I SA/Lu 503/05
WyrokWSA w Lublinie2006-01-27
Skład orzekający: Danuta Małysz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmienna ocena stanu faktycznego dokonana przez sąd cywilny w innym postępowaniu może stanowić nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Odmienna ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów dokonana w innym postępowaniu, nawet jeśli jest to ocena sądu cywilnego, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniającego wznowienie postępowania podatkowego. Ponadto, wyroki sądów cywilnych wydane po dacie ostatecznej decyzji podatkowej nie mogą być uznane za nowe dowody istniejące w dniu wydania tej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. i T. O. wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., wskazując jako podstawę art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Twierdzili, że kwota 110.000 zł przekazana J. O. była spłatą długu spadkowego, a nie nieodpłatnym świadczeniem. Jako nowe okoliczności wskazali wyroki sądów cywilnych w sprawach o zachowek, które miały ustalić, że kwota ta stanowiła dług spadkowy. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie ujawniono nowych okoliczności ani dowodów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. i T. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J. i T. małż. O., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...], odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia [...] Trzeci Urząd Skarbowy w L., określił małż. O. wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oraz wysokość zaległości podatkowej w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę.
Decyzją z dnia [...], Izba Skarbowa utrzymała w mocy powyższą decyzję, a skarga złożona od decyzji organu odwoławczego została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 23 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Lu 471/02.
Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2005 r. /k. 4 tom II akt podatkowych/ J. i T. O. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...], wskazując jako podstawę prawną wznowienia art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 Ordynacji podatkowej. W oparciu o powyższe, żądali uchylenia zarówno powołanej decyzji Izby Skarbowej, jak również decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]
W uzasadnieniu wniosku wskazali, że organy podatkowe obydwu instancji, dowolnie oceniając materiał dowodowy, dokonały nieprawidłowych ustaleń co do tytułu i charakteru kwoty w wysokości 110.000 zł, przekazanej J. O. w dniu 23 marca1999 r. przez jej siostrę I. B.. Wyjaśnili, iż kwota ta nie była nieodpłatnym świadczeniem w zamian za wymeldowanie się i opuszczenie mieszkania, lecz stanowiła spłatę długu spadkowego z tytułu nakładów poniesionych na nieruchomość przy ul. [...], będącą własnością J. S. – ojca podatniczki. W ich ocenie organy podatkowe bezpodstawnie odmówiły w tym zakresie wiary zeznaniom świadków oraz nie uwzględniły faktów wynikających z załączonego do akt protokołu z rozprawy w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, z którego wynika, że I. B. zobowiązała się do zakupu mieszkania na rzecz skarżących.
Zdaniem skarżących nowe, istotne okoliczności faktyczne, które stanowić mają podstawę wznowienia postępowania ujawnione zostały w związku z postępowaniami o zachowek toczącymi się przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym w L.. Wskazali oni, iż sądy obydwu instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza zeznań świadków K. W., T. J., A. W., K. S., K. B. i M. S., ustaliły, że zapłacona na rzecz J. O. kwota 110.000 zł stanowiła dług spadkowy, rozumiany jako wartość wkładu finansowego skarżących w budowę domu przy ul. [...] w L. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, wniosek o wznowienie postępowania jest jak najbardziej uzasadniony. Do wniosku dołączono kserokopie powyższych wyroków i kserokopie protokołów z zeznań wskazanych powyżej świadków, przesłuchanych w trakcie postępowania przed Sądem Okręgowym w L.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2005 r. /k.8 tom II akt podatkowych/ Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...], a następnie - po zbadaniu przesłanek wznowienia postępowania - decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił jej uchylenia.
Wnosząc odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik J. i T. małż. O. zarzucił organowi podatkowemu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie, iż nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności skutkujące uchyleniem ostatecznej decyzji Izby Skarbowej [...] z dnia [...] oraz decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] i wniósł o uchylenie w całości powyższych decyzji, podtrzymując argumenty zawarte we wniosku o wznowienie.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutów i wniosków w nim zawartych i utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji, na wstępie przypomniał, iż wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, którego celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte jedną z kwalifikowanych, ściśle określonych wad, a przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią katalog zamknięty. Nie może ono zatem służyć jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną.
