I SA/Lu 481/18
WyrokWSA w Lublinie2019-02-01
Skład orzekający: Danuta Małysz, Wiesława Achrymowicz, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów uległo przedawnieniu, a w konsekwencji czy organ podatkowy był uprawniony do umorzenia postępowania podatkowego na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe z tytułu importu towarów uległo przedawnieniu, co stanowiło uzasadnioną podstawę do umorzenia postępowania podatkowego na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że decyzje organu kontroli skarbowej dotyczące VAT naliczonego nie obejmowały swoim zakresem zobowiązania z tytułu VAT od importu, a postępowania karne skarbowe nie dotyczyły dobrowolnie zapłaconego VAT od importu, co wykluczało przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Spółka T. złożyła wniosek o określenie prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu towarów, twierdząc, że zapłacony VAT został zapłacony nienależnie w świetle wcześniejszych decyzji organu kontroli skarbowej kwestionujących transakcje z dostawcą. Organy podatkowe uznały jednak, że zobowiązanie z tytułu VAT od importu uległo przedawnieniu z końcem 2017 r. i umorzyły postępowanie podatkowe. Spółka zaskarżyła decyzję o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących określenia wysokości zobowiązania, przedawnienia, wygaśnięcia zobowiązania przez zapłatę, a także wpływu postępowań karnych skarbowych i egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (organ I instancji) umarzającą postępowanie podatkowe wszczęte na wniosek T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. (spółka T. albo spółka) z [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu towarów, udokumentowanego SAD z [...] r. nr [...]
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] r. spółka, według dokumentu SAD nr [...], zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z [...] towar w postaci gazu propan o deklarowanym kodzie [...] i wartości [...] zł, VAT [...] zł. Zgodnie ze zgłoszeniem celnym nadawcą towaru była C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (spółka C. ), a odbiorcą spółka T. . Wykazany w zgłoszeniu celnym VAT spółka zapłaciła.
Jak dalej motywował organ, spółka w pismach z [...] r. (były to dwa pisma), powołując się na art. 33 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U.2011.177.1054 ze zm. w brzmieniu dla 2012 r. - ustawa o VAT), domagała się określenia, że nie spoczywa na niej obowiązek z tytułu VAT od importu według dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] r., a w następstwie wysokość zobowiązania podatkowego zadeklarowanego w tym dokumencie odpowiada [...] zł. W przekonaniu spółki, skoro Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (organ kontroli skarbowej) w decyzjach z dnia [...] r. - obejmujących rozliczenia spółki z tytułu VAT za okresy zawarte w [...] r. - przyjął, że transakcje między spółką T. a spółką C. nie miały miejsca, opisujące je dokumenty SAD i faktury nie są materialnie rzetelne, to nie powstał VAT od importu opisanego w wymienionym dokumencie SAD. Spółka tłumaczyła, że według organu kontroli skarbowej, nie nabyła gazu od C. . Wobec tego, konsekwentnie, spółka zapłaciła VAT z tytułu importu udokumentowanego SAD nr [...] z dnia [...] r. w sposób nienależny.
Zdaniem organu, postępowanie podatkowe zainicjowane omówionym wnioskiem spółki T. (sformułowanym w dwóch pismach z [...] r.), w którym nawiązywała wyraźnie do art. 33 ust. 3 ustawy o VAT, podlegało umorzeniu, zgodnie z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 ze zm. - O.p.), bowiem jej zobowiązanie z tytułu VAT od omawianego importu uległo przedawnieniu z końcem 2017 r., na zasadzie art. 70 § 1 O.p.
Odnosząc się do zarzutów stawianych przez spółkę w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ tłumaczył, że jedna z decyzji organu kontroli skarbowej z [...] r. zmieniała spółce deklarowane rozliczenie VAT między innymi za I kwartał [...] r., przy czym nie obejmowała ona VAT należnego od wymienianego przez spółkę importu. Dlatego środki egzekucyjne zastosowane w celu przymusowego wykonania tej decyzji z istoty rzeczy nie mogły przerwać biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu VAT od importu towarów, udokumentowanego SAD z [...] r. nr [...], skoro organ kontroli skarbowej o tym zobowiązaniu nie orzekał w decyzji z [...] r. Ponadto spółka [...] r. sama dobrowolnie zapłaciła VAT od tego importu, co jest okolicznością niesporną. Tak więc omawiane zobowiązanie podatkowe z tytułu importu towarów nie mogło być i nie było przedmiotem egzekucji, nie były stosowane jakiekolwiek środki egzekucyjne w celu jego przymusowego wykonania.
