I SA/Lu 505/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-12-09
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, której rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym sądowoadministracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku ma charakter wtórny wobec postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a prawidłowe ustalenie wysokości zobowiązania jest niezbędne do rozstrzygnięcia o nadpłacie. W związku z tym, zależność rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej od wyniku innego postępowania uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Spółka złożyła korektę zeznania CIT-8 za 2009 r., wykazując wyższe koszty uzyskania przychodów związane z konsolidacją spółek energetycznych, co skutkowało wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Organ I instancji nie uwzględnił części tych kosztów i określił zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nadpłatę, jednak nie uwzględnił w pełni argumentacji Spółki co do kosztów uzyskania przychodów. Spółka złożyła skargę do WSA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie przed WSA toczyła się inna sprawa dotycząca określenia zobowiązania podatkowego Spółki za ten sam rok.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 504/11.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. p o s t a n a w i a - zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 504/11
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania "A"
w W. zwanej dalej Spółką od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego
z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w wysokości 24 810 zł.
W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2010 r. Spółka złożyła korektę zeznania rocznego CIT - 8 za 2009 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. W złożonej korekcie Spółka wykazała koszty uzyskania przychodów wyższe o kwotę [...] zł. od wykazanych w zeznaniu pierwotnym, co wpłynęło na wysokość podatku należnego, a w konsekwencji na wysokość nadpłaty, która zgodnie z korektą deklaracji wyniosła 229 619 zł. Zmiana powyższa wynikała z zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z procesem konsolidowania spółek energetycznych, nie ujętych w deklaracji pierwotnej ze względu na istniejące w tym zakresie rozbieżności w wykładni przepisów prawa.
W celu ustalenia prawidłowości korekty, organ I instancji przeprowadził
w Spółce kontrolę podatkową, a następnie wszczął postępowanie podatkowe
i określił na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe w wysokości 317.897 zł, nie uwzględniając w kosztach uzyskania przychodów kwoty [...] zł związanej z procesem konsolidacji. Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji uwzględnił pismo Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. zmieniające interpretację indywidualną wydaną Spółce w trybie art. 14 o Ordynacji podatkowej.
Następnie, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego stwierdził decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nadpłatę
w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. wysokości 21.091 zł
Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się Spółka
i wniosła odwołanie podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zdaniem Spółki, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego naruszył art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w uzasadnieniu decyzji nie wskazał w sposób jasny i logiczny, dlaczego koszty wynagrodzeń pracowników zatrudnionych przy procesie konsolidacji oraz nabywania przez osoby uprawnione akcji spółki konsolidującej stanowią koszty uzyskania przychodów, a inne wydatki związane
z tym procesem kosztów uzyskania przychodów już nie stanowią. Spółka wskazała przy tym, że decyzja i jej uzasadnienie stanowią jedynie powieleniem stanowiska Ministra Finansów, wyrażonego w piśmie, będącym interpretacją indywidualną oraz jest prostą konsekwencją błędnej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób prawnych za 2009 r.
Odnosząc się natomiast do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przede wszystkim błędnej wykładni art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),zwanej dalej updop, Spółka zarzuciła niekonsekwencję, polegającą na przyjęciu, że tylko część wydatków związanych z procesem konsolidowania spółek branży energetycznej uznane zostało za koszty uzyskania przychodów (koszty wynagrodzeń). Ponadto, zarzuciła że organ I instancji, skoncentrował się jedynie na aspekcie osiągnięcia przez Spółkę przychodów w następstwie przeprowadzenia procesu konsolidacji. Podkreślała, jednocześnie że wszystkie działania w ramach procesu konsolidacji wykonywała nieodpłatnie, ze względu na nałożony na nią, w formie ustawy obowiązek przeprowadzenia procesu konsolidacji. W tym kontekście zarzuciła, że organ podatkowy nie dostrzegł związku ponoszonych wydatków z funkcjonowaniem Spółki, którego elementem stał się obowiązek przeprowadzenia ww. konsolidacji.
Decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2010 r. i stwierdził nadpłatę z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. w wysokości 24 810 zł. Organ odwoławczy nie uwzględnił jednak argumentacji przedstawionej
w odwołaniu, podtrzymując stanowisko wyrażone przez organ I instancji, że wydatki poniesione na konsolidację nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Skorygował jedynie kwotę stwierdzonej przez organ I instancji nadpłaty.
Na powyższą decyzję, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając jej naruszenie przepisów:
1/ prawa materialnego, tzn. art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2/ prawa procesowego, tzn. art. 210 §1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Mając na względzie wskazane naruszenia prawa, pełnomocnik wniósł
o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pod sygn. I SA/Lu 504/11 zawisła sprawa ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] uchylającą w całości decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2010 r. i określającą Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w kwocie 314 178 zł
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Z przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż sąd może zwiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W kontekście wskazanych na wstępie okoliczności stanu sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku, w swej istocie, stanowią zupełnie odrębne i autonomiczne względem siebie postępowania.
Wskazane tryby postępowań – w sprawie określenia zobowiązania podatkowego oraz w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku - uzupełniają się jednak wzajemnie. Postępowanie w sprawie określania zobowiązania podatkowego ma charakter procedury zasadniczej, albowiem od wyniku tego postępowania zależy rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, co nadaje temu drugiemu postępowaniu charakter wtórny. Ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego stanowi część ustaleń faktycznych, niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku.
W związku z powyższym i we wskazanych okolicznościach stanu sprawy – w konsekwencji skorygowania przez Spółkę deklaracji podatkowej za rok 2009 poprzez zwiększenie wykazanych pierwotnie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł związaną z wydatkami poniesionymi na konsolidację spółek sektora energetycznego, organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w prawidłowej wysokości. Poza sporem pozostaje, że bezpośredni wpływ na ocenę zgodności z prawem, zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wydanej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. ma rezultat sądowoadministracyjnej kontroli ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za ten rok, przeprowadzonej w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 504/11.
Według Sądu, wskazaną sytuację należy rozpatrywać z perspektywy zasady ekonomii procesowej zwłaszcza, że zależność rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej od wyniku innego toczącego się postępowania, jako przesłanki zawieszenia, powinna być ustalana, analizowana i oceniania z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.
W związku z tym, zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymanie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) rozumieć więc należy przeszkodę powstającą lub ujawniająca się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., w sprawie sygn. akt I FSK 845/05).
Według Sądu okoliczności stanu sprawy, w konfrontacji z przywołanymi wzajemnymi relacjami postępowań w sprawie określenia zobowiązania podatkowego oraz w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku, świadczą o wystąpieniu zagadnienia wstępnego, w rozumieniu przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadniają, zdaniem składu orzekającego, potrzebę zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Lu 504/11.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło