I SA/Lu 427/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-08-17
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadnione, gdy strona jest rzeczywiście uboga i pozbawiona środków do życia, co potwierdza jej sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna.Stan faktyczny
Skarżąca R. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniła wniosek swoją trudną sytuacją materialną – jest osobą samotną, bezrobotną, posiada niewielki majątek w postaci gruntu rolnego, z którego dochody są ograniczone, a utrzymuje się z hodowli krowy i sprzedaży jaj. Otrzymała również pomoc finansową z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić R. N. od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a zwolnić R. N. od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata z urzędu.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest osobą samotną, bezrobotną bez majątku. Jedyny majątek jaki posiada to grunt orny o pow. 2,54 ha fiz. (1,36 ha przelicz.) z czego sama użytkuje 0,97 ha, a pozostałą część wydzierżawia. Utrzymuje się z produkcji mleka od jednej krowy i sprzedaży jaj kurzych. Użytkowany przez nią grunt nie przynosi wymiernych korzyści. Ponosi bowiem koszty najmu wszystkich maszyn rolniczych i inne związane z prowadzeniem gospodarstwa (środki ochrony roślin, nawozy itp.). Dodała, że w grudniu 2015 r. otrzymała pomoc finansową z pomocy społecznej w wysokości [...] zł.
Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Intencją strony jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, tj. otrzymanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są lub mają ograniczone środki do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 - Lex nr 786724).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie będzie w stanie ponieść żadnych kosztów niniejszego postępowania.
Na powyższej ocenie zaważyła przede wszystkim sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna strony, tj. wysokość uzyskiwanego dochodu, wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem oraz brak majątku i oszczędności. Analiza powyższych elementów wskazuje, że strona skarżąca nie ma środków ani możliwości ich pozyskania na wymagane koszty sądowe. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że będzie w stanie ponieść wydatki związane z kosztami sądowymi oraz samodzielnie opłacić usługi fachowego pełnomocnika.
Zapadłe orzeczenie oznacza, że strona skarżąca została w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano jej adwokata z urzędu, bez obowiązku ponoszenia przez nią kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w L., o czym strona zostanie poinformowana.
Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło