I SA/Lu 432/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-01-14

Skład orzekający: Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba przewlekła, nawet o charakterze ciężkim, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu procesowego na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku, jeśli strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a choroba nie miała charakteru nagłego pogorszenia uniemożliwiającego podjęcie czynności?
Ratio decidendi
Choroba przewlekła, nawet o charakterze ciężkim, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu procesowego, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu jest możliwe tylko w sytuacji, gdy uchybienie nastąpiło wskutek nagłego, nieprzewidywalnego zdarzenia, którego strona nie mogła usunąć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Sama choroba, zwłaszcza o charakterze stałym i długotrwałym, nie wyłącza możliwości podjęcia czynności procesowych, szczególnie gdy strona mimo schorzeń aktywnie uczestniczy w postępowaniu.
Stan faktyczny
A. C. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu jej choroby – stwardnienia rozsianego, zaburzeń pamięci, orientacji i świadomości, oraz organicznego uszkodzenia mózgu i padaczki, które nasiliły się w okresie biegu terminu. Do wniosku dołączyła zaświadczenia lekarskie potwierdzające jej stan zdrowia. Sąd rozpatrywał wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. C. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku p o s t a n a w i a: - odmówić A. C. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. W dniu 20 listopada 2015 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek A. C. (złożony osobiście) o przywrócenie terminu. Do wniosku dołączyła m.in. wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu A. C. wyjaśniła, że jest osobą chorującą na stwardnienie rozsiane, że jej stan pogorszył się w ciągu ostatnich miesięcy, co wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 17 września 2014 r. Chora ma zaburzenia pamięci, orientacji i świadomości. Stwierdzono u niej organiczne uszkodzenie mózgu i padaczkę. W czasie, gdy biegł termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, objawy chorobowe nasiliły się. Na potwierdzenie swojej argumentacji dołączyła kserokopie zaświadczeń lekarskich: o niepełnosprawności (z 1990 roku), oraz o pozostawaniu pod opieką poradni neurologicznej (z września 2014 roku). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 p.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ponieważ przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest więc niewątpliwie dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Na stronie wnioskującej o przywrócenie terminu ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. A. C. we wniosku o przywrócenie terminu podała, iż uchybienie terminu wynikało z tego, że jest ona osobą chorującą na stwardnienie rozsiane, że w ciągu ostatnich miesięcy jej stan zdrowia uległ pogorszeniu, co potwierdza zaświadczenie z września 2014 r., a do tego dołączyły jeszcze zaburzenia pamięci, orientacji i świadomości. W odniesieniu się do powyższej argumentacji należy wskazać, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu nie było zawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o który mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt I OZ 1006/09). Zdarzenie takie może stanowić nagła choroba, bądź nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, które nie pozwoliło na osobiste dokonanie czynności czy wyręczenie się inną osobą. Jak wynika z akt sądowych i administracyjnych, skarżąca leczy się neurologicznie, ma orzeczenie o niepełnosprawności od 25 lat. Pomimo jednak tych dolegliwości skarżąca dokonuje transakcji sprzedaży nieruchomości, działając bez pełnomocnika inicjuje postępowanie przed organem podatkowym oraz przed tutejszym sądem. Okoliczności te świadczą o tym, że strona pomimo choroby jest w stanie samodzielnie działać, składać pisma. Stan zdrowia skarżącej jest przy tym okolicznością stałą i nie był nagłym zdarzeniem. Skarżąca powołuje się wprawdzie ogólnie na "pogorszenie stanu zdrowia w ostatnich miesiącach", jednak zaświadczenie lekarskie, które ma to potwierdzać, jest z września 2014 r., a skarżąca od tego czasu bierze aktywny udział w postępowaniu podatkowym oraz przed tutejszym sądem. Strona nie potwierdza też w żaden sposób (stosownym zaświadczeniem lekarskim, wypisem szpitalnym, etc.), aby w czasie od daty ogłoszenia wyroku jej stan zdrowia pogorszył się na tyle, iż nie mogła złożyć stosownego wniosku o uzasadnienie wyroku. Nie uprawdopodobniła też, że w ciągu tego okresu choroba uniemożliwiła skarżącej skorzystanie z pomocy innych osób (rozumując logicznie, gdyby stan zdrowia wnioskującej utrudniałby samodzielną egzystencję, musiałaby korzystać z opieki, pomocy innych osób). Nadmienić tylko należy, w kontekście argumentacji skarżącej, iż nie była na ogłoszeniu wyroku, że w zawiadomieniu o rozprawie była poinformowana o możliwości i trybie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w razie oddalenia skargi (k.32). O rozstrzygnięciu zaś mogła uzyskać wiedzę w każdym czasie (od jego ogłoszenia), choćby telefonicznie – należycie dbając o swoje interesy. Mając na uwadze powyższe i ustawowe wymogi wynikające z art. 87 § 2 P.p.s.a., stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie okoliczności, na które powołuje się skarżąca nie mogą - zdaniem Sądu stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło