I SA/Lu 485/03
WyrokWSA w Lublinie2004-02-25
Skład orzekający: Edward Oworuszko, Ewa Gdulewicz, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan techniczny budynków, które posiadają fundamenty, są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni przegrodami budowlanymi i posiadają dach (nawet uszkodzony), może stanowić podstawę do zaniechania opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeśli obiekt nie podlega rozbiórce?Ratio decidendi
Stan techniczny budynków, które spełniają ustawowe kryteria definicji budynku (trwale związane z gruntem, wydzielone przegrodami, posiadające fundamenty i dach), nie stanowi podstawy do zaniechania opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy powstaje z samego faktu posiadania nieruchomości, a ewentualne uszkodzenie dachu czy zły stan techniczny nie wpływają na wysokość podatku, dopóki obiekt istnieje i nie podlega rozbiórce. Podatnik ma obowiązek zgłosić organowi podatkowemu zmiany dotyczące nieruchomości, w tym rozbiórkę, w terminie 14 dni od ich wystąpienia, co stanowiłoby podstawę do zmiany decyzji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący K. W. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na 2003 rok. Skarżący twierdził, że niektóre budynki (pozostałe budynki) nie spełniają definicji budynków podlegających opodatkowaniu ze względu na zły stan techniczny (brak dachów, okien, instalacji). Organy podatkowe uznały, że budynki te, mimo złego stanu technicznego, spełniają ustawowe kryteria budynku i podlegają opodatkowaniu, a skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmian w terminie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko (spr.), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Danuta Małysz, Protokolant ref. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2003 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr: [...], ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2003 rok w kwocie 2.142, 10 zł - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Wójt Gminy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości na 2003 rok w kwocie 2.142, 10 zł, w tym: budynki mieszkalne - 26, 78 zł, pozostałe budynki 1.731,00 zł i grunty pozostałe - 384,32 zł.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik wniósł o zaniechanie naliczania podatku od nieruchomości od pozostałych budynków. Podał, że w dniu [...] kwietnia 2003 roku złożył w Urzędzie Gminy informację, iż opodatkowane obiekty położone przy ul. P. nie posiadają dachów, okien, instalacji wodnych, elektrycznych, ciepłowniczych a więc nie stanowią w myśl ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych budynków podlegających opodatkowaniu.
Wyjaśnił ponadto, że na mocy wyroku sądowego jesienią 2002 roku, za pośrednictwem komornika został wprowadzony w posiadanie przedmiotowej nieruchomości, na której stan techniczny nie miał wpływu przez lata.
W ocenie skarżącego, grunty te powinny zostać zakwalifikowane jako związane z budownictwem mieszkaniowym, ponieważ na nieruchomości można jedynie zamieszkiwać, gdyż budynek mieszkalny chociaż bez energii posiada dach, okna i drzwi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeanalizowaniu akt sprawy podzieliło stanowisko organu I instancji uznając, że decyzja jest prawidłowa
i zgodna z obowiązującym prawem.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn. zm.) na podstawie aktualnego wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostwo Powiatowe, Kolegium stwierdziło, że K. W. jest jedynym właścicielem gruntów o powierzchni 0,4804 ha, położonych w J., oznaczonych w operatach ewidencyjnych symbolem BpRIIIa, które zgodnie z § 68 ust.3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku (Dz. U. Nr 38, poz. 454) stanowią teren zurbanizowany niezabudowany położony na użytkach rolnych klasy lIla, przeznaczony pod zabudowę. Grunt ten nie wchodzi więc w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art.2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 4331 z późn. zm.) i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, że w aktach sprawy znajduje się podpisana przez skarżącego deklaracja w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 rok złożona [...] kwietnia 2003 roku, która jest jednym z podstawowych dowodów w postępowaniu wymiarowym zgodnie z art.181 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.). W złożonej deklaracji K. W. wykazał między innymi pozostałe budynki o powierzchni 577 m2 zaznaczając przy tym, iż nie posiadają one okien i dachu i nie spełniają definicji budynku. Organ podatkowy l instancji dla celów opodatkowania przyjął powierzchnię pozostałych budynków zgodnie z deklaracją, nie dał natomiast wiary stwierdzeniu, że nie wypełniają one ustawowej definicji budynków.
W swoich ustaleniach organ podatkowy oparł się również na znajdującej się aktach sprawy ocenie technicznej należących do skarżącego budynków, sporządzonej przez inż. W. J. N., z której wynika tylko, że należące do skarżącego pozostałe budynki są w złym stanie technicznym. Nie zawarto w niej stwierdzenia, iż obiekty nie spełniają ustawowej definicji budynku.
Kolegium stwierdziło, że organy podatkowe nie mają ustawowej delegacji do zaniechania wobec podatnika ustalania zobowiązania podatkowego. Stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. wnosi o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o odstąpienie organu podatkowego od naliczania podatku nienależnego od budynków pozostałych
Skarżący podnosi, iż informował Urząd Gminy o faktycznym stanie na nieruchomości i wielokrotnie zwracał się do władz gminy o wizję na nieruchomości jednakże bezskutecznie. Dla całkowitego uwiarygodnienia swoich racji skarżący załączył do akt sprawy uzupełnienie oceny technicznej wykonane w dniu [...] kwietnia 2003 roku przez W. J. N., z którego wynika, iż w chwili obecnej wszystkie budynki poza częścią mieszkalną nie są budynkami w świetle prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zbieżną z motywami zawartymi w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do wniesionego przez skarżącego uzupełnienia oceny technicznej Kolegium stwierdziło, iż art. 6 ust. 6 ustaw z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) nakłada na osoby fizyczne obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Jeżeli zatem w okresie od złożenia przez skarżącego deklaracji na podatek od nieruchomości ([...] kwietnia 2003 roku) do dnia uzupełnienia oceny technicznej ([...] kwietnia 2003 roku) nastąpiła rozbiórka pozostałych budynków - powinien on poinformować o tym fakcie organ podatkowy.
Stanowiłoby to dla organu podatkowego podstawę do zmiany decyzji, którą ustalono podatek, na mocy art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art.6 ust.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Ewentualna rozbiórka opodatkowanych budynków - jeśli nastąpiła po doręczeniu stronie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości od tych budynków - nie może w ocenie Kolegium stanowić argumentu przemawiającego za uchyleniem tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art.3 i art. 1 06 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 z późn. zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art.85 powołanej ustawy ).
Stosownie do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa me narusza.
Bezspornym jest, iż K. W. w dniu [...] kwietnia 2003 r. złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 r., w której wykazał grunty pozostałe o pow. 4.804 m2, budynki mieszkalne o pow. 59,50 m2, budynki pozostałe o pow. 577 m2 oraz budowle: suszarnię drewna o pow. 75,80 m2 i wiatę o pow. 151,90 m2, zaznaczając przy tym, iż pozostałe budynki są zdewastowane, nie posiadają okien, dachu i nie spełniają tym samym definicji budynku (k.50-51 akt podatkowych).
Zgodnie z art.181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U .Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) jednym z podstawowych dowodów w postępowaniu wymiarowym jest deklaracja, którą jest również powyższa informacja o nieruchomości (art.3 ust 5 Ordynacji podatkowej ).
Wysokość zobowiązania podatkowego ustala się w takim przypadku zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji ( art.21 § 5 Ordynacji podatkowej ), chyba, że w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego są niezgodne ze stanem faktycznym. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa, zgodnie z art.4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz.84 z późn. zm. ).
Zasadnie więc organ podatkowy I instancji przyjął dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, powierzchnię pozostałych gruntów, budynków mieszkalnych i pozostałych budynków zgodnie z wskazaną w złożonej przez skarżącego deklaracji oraz wynikającą z ewidencji gruntów i budynków ( k. 24 akt podatkowych ).
Słusznie też organy podatkowe odmówiły wiarygodności zawartemu w deklaracji stwierdzeniu, iż pozostałe budynki nie wypełniają ustawowej definicji budynków.
Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budynki lub ich części ( art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy O podatkach i opłatach lokalnych ).
Stosownie zaś do art. 1 a ust.1 pkt 1 w/w ustawy za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Z dołączonej do akt oceny technicznej należących do skarżącego budynków sporządzonej przez inż. W. N. jednoznacznie wynika, iż będące przedmiotem sporu budynki (stolarnia i lakiernia) są w bardzo złym stanie technicznym i wymagają generalnego remontu. Nie zawarto w niej jednak stwierdzenia, iż sporne obiekty budowlane nie spełniają ustawowej definicji budynku i wymagają rozbiórki. Jak widać z dołączonych do oceny technicznej zdjęć sporne budynki posiadają niekompletne pokrycie dachowe, co me oznacza, jak twierdzi skarżący, że nie posiadają dachu w ogóle.
Zważyć należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA ( zob. wyrok NSA z 23.04.1998 r., I SA/Wr 2041/96 i wyrok NSA z 22.08.1997 r., III SA 1552/96 ), przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależniają faktu podlegania opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jak też wysokości tego podatku od stanu technicznego budynku, jeżeli tylko spełnia on przedstawione powyżej kryteria. W przedmiotowej sprawie pozostałe budynki, jak wynika ze zdjęć są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadają fundamenty oraz wymagający remontu dach.
Okoliczność, że istniejące uprzednio zadaszenie budynku uległo uszkodzeniu, nie wpływa na zakres obowiązku w podatku od nieruchomości. Jeżeli więc dany obiekt istnieje i nie podlega rozbiórce, rodzi obowiązek zapłaty podatku.
Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym ( zob. wyrok NSA z 09.03.1994 r., SA/Gd 1200/93, Wspólnota 1994/35 str18 ). Dopóki więc podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek podatkowy.
Odnosząc się do dołączonego do akt przez skarżącego uzupełnienia oceny technicznej z dnia [...] kwietnia 2003 r., z którego wynika, iż wszystkie budynki poza częścią mieszkalną kwalifikują się do rozbiórki i nie są budynkami w świetle prawa budowlanego, stwierdzić należy, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ), stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążące dla organów podatkowych.
Jeżeli zatem, jak słusznie zauważyło Kolegium w okresie od złożenia przez skarżącego informacji o nieruchomości ([...].04.2003 r.) do dnia uzupełnienia oceny technicznej ([...].04.2003 r.) zaistniało zdarzenie powodujące wygaśnięcie obowiązku podatkowego np. rozbiórka budynków, to zgodnie z brzmieniem art.6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoba fizyczna jest zobowiązana złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Stanowiłoby to podstawę do zmiany decyzji, którą ustalono podatek, na mocy art. 254 Ordynacji podatkowej w związku z art.6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Bezspornym jest, iż K. W. powyższego obowiązku nie dopełnił, co skutkowało powstaniem ujemnych dla niego konsekwencji. Organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w operatach ewidencyjnych a tym bardziej nie mają ustawowej delegacji do zaniechania wobec podatnika ustalania zobowiązania podatkowego.
Jeśli więc skarżący kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków powinien doprowadzić do ich sprostowania w odrębnym postępowaniu.
Mając na względzie powyższe na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło