I SA/Lu 438/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M. i S. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233§ 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania S. i M. małż. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].05.2004r. Nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 894,10 zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż S. K. prowadził w 2002 r. działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. Przeprowadzona kontrola podatkowa tej działalności za 2002r. ujawniła, iż podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów. Ustalono, iż z naruszeniem art. 23 ust. 1 pkt. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaliczył w ciężar kosztów uzyskania przychodów kwotę 1.284,16 zł tytułem nieściągalnych wierzytelności, z naruszeniem art. 23 ust. 1 pkt. 43 lit. a tej ustawy zaliczył w ciężar tych kosztów kwotę 1.439,97 zł naliczonego podatku od towarów i usług oraz bez spełnienia wymogów art. 23 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) zaliczył kwotę 12.560,25 zł premii podatkowej w koszty uzyskania przychodów. Łącznie zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 15.284, 38 zł. W związku z takimi ustaleniami organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe wobec S. i M. małż. K., którzy za 2002r. złożyli wspólne zeznanie o osiągniętych dochodach – PIT –36 i określił zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż wynikająca ze złożonego zeznania podatkowego. W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucali organowi I instancji naruszenie art. 120, 122 ordynacji podatkowej oraz art. 23 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, poprzez niesłuszne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów kwoty premii podatkowej w wysokości 12.560, 25zł., bowiem w ocenie podatników na dzień 30.04.2003r. zaległość we wpłacie składek na ubezpieczenie społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne nie była zaległością znaną. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania nie podzielił argumentów odwołania. Wskazał, iż stosownie do art. 23 ust. 2 pkt. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców przedsiębiorca może skorzystać z premii podatkowej, jeżeli w terminie złożenia zeznania o wysokości dochodu ( poniesionej straty ) za rok podatkowy rozpoczynający się w 2002r., w tym również za lata wcześniejsze, nie posiada znanych zaległości z tytułu podatków stanowiących dochód budżetu państwa, składek na ubezpieczenie społeczne oraz składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Definicja zaległości znanych zawarta jest w art. 2 pkt. 3 powołanej ustawy. Z akt wynika, że w terminie do złożenia zeznania podatkowego za rok 2002 tj. 30.04.2003r. podatnik S. K. posiadał zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc marzec 2003r., a zaległość ta zapłacona została 10.05.2003r. Nie jest zatem zasadny zarzut, że na dzień 30.04.2003r. nie można było stwierdzić zaległości w zapłacie składek. Zapłata składek w zadeklarowanej wysokości nie świadczy o braku istnienia zaległości. Zaległość powstaje i istnieje niezależnie od faktu złożenia deklaracji. Wysokość składki wynika przepisów publikowanych w Monitorze Polskim wobec czego jeżeli podatnik wpłaci składkę za dany miesiąc w wysokości niższej niż wynikająca z tych przepisów, wówczas z dniem upływu płatności składki, organowi znany jest fakt istnienia zaległości. Podatnik wpłacił w dniu 10.04.2003r. składkę za miesiąc marzec 2003r w zaniżonej kwocie, a różnica dopłacona została 10.05.2003r. , co wskazuje, że na 30.04.2003r. miał zaległość w zapłacie składek odprowadzanych do ZUS i były one znane na ten dzień. W tej sytuacji z uwagi na brak przesłanek wskazanych w art. 23 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy podatnik nie był uprawniony do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów premii podatkowej w kwocie 12.506,25 zł. Na powyższą decyzję M. i S. małż. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 23 i 24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) oraz art. 210 § 4 ordynacji podatkowej wnosili o jej uchylenie. Podtrzymywali argumenty zawarte w odwołaniu, a w szczególności podnosili, iż podstawą ustaleń faktycznych nie może być wydane z datą znacznie późniejszą zaświadczenie ZUS. Wg bowiem posiadanej przez ZUS, jak i podatnika na dzień 30.04.2003r. wiedzy zaległość w składkach nie była znana tak podatnikowi jak i organowi. