I SA/Lu 436/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr rep. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. postanawia - odmówić przyznania adwokatowi B. K. wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010r., sygn.akt II FZ 11/10, przyznane zostało skarżącemu L. B. prawo pomocy w sprawie niniejszej w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. W piśmie z 22.03.2010r. (data pisma) Okręgowa Rada Adwokacka (ORA) poinformowała Sąd, że wyznaczyła dla świadczenia skarżącemu pomocy prawnej adw. A. S., a następnie w piśmie z 25.06.2010r. poinformowała o zmianie osoby pełnomocnika i wyznaczeniu adw. K. S. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010r., prawomocnym od dnia 10 sierpnia 2010r., Sąd odrzucił wszczynającą postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej skargę L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. W piśmie z 7.12.2011r. (data pisma) ORA poinformowała Sąd o ponownej zmianie adwokata wyznaczonego dla świadczenia skarżącemu pomocy prawnej w sprawie niniejszej i wyznaczeniu w miejsce adw. K. S. adw. J. W. Adw. J. W. w piśmie z 5.01.2012r. poinformował Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z czym, na jego wniosek, postanowieniem z dnia 22 lutego 2012r. przyznane mu zostało wynagrodzenie za udzielenie nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w zakresie sporządzenia przedmiotowej opinii. W piśmie z 13.04.2012r. (data pisma; data wpływu do Sądu – 18.04.2012r.; k-312) ORA poinformowała o kolejnej zmianie adwokata wyznaczonego dla świadczenia pomocy prawnej L. B. w ramach prawa pomocy przez wyznaczenie adw. B. K. O następnej zmianie wyznaczonego adwokata Sąd został poinformowany 3.10.2012r. (pismo ORA z 28.09.2012r., k-320) – w miejsce adw. B. K. wyznaczona została adw. J. S. W piśmie z 26.11.2012r. (k-354 akt sądowych), uzupełnionym pismem z 27.12.2012r. (k-356) adwokat B. K. wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za świadczenie nieopłaconej pomocy prawnej dla skarżącego L. B. w kilku sprawach, w tym w sprawie niniejszej. Podniósł, że podejmował szereg czynności (udzielanie skarżącemu porad prawnych, zapoznawanie się z aktami sprawy, kierowanie pism do Sądu), co wymagało poświęcenia dużej ilości czasu, tym bardziej, że procesowy charakter sprawy jest skomplikowany, jednak koszty z tym związane nie zostały mu uiszczone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi należy się wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków na zasadach określonych w art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a". Wynagrodzenie to przyznaje właściwy sąd administracyjny. Zgodnie z powołanym przepisem adwokat ustanowiony w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie na zasadach określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów dokonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przepisy o opłatach za czynności adwokatów, do których odsyła art.250 p.p.s.a., zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z § 19 rozporządzenia pokrywane przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawki minimalnej, określonej w rozdziałach 3-5 i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Opłaty w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w § 18 ust.1 rozporządzenia, przy czym katalog opłat zawarty w § 18 ust.1 pkt 2 rozporządzenia ma charakter zamknięty (por. postanowienie NSA z 7.10.2010r., sygn.akt I OSK 1000/10). W związku z tym, po zakończeniu postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie za sporządzenie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia, a także za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i za udział w postępowaniu zażaleniowym. Ponadto zauważyć należy, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie, dla której pełnomocnik z urzędu został ustanowiony (por. postanowienie NSA z 22.12.2005r., sygn.akt OZ 720/04). Przewidziany w art.29 ust.1 Prawa o adwokaturze obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej przez strony pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", a zatem powstaje w momencie rozpoczęcia wykonywania przez adwokata czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24.05.2005r., sygn.akt I KZP 15/05, LEX nr 151472). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w stanie niniejszej sprawy brak jest podstawy prawnej do przyznania adw. B. K. wynagrodzenia za udział w tej sprawie. Pełnomocnik ten, z uwagi na etap postępowania, w którym został wyznaczony, ograniczył swoje czynności w przedmiotowej sprawie do złożenia trzech pism, z których dwa dotyczyły umożliwienia mu zapoznania się z aktami sprawy (k-315 i 316), zaś trzecie zawierało informację o zwolnieniu go z obowiązków pełnomocnika z urzędu (k-350). Z przepisów rozporządzenia nie wynika, aby możliwe było przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia za tego typu czynności podjęte po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.