I SA/Lu 48/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 686/22 odrzucającym skargę Z. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Lu [...] p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Lu [...]. Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 686/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił - z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego – skargę Z. M. (skarżący) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 293/20. W dniu 2 stycznia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga Z. M. o wznowienie postępowania w powyższej sprawie sygn. akt I SA/Lu 686/22. W skardze tej oraz piśmie uzupełniającym skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz pismo Niderlandzkiej Administracji Skarbowej z 7 marca 2023 r. nr ref: DT_R_PL+ML_20230118_114Y23_HEF20044_REP_20230307 (k. 7 i nast. akt sądowych) nieznane sądowi który wydał orzeczenie w sprawie, a wskazujące, że nie popełnił zarzucanego mu czynu uchylania się od opodatkowania jego niderlandzkiej emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 686/22 podlega odrzuceniu, ponieważ brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a". Z przepisów tych wynika, że wznowienie postępowania sądowego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowych przyczyn wznowienia oraz zachowania terminu do wniesienia skargi. Wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową, bo przysługuje tylko od ściśle określonych orzeczeń i jest oparte na wąsko określonych podstawach, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania na co wskazuje art. 279 p.p.s.a. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Należy zatem podkreślić, iż warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie, jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Podstawy te zostały wymienione w przepisach art. 271 – 274 p.p.s.a. Brak jednego z tych warunków powoduje to, że rozpoznawanie skargi o wznowienie jest niemożliwe. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodne z jego treścią można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie podnosi się, że wymienione w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłanki należy rozumieć w ten sposób, że okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one jej znane (tak NSA w wyroku z 24 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 1336/23). Odnosząc się do tak rozumianej podstawy wznowienia nie można pominąć, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom regulującym omawiane kwestie (wskazanie konkretnego przepisu prawa) nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa wznowienia w sprawie nie zachodzi. Innymi słowy, formułowanie w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia. W niniejszej sprawie tego typu sytuacja wystąpiła, albowiem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją. W szczególności nie zachodzi jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy okolicznościami faktycznymi wskazywanymi przez skarżącego a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Jak już wskazano powyżej w niniejszej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania powołał art. 273 § 2 p.p.s.a. i pismo Niderlandzkiej Administracji Skarbowej z 7 marca 2023 r. stanowiące nowy dowód w rozumieniu tego przepisu, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Odnoszą się do tak określonej podstawy wznowienia wskazać należy, iż jest ona całkowicie chybiona. Należy bowiem pamiętać, że postępowanie, którego aktualnie wznowienia domaga się skarżący zostało zakończone postanowieniem o odrzuceniu skargi z uwagi na nie uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego. Orzeczenie to ma wyłącznie charakter formalny. W sprawie nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania i merytorycznego rozpoznania sprawy. Sprawa nie otrzymała biegu z uwagi na wskazane braki fiskalne. Nie ma zatem żadnego związku pomiędzy powołaną w skardze podstawą wznowienia (nowe dowody mające wpływ na wynik sprawy), a treścią orzeczenia – postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na brak wpisu sądowego. Orzeczenie to pozostawało bowiem bez jakiegokolwiek związku z tym dowodem, a tym samym nie mógł on mieć wpływu na jego treść. W tych okolicznościach stwierdzić należało, iż powoływane przez skarżącego okoliczności nie stanowią podstawy wznowienia postępowania, co wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania złożonej skargi. Ponadto brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje dla sądu obowiązkiem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04). Na marginesie zauważyć trzeba, że skarżący wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. podnosił szereg zarzutów dotyczących zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia, którego prawidłowość kwestionował. W związku z tym zasadnym jest wskazać, iż w postępowaniu wznowieniowym tego typu polemika z trafnością prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna. W postępowaniu którego wznowienia żąda skarżący przysługiwały mu zwykłe środki odwoławcze od postanowienia, z których to skarżący skorzystał. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 września 2023 r. sygn. akt II FZ 74/23 oddalił zażalenie skarżącego wniesione na przedmiotowe postanowienie sądu. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.