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pominięto treść art. 24 powołanej ustawy, który daje możliwość skorzystania z prawa do premii nawet po wydaniu decyzji ostatecznej przez organ podatkowy, jeżeli zaległość wynikająca z tej decyzji z odsetkami zostanie uregulowana w terminie 14 dni. Prawo to przysługuje nawet po długim czasie. Nieracjonalne byłoby zatem pozbawianie tego prawa podatnika, który sam naprawia swój błąd i wpłaca należność. Organ podatkowy II instancji nie ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, co stanowi o naruszeniu art. 210§ 4 ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymywał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod katem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) przedsiębiorcy mogą skorzystać z premii podatkowej pod warunkiem, że: 1/ wierzytelności, o których mowa w art. 5 ust. 1, zaliczą, do końca roku podatkowego rozpoczynającego się w 2002r. do nieściągalnych albo utworzą na nie rezerwy oraz 2/ w terminie złożenia zeznania o wysokości dochodu ( poniesionej straty ) za rok podatkowy rozpoczynający się w 2002r., w tym również za lata wcześniejsze, nie posiadają znanych zaległości z tytułu podatków stanowiących dochód budżetu państwa, składek na ubezpieczenie społeczne oraz składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, oraz 3/ w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy złożą w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania lub siedziby wykaz wierzytelności, wymienionych w art. 5 ust. 1, zawierający w szczególności dane wskazane w pkt. a i b tego przepisu. Nie było między stronami sporne, iż skarżący S. K., który w 2002r. skorzystał z premii podatkowej w kwocie 12.560, 25 zł wykazując tę kwotę w kosztach uzyskania przychodu tego roku podatkowego spełnił przesłanki, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt. 1 i 3 powołanej ustawy. Wg organów podatkowych, nie spełnił jednak przesłanki, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt. 2, bowiem w terminie złożenia zeznania o wysokości dochodu tj. 30.04.2003r., posiadał znane zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc marzec 2003r. Wpłacona przez niego kwota składki, zgodna ze złożoną w dniu 10 kwietnia 2003r. deklaracją, była niższa niż kwota należna, wynikająca z przepisów, a zatem już z dniem upływu terminu płatności składki organowi znany był fakt istnienia zaległości. Kwoty składki wynikają bowiem w szczególności ze zgłoszenia dotyczącego rejestracji danej osoby. Powyższa interpretacja nie znajduje jednak, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, uzasadnienia w powołanym wyżej art. 23 ust. 2 pkt. 2 ustawy. W omawianym przepisie ustawodawca wymaga, by w terminie złożenia zeznania o wysokości dochodu przedsiębiorca nie posiadał znanych zaległości z tytułu m.in. składek na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a nie zaległości w tych składkach w ogóle. Rację ma skarżący, iż faktu istnienia zaległości znanych w rozumieniu art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy nie można wywodzić z pisma ZUS z dnia 7.04.2004r, bowiem z pisma tego wynika jedynie, iż skarżący na dzień 30.04.2003r. posiadał zaległości w opłacaniu składek za miesiąc marzec 2003r., a fakt ten nie był sporny. Istotne w sprawie było wykazanie, że posiadana przez skarżącego zaległość w składkach na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne była zaległością znaną w rozumieniu powyższego przepisu. Stosownie do art. 2 pkt. 3 powołanej ustawy, przez należności znane w rozumieniu tej ustawy - rozumie się "należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień". Ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, iż zaległości znane w opłacaniu składek wynikają z samego faktu zgłoszenia danej osoby do ubezpieczenia nie znajduje uzasadnienia. Ze zgłoszenia danej osoby do ubezpieczenia wynika przede wszystkim fakt podlegania ubezpieczeniu. Kwotę należności z tego tytułu określał podatnik w deklaracji ZUS DRA, która stosownie do art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Kwota wynikająca z tej deklaracji była kwotą należną za dany miesiąc, dopóki nie została zakwestionowana przez właściwy organ. Z niespornych ustaleń organów podatkowych wynikało, iż skarżący złożył deklarację ZUS DRA za miesiąc marzec 2003r. w dniu 8 kwietnia 2003r. i w dniu 10 kwietnia tego roku wpłacił wynikającą z tej deklaracji należność. Do 30 kwietnia 2003r. prawidłowość tej deklaracji nie była kwestionowana. Wysokość składki na 30.04.2003r. wynikała więc ze złożonej przez podatnika deklaracji, a zaległość z korekty tej deklaracji złożonej w dniu 5 maja 2003r. ( k.- 111-115 akt podatkowych). Przyjęcie zatem, iż na dzień 30.04.2003r. zaległość w składkach na rzecz ZUS, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy była zaległością znaną nie znajduje uzasadnienia w przytoczonych wyżej przepisach prawa, co czyniło skargę częściowo uzasadnioną. Przepis art. 24 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców nie miał w sprawie zastosowania, bowiem odnosi się on do innego, niż ustalony w rozpoznawanej sprawie, stanu faktycznego. O tyle też nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutu jego naruszenia nie miało wpływu na pozbawienie strony możliwości obrony jej interesów w postępowaniu sądowym. Z tych przyczyn, uznając zarzuty skargi za częściowo uzasadnione, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i art. 152 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz w zakresie kosztów postępowania sądowego – art. 200 i 205 § 1 tej ustawy należało orzec jak w sentencji.