I SA/Lu 508/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-05
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości, opierając się na danych zawartych w informacji podatkowej podatniczki, mimo jej późniejszego kwestionowania co do powierzchni budynku?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji bez należytego wyjaśnienia kwestii faktycznych dotyczących powierzchni budynku, mimo że podatniczka zakwestionowała dane zawarte w złożonej przez siebie informacji podatkowej. Organ odwoławczy był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni budynku, a nie mógł bezkrytycznie opierać się na danych z informacji podatkowej, gdy istniały wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008. Podatniczka E. D. złożyła informację podatkową, wykazując powierzchnię gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Organ pierwszej instancji wydał decyzję wymiarową, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Pełnomocnik podatniczki zarzucił zawyżenie powierzchni gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz nierozważenie faktycznego wykorzystania nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz orzeczenie, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. D. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) i art. 3 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DZ. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 z późno zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika E.D. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 r. w łącznej kwocie 26.151 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, iż organ podatkowy pierwszej instancji ustalając E.D. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2008 w łącznej kwocie 26.151zł, do wymiaru podatku od nieruchomości przyjął następujące przedmioty: grunt o pow. 10.100 m2 związany z prowadzoną działalnością gospodarczą przy stawce 0,45zł/m2 oraz budynki o pow. 1.662 m2 związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przy stawce 13zł/m2. Wysokość stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie gminy K. za rok podatkowy 2008 została uchwalona uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...].
Pełnomocnik podatniczki odwołał się od tej decyzji podnosząc, że organ pierwszej instancji zawyżył wymiar tego podatku na skutek zawyżenia powierzchni gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą przyjętych do wymiaru. Wnosił o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o dokonanie oględzin gruntu i budynków i ustalenie ich powierzchni związanych bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pełnomocnik E.D. argumentował, że podatniczka użytkuje nieruchomość zabudowaną w m. K.. W części budynków prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ podatkowy dokonując wymiaru podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 dokonał zawyżenia tego podatku ponad kwotę 11.097zł, przy czym przed wydaniem decyzji wymiarowej nie przeprowadził oględzin gruntu i budynków na okoliczność ich faktycznego użytkowania pod działalność gospodarczą. Przyjęto do opodatkowania wyższymi stawkami całą zgłoszoną powierzchnię gruntów i budynków. Działka skarżącej o pow. 10.100 m2 tylko w części (7.275,5 m2) jest przeznaczona pod działalność gospodarczą. Część działki od strony wschodniej (o pow. 1.200m2) jest wyłączona z prowadzenia na niej działalności gospodarczej (przebieg linii wysokiego napięcia). Także część działki o pow. 1.627,5 m² winna być wyłączona z opodatkowania stawką 13 zł m2, ponieważ znajduje się pod budynkami. Podnosił również, że faktyczna powierzchnia budynków mierzona po obwodzie zewnętrznym wynosi 1.627,5 m2, a nie jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji 1.662 m2. Z działalnością gospodarczą związana jest jedynie część powierzchni budynków (585 m2), a pozostała powierzchnia budynków (836 m2) nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (miejsce przechowywania starych, zbędnych rzeczy). Część powierzchni budynku (108 m2) jest przeznaczona na mieszkanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy i odnosząc się do zarzutów odwołania wskazywało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w dniu 18 października 2007 r. organ podatkowy pierwszej instancji, na podstawie art. 155 ordynacji podatkowej, wezwał E.D. do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości w związku z zawartym aktem notarialnym z dnia 20 września 2007 r. [...] E.D. w dniu 24 października 2007 r. złożyła do organu podatkowego informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2008 (IN - 1), przy czym jest to pierwsza informacja dotycząca nieruchomości położonej w m. K.. W złożonej informacji wykazała powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 10.100 m2 oraz powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 1.662 m2. Złożoną informację w sprawie podatku od nieruchomości opatrzyła własnoręcznym podpisem. Ponadto, do akt podatkowych dołączono wypis z rejestru gruntów na dzień 9 października 2007 r., z którego wynika, że E.D. jest właścicielem działki położonej w m. K. o nr ewid. [...] o pow. 1.01ha, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "Bi" inne tereny zabudowane.
Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 23 marca 2006 r. wynika, że E.D. prowadzi działalność gospodarczą – "A" przy czym działalność gospodarcza jest prowadzona w m. A. ul. P. [...] i m. K. ul. Ł. [...].
Organ podatkowy pierwszej instancji ustalając wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy 2008 do opodatkowania przyjął więc taką wielkość przedmiotów jaką podała podatniczka w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 24 października 2007 r., tj. grunt o pow. 10.100 m2 i budynki o pow. 1.662 m2 związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy argumentował, że w tej sytuacji zastosowanie miał więc art. 21 § 5 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (informacji w sprawie podatku od nieruchomości), wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego są niezgodne ze stanem faktycznym.
Organ odwoławczy podkreślał przy tym, że podatniczka po złożeniu deklaracji, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie zgłaszała uwag odnośnie danych objętych deklaracją.
W związku z tym, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wywodził, że zarzuty odwołania nie są zasadne.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przepisu tego wynika więc, że co do zasady sam fakt posiadania budynku lub gruntu przez przedsiębiorcę powoduje, że przedmiot opodatkowania jest przedmiotem opodatkowania związanym z działalnością gospodarczą, konsekwencją czego jest zastosowanie wyższych stawek podatkowych. Tak więc obiekty nie wykorzystywane w danym momencie pod działalność gospodarczą ale pozostające w posiadaniu przedsiębiorcy należy uznawać za związane z działalnością gospodarczą.
W tym kontekście, odnośnie zarzutu pełnomocnika podatniczki, że część powierzchni gruntu oraz część powierzchni budynków nie jest wykorzystywana pod działalność gospodarczą organ odwoławczy podnosił, że powodem ich niewykorzystywania nie jest powód, o którym stanowi art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc względy techniczne. Organ wywodził, że przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestionowano również zasadność zarzutu o wyłączeniu części powierzchni gruntów znajdujących się pod budynkami (1.627,5 m2) przy zastosowaniu stawki 13 zł/m2 oraz wyłączenia z opodatkowania wyższymi stawkami części powierzchni budynku (108 m2), która zdaniem pełnomocnika skarżącej jest przeznaczona do zamieszkania. Składając informację w sprawie podatku od nieruchomości podatniczka wykazała do opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.662 m2. Nie wykazała budynków lub ich części przeznaczonych do zamieszkiwania (D.2 pkt l informacji w sprawie podatku od nieruchomości). Podatniczka nie występowała do uprawnionego organu budowlanego o zmianę przeznaczenia części budynku na budynek mieszkalny. Brak jest także podstaw do wyłączenia z opodatkowania wyższymi stawkami gruntów znajdujących się pod budynkami trwale z nimi związanych. Z wyłączenia w tym wypadku korzystają jedynie budynki mieszkalne oraz grunty związane z tym budynkiem mieszkalnym.
W związku z tym cała powierzchnia gruntów i budynków winna być opodatkowana przy zastosowaniu stawek podatkowych związanych z prowadzeniem
działalności gospodarczej.
Pełnomocnik E.D. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucał: 1) rażące naruszenie postanowień ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach, i opłatach lokalnych, poprzez uznanie ,że opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych podlegają wszystkie budynki i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet nie związane z działalnością gospodarczą; 2) nierozważenie postanowień uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, która stosowanie podwyższonych stawek podatku wiąże nie z faktem formalnego posiadania, ale z faktycznym wykorzystaniem budynków i gruntów z prowadzoną przez E.D. działalnością gospodarczą; 3) nierozważenie zarzutów E.D., że Wójt Gminy podatek na rok 2008 wyliczył na podstawie powierzchni nieistniejących i nie związanych z działalnością gospodarczą.
Pełnomocnik podatniczki kwestionował zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, że już sam fakt posiadania budynku lub gruntu przez przedsiębiorcę powoduje, że stanowi on przedmiot opodatkowania związany z działalnością gospodarczą. Argumentował, że pogląd organów podatkowych jest konsekwencją niewłaściwej interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który zawiera określenie, że wyższe stawki podatkowe stosowane są do powierzchni budynków i gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorcy przez co należy rozumieć osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Przepis ten wiąże opodatkowanie od posiadania przez płatnika przymiotu przedsiębiorcy. E.D. jako przedsiębiorca nie była zaś i nie jest posiadaczem tych części budynku i gruntu w jakiej nie są one związane działalnością gospodarczą i nie jest zasadne ich opodatkowanie według najwyższych stawek podatkowych.