W dalszej kolejności organ argumentował, że organ kontroli skarbowej w decyzji z [...] r., obejmującej pierwsze półrocze [...] r., nie określił spółce wysokości zobowiązania z tytułu VAT od powoływanego importu towarów, co do zasady nie rozstrzygał tej kwestii. W konsekwencji sądowa kontrola legalności tej decyzji organu kontroli skarbowej nie mogła skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia analizowanego w tej sprawie zobowiązania podatkowego. Zakres rozstrzygnięcia organu kontroli skarbowej, w następstwie granice sądowej kontroli legalności tego rozstrzygnięcia nie obejmowały bowiem zobowiązania spółki z tytułu VAT od importu udokumentowanego SAD z [...] r. nr [...]
Zdaniem organu, także wszczęte i niezakończone postępowanie karne skarbowe, na które zwraca uwagę spółka, wiąże się z niewykonaniem zobowiązań podatkowych, o których orzekał organ kontroli skarbowej w dwóch decyzjach z [...] r., dotyczących okresów rozliczeniowych VAT zawartych w [...] r.
W świetle powyższego, organ stanął na stanowisku, w myśl którego przedawnienie zobowiązania spółki T. z tytułu VAT od importu według dokumentu SAD z [...] r. nr [...] było okolicznością uzasadniającą zastosowanie art. 208 § 1 O.p., który wprost mówi o tym, że w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Spółka złożyła skargę na zrelacjonowaną wyżej decyzję organu. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie:
- art. 33 ust. 3 w związku z art. 38 ust. 2 ustawy o VAT przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości - [...] zł;
- art. 208 § 1 w związku z art. 70 § 1 O.p. z powodu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania, co polegało w szczególności na wyrażeniu podglądu, zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia nie można wydać decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego;
- art. 59 § 1 pkt 1 O.p. z uwagi na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie nieuprawnione uznanie, że zobowiązanie spółki z tytułu VAT od wymienianego importu wygasło przez zapłatę, co spowodowało ustanie więzi prawnej łączącej podatnika z podmiotem uprawnionym do świadczenia podatkowego;
- art. 70 § 1, § 6 pkt 1 O.p. ze względu na stwierdzenie, że postępowanie karne skarbowe w sprawie posłużenia się nierzetelnymi fakturami w okresie od stycznia do grudnia 2012 r., wystawianymi przez spółkę C. , nie było okolicznością tamującą bieg terminu przedawnienia spornego zobowiązania spółki T. z tytułu VAT od importu;
- art. 70 § 4 O.p. w związku z wykluczeniem przerwania biegu terminu przedawnienia omawianego zobowiązania podatkowego spółki T. z tytułu VAT od importu wskutek zastosowania środka egzekucyjnego;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., bowiem organ błędnie ustalił stan faktyczny, na podstawie nieprawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego, w następstwie dowolnie cenił, że omawiane zobowiązanie podatkowe spółki uległo przedawnieniu, pomimo równoległego prowadzenia przez organy podatkowe wobec spółki postępowania dotyczącego VAT za okresy rozliczeniowe zawarte w 2012 r.
Zasadniczo, zdaniem spółki, skoro organ kontroli skarbowej u podstaw decyzji z [...] r. przyjął, że spółka T. nie zawierała transakcji ze spółką C. , a dokumenty SAD i faktury, w których figuruje spółka T. i C. , nie opisują rzeczywistych zdarzeń w obrocie gospodarczym (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT), to w takiej sytuacji konsekwentnie na spółce T. nie może ciążyć zobowiązanie z tytułu VAT od importu według dokumentu SAD [...] z [...] r., w ramach którego nadawcą towarów była właśnie spółka C. . Spółka T. odliczała w deklaracjach podatkowych VAT naliczony z tytułu importu w całym [...] r.
Zdaniem spółki, wystąpiła z wnioskiem o korektę VAT od wymienianego importu towarów przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. Motywowała przy tym, że art. 33 ust. 3 ustawy o VAT daje jej uprawnienie do domagania się od organu podatkowego wydania decyzji określającej zobowiązanie z tytułu VAT od importu w prawidłowej wysokości. Zwracała uwagę, że podatnik sam nie może skorygować zgłoszenia celnego. W związku z tym przesłanką wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania z tytułu VAT od importu jest stwierdzenie, że w zgłoszeniu celnym kwota VAT została zadeklarowana w nieprawidłowej wysokości. W okolicznościach tej konkretnej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której wysokość VAT od importu wynosi [...] zł.
W dalszej kolejności spółka wywodziła, konsekwentnie jak w postępowaniu przed organem, że postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne dotyczące zobowiązań z tytułu VAT objętych decyzją organu kontroli skarbowej z [...] r. oraz postępowanie sądowe w sprawie kontroli legalności tej decyzji, a nadto dwa połączone postępowania karne skarbowe wszczęte [...] r., mające za przedmiot podejrzenie popełnienia przestępstw skarbowych w spółkach T. i C. przy transakcjach zwieranych w [...] r. spowodowały przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania spółki z tytułu VAT od importu według dokumentu SAD nr [...] z [...] r. Dlatego organ miał obowiązek wydać decyzję zgodnie z wnioskiem spółki.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności należy zgodzić się z organem co do tego, że z lektury dwóch pism spółki, każde z [...] r., wynika jej wniosek o zastosowanie art. 33 ust. 3 ustawy o VAT i wydanie decyzji określającej wysokość VAT od importu według dokumentu SAD nr [...] z [...] r. jako - w przekonaniu spółki - [...] zł.
Co do zasady, art. 33 ust. 3 ustawy o VAT stanowi, że po przyjęciu zgłoszenia celnego podatnik może wystąpić do naczelnika urzędu celno-skarbowego o wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości (przy czym naczelnik urzędu celno-skarbowego jest właściwy od 1 marca 2017 r., a wcześniej organem właściwym był naczelnik urzędu celnego - ustawa nowelizująca Dz.U.2016.1948). Wobec tego spółka była uprawniona do wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o określenie prawidłowej wysokości zobowiązania z tytułu VAT od importu według dokumentu SAD nr [...] z [...] r., jeśli uważała, że w zgłoszeniu celnym zadeklarowała błędną wysokość tego zobowiązania podatkowego. Jednak wyłącznie w tej kwestii spółka wyraża pogląd zgodny z prawem.
Spór spółki z organem koncentrował się na przedawnieniu jej zobowiązania z tytułu VAT od wielokrotnie powoływanego wyżej importu, a w następstwie na zasadności zastosowania przez organ art. 208 § 1 O.p.
Odnosząc się do tak sformułowanego zagadnienia, ocenę prawną należy rozpocząć od zaakceptowania stanowiska organu, według którego decyzja organu kontroli skarbowej z [...] r., zmieniająca spółce rozliczenie VAT za okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca [...] r. oraz nakładająca na spółkę obowiązek zapłaty kwot wykazanych jako VAT w fakturach wystawianych w tym czasie (druga decyzja organu kontroli skarbowej z tej samej daty zmieniała spółce rozliczenie VAT za okresy od lipca do grudnia [...] r. r. z jednoczesnym nałożeniem na nią obowiązku zapłaty kwot wykazanych jako VAT w fakturach wystawianych w tych miesiącach [...] r.), nie obejmowała swoim zakresem zobowiązania spółki z tytułu VAT od importu udokumentowanego SAD nr [...] z [...] r.
Trzeba wyraźnie odróżnić sytuację, w której organ kontroli skarbowej zakwestionował materialną rzetelność faktur oraz zgłoszeń celnych (opisujących pochodzenie towarów od spółki C. ) i w następstwie pozbawił spółkę prawa do odliczenia VAT naliczonego na podstawie tych nierzetelnych dokumentów z powołaniem się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT od sytuacji, w której organ podatkowy wydaje decyzję określającą prawidłową wysokość zobowiązania z tytułu VAT od importu towarów, zastępując w tym zakresie błędne zgłoszenie celne, w trybie przewidzianym w art. 33 ust. 3 ustawy o VAT. W tej pierwszej organ kontroli skarbowej nie określał spółce prawidłowej wysokości zobowiązania z tytułu VAT od importu towarów, tylko - po weryfikacji wysokości odliczonego przez spółkę VAT naliczonego - wyeliminował kwoty ujęte w materialnie nierzetelnych zgłoszeniach celnych. Dlatego właśnie - można powiedzieć, że w następstwie rozstrzygnięcia organu kontroli skarbowej z [...] [...] r. - spółka wystąpiła do organu I instancji, właściwego w sprawach VAT od importu, z wnioskiem wywiedzionym z art. 33 ust. 3 ustawy o VAT, domagając się wydania decyzji, z której będzie wynikało, że VAT od importu według dokumentu SAD nr [...] z [...] r. wynosi [...] zł zamiast [...] zł. Spółka wyraźnie przy tym stwierdzała, że jej wniosek o określenie VAT od importu jako [...] zł jest następstwem pozbawienia prawa do odliczenia VAT naliczonego na podstawie zgłoszeń celnych opisujących import towarów od spółki C. .
Wymaga zaznaczenia, że w okolicznościach analizowanej sprawy poza sporem pozostawało, że VAT od omawianego importu spółka zadeklarowała organowi celnemu w zgłoszeniu celnym oraz zapłaciła w terminie i na warunkach określonych dla uiszczenia cła (por. art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 33 ust. 1 - 6 ustawy o VAT).
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że VAT od importu towarów według dokumentu SAD nr [...] z [...] r. nie był przedmiotem rozstrzygania przez organ kontroli skarbowej w decyzji z [...] r., do której konsekwentnie, z tym że nieadekwatnie, nawiązywała spółka.
Przechodząc do analizy czy omawiane zobowiązanie spółki z tytułu VAT od importu towarów z [...] r. uległo przedawnieniu, przede wszystkim należy przypomnieć, że w myśl art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Następnie art. 70 § 2 O.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu:
1) od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej;
2) od dnia wejścia w życie rozporządzenia w sprawie przedłużenia terminu płatności podatku, wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, do dnia upływu przedłużonego terminu.
Unormowania zawarte w art. 70 § 3 i § 3a O.p. mówią o wpływie upadłości podatnika na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, która w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie miała miejsca, skoro nic nie wskazuje na ogłoszenie upadłości spółki T. (nie mówi o tym żadna ze stron).
W dalszej kolejności, według art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Z kolei w art. 70 § 6 O.p. ustawodawca przyjął, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem:
1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;
2) wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania;
3) wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;
4) doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
5) doręczenia zawiadomienia o przystąpieniu do zabezpieczenia w przypadkach określonych w art. 32a 3 i art. 35 § 2ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, 1475, 1954 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 138 i 398);
6) wystąpienia przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek strony, o którym mowa w art. 119h § 2, o opinię Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania, zwanej dalej "Radą", co do zasadności zastosowania art. 119a lub środków ograniczających umowne korzyści.
W art. 70 § 7 O.p. ustawodawca opisał zdarzenia kończące zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a art. 70 § 8 tej ustawy stanowi o znaczeniu zabezpieczenia hipotecznego czy w postaci zastawu skarbowego dla biegu terminu przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania podatkowego.
Zdaniem spółki, postępowanie zabezpieczające, a później egzekucyjne, mające za przedmiot zaległości wynikające z decyzji organu kontroli skarbowej z [...] r., spowodowały przerwę biegu terminu przedawnienia jej zobowiązania z tytułu VAT od importu towarów według dokumentu SAD nr [...] z [...] r.
W ocenie sądu, tej treści zapatrywanie spółki jest błędne. Jak to zostało omówione wyżej, VAT zadeklarowany w zgłoszeniu celnym z [...] r. spółka zapłaciła [...] r. i organ I instancji (wcześniej właściwy naczelnik urzędu celnego) nie kwestionował zgłoszenia celnego. W dalszej kolejności żadna z decyzji organu kontroli skarbowej z [...] r., na które powołuje się spółka, nie określały wysokości jej zobowiązania z tytułu VAT od tego importu towarów, nie obejmowały swoim zakresem tej czynności opodatkowanej VAT, natomiast pozbawiły spółkę prawa do odliczenia VAT wykazanego w zgłoszeniach celnych niezgodnych z rzeczywistością. Wobec tego zarówno postępowanie zabezpieczające, jak i egzekucyjne nie mogły i nie dotyczyły VAT od importu udokumentowanego SAD nr [...] z [...] r., zapłaconego przez spółkę i niekwestionowanego przez organ celny. Dlatego spółka nie może zasadnie nawiązywać do regulacji zawartej w art. 70 § 4 O.p., która w zaistniałych okolicznościach, z istoty rzeczy, nie mogła znaleźć zastosowania.
Konsekwentnie - w świetle powyższego - należy stwierdzić, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję organu kontroli skarbowej z [...] r. nie mogła skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania spółki z tytułu VAT od omawianego importu towarów, na zasadach określonych w art. 70 § 6 pkt 2 O.p., skoro decyzja ta nie dotyczyła tego konkretnego zobowiązania podatkowego.
Także wszczęcie postępowania karnego skarbowego, wbrew przekonaniu spółki, nie mogło spowodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia analizowanego zobowiązania podatkowego, które spółka dobrowolnie wykonała. Należy zauważyć, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wprost stanowi tylko o takiej sytuacji, w której postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe ma u podstaw podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiążące się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Spółka zwracała uwagę w swojej argumentacji na postanowienie o zawieszeniu śledztwa, z treści którego - w jej przekonaniu - wynikać ma, że postępowanie karne skarbowe obejmuje zapłacone zobowiązanie z tytułu VAT od importu towarów udokumentowanego SAD nr [...] z [...] r.
Według postanowienia o zawieszeniu śledztwa, dotyczy ono popełnienia przestępstwa skarbowego polegającego na tym, że w okresie od stycznia do grudnia [...] r.:
- w dokumentacji prowadzonej dla potrzeb VAT spółki T. podano nieprawdę, zaniżając VAT podlegający wpłacie do [...] Urzędu Skarbowego w W. w łącznej kwocie [...]zł, czym spowodowano powstanie uszczuplenia podatkowego w zakresie VAT za ww. miesiące w tej kwocie, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.;
- w dokumentacji prowadzonej dla potrzeb VAT spółki T. podano nieprawdę, zawyżając VAT podlegający zwrotowi w łącznej kwocie [...]zł, czym spowodowano powstanie uszczuplenia podatkowego w zakresie VAT za ww. miesiące w tej kwocie, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 76 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.;
- pod firmą spółki T. posłużono się nierzetelnymi fakturami dokumentującymi sprzedaż i zakup towarów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.;
- pod firmą spółki C. posłużono się nierzetelnymi fakturami dokumentującymi sprzedaż i zakup towarów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. (kserokopię tego postanowienia spółka dodatkowo dołączyła do skargi).
Przytoczone wyżej literalne brzmienie przedmiotu postępowania karnego skarbowego wprost oznacza, że obejmuje ono czynności sprowadzające się do zaniżania VAT należnego i zawyżania VAT naliczonego przez podawanie nieprawdy w dokumentacji prowadzonej dla potrzeb VAT, przy wykorzystaniu faktur nieopisujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ze skutkiem w postaci uszczupleń podatkowych. Zatem jego przedmiotem nie jest dobrowolnie zapłacony przez spółkę VAT od importu towarów udokumentowanego SAD nr [...] z [...] r. Dokonanie importu i wysokość VAT od tej czynności nie były okolicznościami kwestionowanymi przez organ celny. W tym zakresie, jak wynika z przytoczonego wyżej postanowienia o zawieszeniu śledztwa, także organ prowadzący postępowanie karne skarbowe nie powziął podejrzenia uszczuplenia VAT, wypełniającego znamiona wykroczenia czy przestępstwa skarbowego.
Wobec tego powoływanie się przez spółkę na art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest nieadekwatne do stanu analizowanej sprawy. Postępowanie karne skarbowe, do którego spółka konsekwentnie nawiązywała przed organem i nawiązuje w skardze, nie wiąże się bowiem z wykonanym zobowiązaniem podatkowym, zgodnie ze zgłoszeniem celnym zaakceptowanym przez organ celny.
Błędnie również spółka wywodzi, na gruncie relacji między art. 59 § 1 pkt 1 a art. 70 § 1 O.p., że zapłata VAT od importu towarów pozwala pominąć instytucję przedawnienia tego zobowiązania podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale sygn. II FPS 4/13 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). W podsumowaniu przyjętej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przyznanie możliwości orzekania o zobowiązaniu podatkowym w granicach, jakie wynikają z jego zapłaty w nieograniczonym terminami przedawnienia czasie powoduje także, że instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych w odniesieniu do podatników, którzy płacą podatki, staje się instytucją pozorną. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, gdy nawet obniżenie zobowiązania podatkowego (przykładowo w wyniku uznania, że podatnik błędnie zakwalifikował przychód jako otrzymany w danym roku podatkowym zamiast w roku po nim następującym) powoduje, iż deklaracje za kolejne lata podatkowe mogą być zakwestionowane, a podatnik zmuszony będzie do zapłaty za kolejne lata wyższego podatku i odsetek za zwłokę.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny przyjęty w powyższej uchwale. Spółka nie przedstawiła żadnego argumentu obiektywnie uzasadniającego opowiedzenie się za jej oczekiwaniami.
Dla dopełnienia oceny prawnej trzeba zauważyć, że spółka odnotowała w skardze okoliczność równoległego toku innego postępowania podatkowego odnoszącego się do VAT od importu i do [...] r., którego bliżej nie precyzowała. Należy wnosić, że spółka tym samym w istocie nawiązała do postępowania podatkowego zakończonego decyzją organu z [...] r., objętą skargą spółki do sądu w sprawie sygn. I SA/Lu 263/18.
Wobec tego wymaga wyjaśnienia, że - jak wynika z akt sprawy sygn. I SA/Lu [...] i z dołączonych do nich akt podatkowych - decyzją z [...] r. organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. odmawiającą spółce stwierdzenia nadpłaty VAT z tytułu importu towarów w [...] r. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem spółki, która wyrażała przekonanie, że - w świetle decyzji organu kontroli skarbowej z [...] r. - zapłacony VAT od importu, zgodnie ze wszystkimi zgłoszeniami celnymi pochodzącymi z [...] r., w których figurowała spółka C. po stronie dostarczającego towar, należy kwalifikować jako podatek nienależnie zapłacony, stanowiący nadpłatę zdefiniowaną w art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Tłumaczyła, że skoro organ kontroli skarbowej zakwestionował handlowy charakter współpracy spółki T. ze spółką C. , to zgłoszenia celne nie opisują importu, a ujęte w nich kwoty nie mają charakteru VAT. Skarga spółki na decyzję organu utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty została odrzucona postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., prawomocnym od dnia [...] stycznia 2019 r. Z tej ostatecznej i prawomocnej decyzji organu wynika, że import został dokonamy zgodnie ze zgłoszeniami celnymi, niezależnie od braku przesłanek do odliczenia VAT w nich ujętego. Jak długo pozostaje ona w obrocie prawnym, jako ostateczna i prawomocna, stanowi dla spółki odpowiedź na jej oczekiwania odzyskania VAT zapłaconego z tytułu importu towarów w [...] r., zgodnie ze zgłoszeniami celnymi, nawet jeśli te dokumenty SAD nie dały jej prawa do odliczenia VAT.
Warto też dodatkowo wyjaśnić spółce, że w myśl art. 79 § 3 O.p. decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu. Regulacja ta tłumaczy różnice między zasadami rozpatrywania i rozstrzygania żądania stwierdzenia nadpłaty a żądania określenia wysokości zobowiązania z tytułu VAT od importu, które spółka pomija w swojej argumentacji.
Zdaniem sądu, zaprezentowany wyżej wywód prawny prowadzi do wniosku, w myśl którego kontrolowana decyzja organu nie narusza przepisów prawa podatkowego - ani procesowego, ani materialnego, także tych wymienianych przez spółkę w skardze. Spółka wyprowadziła swoje stanowisko z dowolnego odczytywania zakresu decyzji organu kontroli skarbowej z [...] r., postanowienia o zawieszeniu śledztwa oraz regulacji prawnych omówionych wyżej.
Z tych przyczyn niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło