I SA/Lu 496/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. Przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że znajduje się trudnej sytuacji finansowej, do której przyczyniły się perturbacje prawno-finansowe wywołane m.in. błędnie podjętą współpracą z nierzetelnymi przedsiębiorcami. Decyzje organu podatkowego uniemożliwiły jej prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, która obecnie została wykreślona z rejestru. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów pieniężnych. Skarżąca jest właścicielką samochodu osobowego marki [...] o wartości ok. [...] zł objętego zastawem rejestrowym i zabezpieczeniem komorniczym. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) + dodatki i premie ([...] zł). Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie, z którego wynika, że zamieszkuje w lokalu stanowiącym własność matki pokrywając koszty jego utrzymania (czynsz –[...] zł, gaz – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł). Ponadto opłaca telefon – [...] zł, zaś resztę środków przeznacza na innego rodzaju bieżące potrzeby. Na potwierdzenie wysokości opłat skarżąca nadesłała potwierdzone za zgodność z oryginałem faktury VAT i dowody zapłaty. Ponadto skarżąca przedłożyła potwierdzone za zgodność z oryginałem zaświadczenie o wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto za kwiecień 2013 r., które wyniosło [...] zł brutto ([...] zł do wypłaty - po dokonaniu potrąceń ustawowych i komorniczych) oraz porozumienie zmieniające z dnia 25 czerwca 2013 r., zgodnie z którym wynagrodzenie zasadnicze w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2013 r. wynosi [...] zł. Z nadesłanych na wezwanie dokumentów wynika również, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza pod nazwą [...]decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] r. została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada udziały będące przedmiotem zabezpieczenia komorniczego, od 2010 r. nie prowadzi bieżącej działalności gospodarczej, zaś od stycznia 2012 r. działalność ta została formalnie zawieszona i nie przynosi żadnych dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem występujących w danej sprawie obciążeń finansowych, z drugiej strony zaś z uwzględnieniem możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Odnosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że do kosztów postępowania należą koszty sądowe i koszty ustanowienia radcy prawnego. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Oceniając możliwości płatnicze strony, referendarz miał na względzie, że skarżąca w pięciu innych sprawach (sprawy o sygn. od I SA/Lu 494/13 do I SA/Lu 499/13) również wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Koszty postępowania w wymienionych sprawach kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej. Analiza oświadczenia strony złożonego na urzędowym formularzu PPF oraz informacji wynikających z nadesłanych przez nią dokumentów pod kątem jej aktualnej sytuacji materialnej w odniesieniu do kosztów postępowania przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że żądanie strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. W przedstawionych okolicznościach jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej i przy uwzględnieniu kosztów postępowania w pozostałych sprawach, w których skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, które to koszty, w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby jej budżet domowy. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia (brak pracy, nieuzyskiwanie żadnych dochodów, korzystanie z pomocy społecznej) i mimo największych starań nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanych dokumentach stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do skrajnie trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe samodzielnie użytkując mieszkanie należące do jej matki. Osiąga stały dochód z wynagrodzenia za pracę – [...] zł brutto ([...] zł do wypłaty - po dokonaniu potrąceń ustawowych i komorniczych). Aktualnie na skutek porozumienia zmieniającego z dnia [...] r. jej wynagrodzenie zasadnicze wzrosło od 1 stycznia 2013 r. z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. Skarżąca posiada majątek ruchomy - samochód marki [...] o wartości ok. [...] zł, który choć objęty zastawem rejestrowym i zabezpieczeniem komorniczym pozostaje w jej dyspozycji. Ponadto do skarżącej należy [...] % udziałów w [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (czego nie wykazała w urzędowym formularzu). Dopiero odpowiadając na wezwanie referendarza skarżąca wskazała, że posiada udziały w tej spółce informując jednocześnie, że stanowią one przedmiot zabezpieczenia komorniczego, a spółka w styczniu 2012 r. zawiesiła działalność gospodarczą, zaś rachunek zysków i strat za 2012 r. wykazuje wartości zerowe. Spółka działalności jednakże nie zakończyła, skarżąca nie wykazała bowiem by wobec spółki było prowadzone postępowanie upadłościowe, likwidacyjne, naprawcze, bądź też aby spółka uległa rozwiązaniu. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że uiszczenie kosztów sądowych w kwocie nieprzekraczającej każdorazowo 100 zł w sprawie niniejszej, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.