Odnosząc się do Uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy pełnomocnik skarżącej podkreślał, że uchwała ta uzależnia stosowanie podwyższonych stawek podatkowych od faktycznego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej, a nie tylko od posiadania ich przez osobę, która jest "przedsiębiorcą". Wywodził, iż w § 1 ust. 1 lit.a stawkę 0,45 zł od 1 m² powierzchni uchwała ustala dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś w § 1 ust. 2 lit.b ustala stawkę podwyższoną jedynie od budynków lub ich części związanych lub zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Odnośnie art. 21 § 5 ordynacji podatkowej, pełnomocnik skarżącej podnosił, że jakkolwiek przepis ten ustala zasadę korzystania z danych z deklaracji podatkowej, to jednak pod warunkiem, że są one zgodne ze stanem faktycznym. Podkreślał, że E.D. kwestionuje zawarte w deklaracji podatkowej stwierdzenia dotyczące zarówno powierzchni jak i sposobu ich wykorzystania. Zarzutów E.D. o niezgodności deklaracji podatkowej ze stanem faktyczny, zawyżeniu powierzchni opodatkowanych i ich niezgodności z deklaracją podatkową nie kwestionuje Wójt Gminy. Wójt i Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie uznają, że naliczenie podatku od powierzchni nie istniejących jest prawnie zasadne, a E.D. nie może tego kwestionować bowiem są zgodne z deklaracją podatkową, nawet jeżeli deklaracja zawiera nieprawdziwe dane wynikające z braku doświadczenie w kontaktach z Urzędem Wójta w K. Takie stanowisko rażąco narusza art. 122 ordynacji podatkowej, która obliguje organy podatkowe do podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również uprawnienie strony do dochodzenia do prawdy nawet jeżeli jest ona inna od błędnej, a formalnie poprawnej decyzji organu podatkowego. W tym kontekście argumentował, że w deklaracji podatkowej błędnie wykazano, a w decyzji wymiarowej bezzasadnie naliczono podatek od rzekomego związania z działalnością gospodarczą pow. 1.200 m² gruntu wydzielonego z działki, ogrodzonego siatką metalową, nie wykorzystywanego na żadną działalność z tego powodu, iż znajduje się pod linią wysokiego napięcia. Fakt ten jest oczywisty, znany z Wójtowi Gminy K. którego to faktu nie kwestionuje.
Pełnomocnik podatniczki podnosił również, że w niniejszym postępowaniu prostuje ona deklarację podatkową na rok 2008. Twierdzi, ze sporządziła ją w obecności odpowiedzialnego pracownika Urzędu Gminy. Jej treść nie jest jednoznaczna, znajduje się w niej skreślone wprawdzie stwierdzenie, że budynki i grunty nie są związane z działalnością gospodarczą. Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze do tego faktu nie odniosły się, pomimo zasadnych zastrzeżeń podatniczki odnośnie zgodności ze stanem faktycznym. Podkreślał w tym kontekście, że nie dokonano pomiarów weryfikujących zarzuty podatniczki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W zakresie odnoszącym się do istoty okoliczności stanu faktycznego sprawy nie jest sporne, że: 1) E.D., na podstawie wpisu do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, tj. "A"; 2) miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest między innymi miejscowość K.; 3) podatniczka jest właścicielką działki położonej w tej miejscowości przy ul. Ł.[...], o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 10.100 m², zabudowanej; 4) w dniu 24 października 2007 r. E.D. złożyła do organu podatkowego informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2008 (IN - 1) wykazując w tej informacji powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 10.100 m2 oraz powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 1.662 m2, którą to informację własnoręcznie podpisała; 5) z wypisu z rejestru gruntów na dzień 9 października 2007 r. wynika, że E.D. jest właścicielem działki położonej w m. K. o nr ewid. [...] o pow. 1.01 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "Bi" inne tereny zabudowane; 6) ustalając E.D. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2008 w łącznej kwocie 26.151zł, organ podatkowy pierwszej instancji do wymiaru podatku od nieruchomości przyjął, jako przedmiot opodatkowania przyjął grunt o pow. 10.100 m2 związany z prowadzoną działalnością gospodarczą przy stawce 0,45zł/m2 oraz budynki o pow. 1.662 m2 związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przy stawce 13zł/m2 - wysokość stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie gminy K. za rok podatkowy 2008 została uchwalona uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...]; 7) rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym to odwołania skarżąca kwestionowała między innymi zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy pierwotnie podanej przez siebie powierzchni budynków, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy.
We wskazanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy istota sporu sprowadza się do kwestii faktycznych podstaw rozstrzygnięcia, a jak wynika z zarzutów i uzasadnienia skargi do podstaw wymiaru podatku od nieruchomości, tj. po pierwsze, zasadności i dopuszczalności zastosowania przez organy podatkowe wyższej stawki podatkowej przewidzianej dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, po drugie zaś, powierzchni znajdującego się w posiadaniu skarżącej budynku posadowionego na przedmiotowej działce.
Odnośnie pierwszej ze wskazanych kwestii spornych stwierdzić należy, iż brak jest podstaw, aby zasadnie można było zakwestionować stanowisko organów podatkowych. Znajduje ono bowiem swoje zakotwiczenie w przepisach obowiązującego prawa, tj. w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. DZ.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.). Z art. 2 ust. 1 tej ustawy określającemu przedmiot opodatkowania wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na gruncie którego ustawodawca określił tzw. "siatkę pojęciową" zawierając w nim normatywne definicje pojęć, którymi w ustawie tej operuje wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wskazać przy tym należy, iż w ust. 2 i 3 art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca wymienił kategorie nieruchomości i gruntów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zaś w art. 7 tej ustawy określił katalog zwolnień ustawowych w podatku od nieruchomości. W art. 3 tej ustawy wskazany zaś został krąg podmiotów będących, w rozumieniu ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości. Wśród nich ustawodawca wymienił właścicieli nieruchomości oraz obiektów budowlanych. W analizowany kontekście istotne jest również, że jak wynika z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy podatkowej, jest działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2, który w sprawie nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Z przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie wynika więc, że brak jest podstaw, aby zasadnie zarzucać, że we wskazanym wyżej zakresie, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze i jej uzasadnieniu, przedmiotowa zabudowana działka gruntu stanowiąca własność E.D., położona w miejscowości K. jest, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nieruchomością mającą status nieruchomości związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W tym względzie za punkt wyjścia przyjąć należy to, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym. W konsekwencji, wskazany charakter tegoż podatku, jak również wykładnia przywołanych przepisów ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku, czy budowli uzasadnia kwalifikowanie ich, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazana kwalifikacja dokonywana jest więc na podstawie normatywnego kryterium co najmniej posiadania przez podmiot mający status przedsiębiorcy gruntów, budynków i budowali, z wyłączeniem oczywiście budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami oraz gruntów pod jeziorami i zajętymi na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że, jak wynika z art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W kontekście normatywnej treści przywołanych przepisów i konsekwencji ich obowiązywania, o braku zasadności zarzutu naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie przekonuje fakt, że podatniczka, na podstawie wpisu do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej jest, w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej (art. 1a ust. 1 pkt 4) przedsiębiorcą prowadzącym, jak wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 23 marca 2006 r., działalność gospodarczą, tj. "A", której miejscem wykonywania jest między innymi miejscowość K.. W miejscowości tej posiada ona przedmiotową zabudowaną nieruchomość oznaczoną nr ewid. [...] o powierzchni 10.100 m². Konkludując stwierdzić należy, że o kwalifikacji podatnika przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców, a grunty, budynki i budowle będące w jego posiadaniu w konsekwencji podlegają opodatkowaniu według stawek dla przedmiotu opodatkowania związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i to niezależnie od ich faktycznego wykorzystywania.
W związku z powyższym, ustalenie prawnopodatkowych konsekwencji wskazanych faktów dokonane przez organy podatkowe, a skonkretyzowane w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej, uznać należy za odpowiadające prawu. Brak jest podstaw, aby w tym względzie można było bronić tezy przeciwnej i formułować inne wnioski.
W tej mierze nie jest również zasadny, nawiązujący do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zarzutów naruszenia uchwały Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy. Wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, brak jest podstaw, aby przyjąć, że jej postanowienia warunkują kwalifikowanie przedmiotu opodatkowania, jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej od kryteriów wskazanych przez pełnomocnika skarżącej, tj. od kryterium faktycznego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej. Zważywszy bowiem na normatywną podstawę podjęcia przedmiotowej uchwały, określony nią przedmiotowy zakres normowania, jak również treść jej postanowień (§ 1 pkt 1 lit.a; § 1 pkt 2 lit.b) brak jest podstaw aby uznać, że zarzut skargi jest zasadny. Wyniki wykładni (językowej, systemowej i funkcjonalnej) wskazanych postanowień uchwały Rady Gminy K. nie potwierdzają zasadności stanowiska o uzależnieniu stosowania wyższej stawki podatku "od faktycznego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej". W tym względzie bowiem regulacja ta, powiela regulację ustawową, na podstawie i w granicach której jest (była) stanowiona, co jest naturalną i oczywistą konsekwencją wskazanego wyżej charakteru i istoty podatku od nieruchomości oraz treści upoważnień ustawowych.