Zauważył, iż wskazany we wniosku jako podstawa wznowienia postępowania przepis art. 240 § 1pkt 5 Ordynacji podatkowej mógłby mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdyby spełnione zostały łącznie wszystkie warunki w nim określone, a mianowicie, gdyby wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. W ocenie organu odwoławczego przesłanka ta w niniejszej sprawie nie zaistniała. Ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] została wydana na podstawie poprawnie przeprowadzonego postępowania podatkowego, w oparciu o wyczerpująco ustalony stan faktyczny, co czyni bezzasadnym zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Bezsporne bowiem jest, że okoliczności wynikające z zeznań świadków, zwłaszcza K. W., T. J., A. W., K. S., K. B. i M. S., były znane organowi odwoławczemu na etapie postępowania podatkowego, tym samym fakty wynikające z tych zeznań nie mogą stanowić nowych okoliczności, nieznanych organowi odwoławczemu w dniu rozstrzygnięcia. Zauważył też, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił podzielić stanowiska skarżących co do charakteru otrzymanej kwoty, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Lu 471/02 /k.3 tom II akt podatkowych/, oddalając skargę na decyzję ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...] i w całości podzielając argumentację i ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organy podatkowe.
Dlatego też, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, odmienna ocena przez Sąd Cywilny charakteru otrzymanej przez małż. O. kwoty, nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej, uzasadniającej uchylenie dotychczasowej decyzji Izby Skarbowej wydanej w sprawie podatkowej, również i z tego powodu, że powołane przez stronę wyroki Sądu Okręgowego w L. i Sądu Apelacyjnego w L. nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji Izby Skarbowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. i T. małż. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postępowania, podtrzymali w całości zarzuty odwołania, co do naruszenia art. 121, 122 i art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji, iż instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to zaś nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie stanowi ono kontynuacji tego postępowania ( por. wyrok z dnia 6 .12.2001 II S.A. 1974/00 niepubl.).
We wniosku o wznowienie postępowania strona skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzje.
Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, iż o zaistnieniu tej podstawy możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki:
1/ wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
2/ są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;
3/ nie były znane organowi, który wydał decyzję;
4/ istniały w dniu wydania decyzji.
W okolicznościach sprawy trafne jest stanowisko organów podatkowych, iż ta podstawa wznowienie w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała.
Okolicznościami faktycznymi są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy.
Do okoliczności takich nie należy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy.
Okoliczności wynikające z zeznań świadków, zwłaszcza K. W., T. J., A. W., K. S., K. B. i M. S., były znane organowi odwoławczemu na etapie postępowania podatkowego, podlegały ocenie tego organu w trybie art. 191 Ordynacji podatkowej, a brak naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 191 tej ustawy, potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt I SA/Lu 471/02, oddalając skargę J. i T. O. na ww. ostateczną decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] ( tom I, k.- 74 ).
Tym samym fakty wynikające z zeznań wyżej wskazanych osób nie mogą stanowić nowych okoliczności, nieznanych organowi odwoławczemu w dniu rozstrzygnięcia. Nie stanowi natomiast nowej okoliczności inna ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów dokonana w innym postępowaniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 11.10.2001 sygn. akt III SA 1224/00, iż nowa okoliczność faktyczna nie występuje nawet pomimo zaistnienia sytuacji, w której odmiennie oceniono ten sam stan faktyczny w dwóch toczących się niezależnie od siebie postępowaniach i choć odmienność taka jest niepożądana z punktu widzenia zasady zaufania wyrażonej w art. 121§ 1 Ordynacji podatkowej, jednakże nie jest ona nową okolicznością, a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji w trybie wznowienia postępowania ( Lex 53536 ).
Trafnie również wskazał organ podatkowy, iż przedstawione w toku niniejszego postępowania wyroki Sądu Okręgowego w L. oraz Sądu Apelacyjnego w L. nie spełniają wymogów określonych w powołanym przepisie choćby z tego powodu, że nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji, której uchylenia domaga się strona skarżąca w trybie wznowienia postępowania.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 1270, poz. 153 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.
Powołane przepisy
art. 240 § 1 pkt 5art. 243art. 121art. 240 § 1art. 240 § 1pkt 5art. 191art. 121§ 1art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło