącego wynika, że w pierwszej kolejności zmierzał on do wykazania, że w ogóle nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jeżeli tak by rzeczywiście było, to jego wniosek o przywrócenie terminu byłby bezprzedmiotowy, ponieważ wtedy nie mogłoby być mowy o uchybieniu terminu, bowiem termin do opłacenia wpisu od skargi w ogóle nie otworzyłby się, a więc opłacenie wpisu w każdym czasie byłoby skuteczne. Przede wszystkim jednak, z przyczyn wyżej rozważonych, trzeba podkreślić, że skarżący nie wykazał, aby wbrew treści opisanych dokumentów, nie otrzymał odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Samo twierdzenie skarżącego, że odpisu wezwania nie otrzymał, nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia tej okoliczności, skoro co innego wynika z pozostałych, omówionych wyżej, okoliczności sprawy. Jeżeli zatem należy przyjąć za ustalone, że w rzeczywistości skarżący w dniu [...] r, otrzymał także odpis zarządzenia wzywającego go do opłacenia wpisu od skargi, to oczywiście jego wniosek o przywrócenie terminu do tej czynności nie może być uznany za bezprzedmiotowy. Jednakże skarżący nie wykazał żadnych obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły opłacenie skargi z zachowaniem ustawowego terminu, liczonego od dnia [...] r. Jego twierdzenia, że wpis od skargi uiścił w dniu [...] r., co wykazano wyżej, są nieprawdziwe. Gdyby skarżący pozostawał w błędzie, co do tego, że wpis uiszczony w dniu [...] r., dotyczył skargi w niniejszej sprawie, to otrzymanie wezwania w dniu [...] r. nie powinno być pozostawione przez skarżącego bez wyjaśnienia i upewnienia się, że rzeczywiście doszło do pomyłki. Takich czynności skarżący nie podjął. Skarżący oprócz samych twierdzeń o braku doręczenia wezwania do wpisu, nie przedstawił żadnych okoliczności pozwalających przyjąć te twierdzenia za wiarygodne. Nie może o wiarygodności tych twierdzeń świadczyć jedynie dołączenie do złożonych wyjaśnień kserokopii odpisu zarządzenia o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia i odpowiedniego pisma przewodniego. Wbrew sugestii mającej wynikać z przedstawienia kserokopii jedynie tych dokumentów, nie można przyjąć, że w przesyłce doręczonej w dniu [...] r. nie było pozostałych dokumentów, zwłaszcza w kontekście przytoczonych wyżej okoliczności wynikających z akt sprawy, czy też niekonsekwentnych wyjaśnień strony. Poza tym – jak wcześniej wyjaśniono – nie można w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć, że sekretarz sądowy sporządził pismo przewodnie o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz odpis tego zarządzenia, opisał dokument wezwania (zarządzenia) na formularzu potwierdzenia odbioru i tych dokumentów do koperty nie włożył. Dodać należy, że takich dokumentów sporządzonych przez sekretarza sądowego – jako dodatkowych, pozostawionych przez ewentualne przeoczenie – nie ma w aktach sprawy. W ocenie Sądu uznać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił wiarygodnie okoliczności mogących wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do opłacenia wpisu od skargi, co uzasadnia odmowę przywrócenia terminu do tej czynności na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a.