W kontekście argumentacji skargi i braku podstaw do jej uwzględnienia, zwrócić należy również uwagę na towarzyszącą jej pośrednio kwestię "względów technicznych", z powodu których przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Po pierwsze, podkreślić należy, że ciężar dowodu, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) spoczywa na podatniku, albowiem z faktu tego wywodzi on określone skutki prawne w postaci niższego opodatkowania posiadanej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, aby dowód tego rodzaju skarżąca przeprowadziła.
Po drugie, pojęcie "względy techniczne", o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy zakresem swojego normowania nie obejmuje technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy Prawo budowlane. "Względy techniczne", w rozumieniu ustawy, to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt i SA/Gl 760/04). Tak rozumiana normatywna treść przywołanego przepisu ustawy uzasadnia stanowisko, że zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej, z innych względów niż techniczne, w żadnym razie nie uzasadnia jeszcze zmiany opodatkowania nieruchomości według innych stawek niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istota rzeczy wyraża się w tej mierze, we wskazanej wyżej normatywnej treści pojęcia "względy techniczne", jak również redakcji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy, na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją – "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Tylko i wyłącznie więc w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z prezentowanym stanowiskiem koresponduje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, w świetle którego wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika, a sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
W świetle powyższego, gdy skonfrontować wnioski wypływające z analizy przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ze stanem faktycznym sprawy, stwierdzić należy, iż ograniczenie się przez skarżącą do twierdzenia, że "jako "przedsiębiorca" nie była i nie jest posiadaczem tych części budynków i gruntu w jakiej nie są one związane z działalnością gospodarczą" w związku z czym brak jest podstaw do opodatkowania ich według wyższej stawki, jak również, że część działki stanowiącej jej własność, wydzielona w związku z biegiem napowietrznej linii wysokiego napięcia nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej nie może stanowić podstawy podważenia, we wskazanym wyżej zakresie, prawidłowości stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe.
Tym bardziej, gdy w tym kontekście podkreślić, niezależnie od wyżej przywoływanych już argumentów, że E.D. składając do organu podatkowego informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2008 wykazała w niej grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 10.100 m2. Informację tę własnoręcznie podpisała. Przedmiotowa informacja podatniczki koresponduje z wypisem z rejestru gruntów na dzień 9 października 2007 r., z którego wynika, że jest ona właścicielem działki położonej w m. K. o nr ewid. [...] o pow. 1.01 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "Bi" inne tereny zabudowane.
W tym kontekście, szczególnego podkreślenia wymaga znaczenie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm), z którego wynika, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przywołany przepis ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji publicznej, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. W konsekwencji, dla organu podatkowego ustalającego wymiar podatku od nieruchomości zapis w ewidencji gruntów, dopóki nie zostanie zmieniony, jest wiążący (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2007 r., w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2585/06; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2007 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 297/06). W związku z powyższym brak jest podstaw, aby zasadnie można było kwestionować ustalenia faktyczne organów podatkowych, w zakresie w jakim poczynione one zostały odnośnie przedmiotu i podstawy opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ewidencja, o której mowa w przywołanej wyżej ustawie stanowi bowiem urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. W sytuacji więc, gdy dane zawarte w deklaracji lub informacji złożonej przez podatnika nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, pierwszeństwo przyznawać należy ewidencji. Ma ona bowiem rozstrzygające znaczenie. Słusznie więc, zapisy wynikające z ewidencji gruntów organy podatkowe przyjęły jako podstawowe dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu skarżącej.
W analizowanym i wskazanym na wstępie zakresie odnoszącym się do pierwszej spośród kwestii spornych brak jest więc podstaw, aby stanowisko organów podatkowych uznać za niezgodne z prawem.
Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na ocenę o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosi się ona do drugiej spośród kwestii spornych, która dotyczy powierzchni znajdującego się w posiadaniu skarżącej budynku usytuowanego na należącej do podatniczki działce gruntu, tj. przyjętej podstawy opodatkowania przedmiotowego budynku.
Według Sądu, jakkolwiek faktem jest, jak wynika z przywołanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, że podatniczka w złożonej informacji wykazała budynek o powierzchni 1.662 m², to jednak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji kwestionując wymiar podatku podnosiła, że powierzchnia przedmiotowego budynku jest mniejsza od pierwotnie przez nią zadeklarowanej i wynosi 1.625,5 m², według pomiaru po obwodzie zewnętrznym. Jakkolwiek faktem jest, że stanowiąca podstawę opodatkowania powierzchnia użytkowa budynku lub jego części jest powierzchnią mierzoną po wewnętrznej powierzchni ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych (art. 1a ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2), to jednak ze wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego wynika, że powierzchnia mierzona po obwodzie wewnętrznym jest (będzie) mniejsza od powierzchni, której pomiar nastąpił po obwodzie wewnętrznym. W związku z tym, skoro, jak wynika z twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, już pomiar zewnętrzny dawał powierzchnię mniejszą niż pierwotnie została zadeklarowana w złożonej informacji, to organ odwoławczy nie mógł kwestii tej pominąć. Miała ona wpływ na ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku posadowionego na gruncie skarżącej.
Organ odwoławczy był więc zobowiązany do rozważenia tej kwestii i w konsekwencji do przeprowadzenia ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia ustalenia prawidłowej powierzchni budynku stanowiącej podstawę opodatkowania.
Nie mógł więc, w sytuacji gdy oprócz pierwotnie złożonej przez podatniczkę informacji (następnie przez nią zakwestionowanej na etapie postępowania odwoławczego) nie dysponował żadnym innym dowodem - np. wypisem z ewidencji gruntów i budynków, czy też innym w postaci wyciągu z księgi wieczystej nieruchomości, o ile została ona założona, czy też odpisem aktu notarialnego - na okoliczność powierzchni przedmiotowego budynku, treści tej informacji uznać za faktyczną podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Powinien był, co najmniej wystąpić do podatniczki o przedstawienie dowodu na podnoszoną przez nią okoliczność.
We wskazanych okolicznościach nie mógł mieć więc zastosowania art. art. 21 § 5 ordynacji podatkowej, z którego wynika, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego, albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. W okolicznościach sprawy wątpliwe było bowiem uznanie danych zawartych w deklaracji (informacji) za zgodne ze stanem faktycznych. Organ odwoławczy zobowiązany był więc kwestię tę wyjaśnić i ustalić podstawę opodatkowania, tj. powierzchnię przedmiotowego budynku, zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy. Z przywołanego przepisu ordynacji podatkowej wynika bowiem, że organ podatkowy w każdym przypadku zobowiązany jest do badania (kontroli) rzetelności (zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy) składanej deklaracji, którą w rozumieniu ordynacji podatkowej jest również informacja, a rezultaty jej oceny, w zakresie odnoszącym się do zgodności albo niezgodności ze stanem faktycznym powinny być odzwierciedlone w treści wydawanej decyzji.
Zaniechanie jej wyjaśnienia skutkowało naruszeniem art. 122 w związku z art. 187 ordynacji podatkowej. Stan faktyczny sprawy, w zakresie odnoszącym się do ustalenia postawy opodatkowania przedmiotowego budynku nie został bowiem dokładnie wyjaśniony, a materiał dowodowy stanowiący podstawę ustaleń faktycznych sprawy, w analizowanym zakresie nie był ani zupełny i kompletny, ani też należycie i wyczerpująco rozpatrzony, co skutkowało również dowolnością tychże ustaleń.
W konsekwencji stwierdzić należy również, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wyrażonej na gruncie art. 127 ordynacji podatkowej zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Jej istota wyraża się bowiem w ponownym (dwukrotnym) rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy podatkowej przez dwa różne organy administracji publicznej (organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji), co oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Rolą organu odwoławczego, tym samym funkcją postępowania odwoławczego, nie jest bowiem weryfikacja (kontrola) decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej. Przywołane okoliczności sprawy jednoznacznie więc świadczą o tym, że doszło w niej do naruszenia standardu określonego zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Ponownie orzekając w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni, wynikający z art. 127 ordynacji podatkowej nakaz merytorycznego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy podatkowej w postępowaniu odwoławczym. W tym zakresie przeprowadzi postępowanie czyniące zadość warunkom określonym w art. 122 w związku z art. 187 ordynacji podatkowej, uwzględniające również argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy. Następnie, stosownie do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wyda determinowane nimi rozstrzygnięcie mieszczące się w katalogu decyzji organu odwoławczego, określonym w art. 233 ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło