I SA/Lu 51/22

WyrokWSA w Lublinie2022-04-20

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, uwzględniając wcześniejsze wpłaty i nadpłaty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ organ podatkowy nie zbadał w sposób dostateczny kwoty zaległości istniejącej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. w dacie wpłaty dokonanej przez skarżącego. W szczególności, organ nie uwzględnił prawidłowo wcześniejszych wpłat i ewentualnych nadpłat, co miało wpływ na proporcje zaliczenia wpłaty na zaległość i odsetki zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnik dokonał wpłaty w kwocie 2.711 zł na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Organ pierwszej instancji zaliczył 2.603 zł na poczet zaległości podatkowej, a 108 zł na poczet odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Podatnik zarzucił błędy w naliczaniu odsetek i sposobie zaliczenia wpłaty, w tym nieuwzględnienie wcześniejszych wpłat i nadpłat.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu zażalenia J. P., dalej: "podatnik", "strona", "skarżący", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Biała Podlaska, dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia 22 września 2021 r. w sprawie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. oraz odsetek za zwłokę. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 grudnia 2020 r. ustalił podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na 2017 r. w kwocie 2.711 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 kwietnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 244/21, oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podatnik dokonał wpłaty na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego wynikającego ze wskazanej wyżej decyzji w dniu 1 września 2021 r. w kwocie 2.711 zł. Organ pierwszej instancji wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 22 września 2021 r., powołując się na art. 62 § 4 w zw. z art. 55 § 1 i § 2, art. 54 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.", dokonał rozliczenia wpłaconej kwoty w ten sposób, że kwotę 2.603 zł zaliczył na poczet zaległości podatkowej, zaś kwotę 108 zł zaliczył na poczet odsetek od tej zaległości. Uzasadniając dokonane zaliczenie Prezydent Miasta podał, że w dniu 1 września 2021 r., tj. dacie wpłacenia kwoty 2.711 zł na koncie podatnika figurowała zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości i podatku leśnym za 2017 r., zaś termin płatności należnego zobowiązania upłynął w dniu 5 stycznia 2021 r., tj. 14 dni od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Prezydent Miasta zaznaczył, że obliczając okres, za który przypadają odsetki od zaległości podatkowej, mając na uwadze treść art. 54 § 1 pkt 2 i 3 O.p., uwzględnił okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy oraz rozpatrzenie po terminie odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła bezprawne i oszukańcze naliczenie odsetek bowiem, jak uważa podatnik, wpłacił on całą kwotę podatku za 2017 r., a nie zaległość podatkową. Ponadto, jego zdaniem, złożenie odwołania powoduje, że brak jest podstaw do naliczania odsetek, zaś złożenie skargi do sądu administracyjnego powoduje przerwanie biegu naliczania odsetek za zwłokę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazało, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 O.p., termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Termin płatności upłynął zatem z dniem 4 stycznia 2021 r., tj. 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. Oznacza to, że od dnia 5 stycznia 2021 r. rozpoczął się bieg naliczania odsetek za zwłokę. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny, powstaje z mocy prawa i nie jest uwarunkowana przyczynami jej powstania. Podatek staje się zaległością podatkową z mocy prawa, już następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności. Od zaległości podatkowych, jak to wynika z art. 51 § 1 O.p., pobiera się odsetki za zwłokę. W art. 54 O.p. określono wyjątki od zasady naliczania odsetek za zwłokę, zgodnie z którymi w ściśle wskazanych w tym przepisie okresach nie pobiera się odsetek za zwłokę. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że złożenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie przerwało biegu naliczania odsetek za zwłokę. Organ podatkowy pierwszej instancji zgodnie z treścią art. 54 § 1 pkt 3 O.p., prawidłowo wyłączył zaś okres biegu naliczania odsetek za zwłokę ze względu na treść art. 54 § 1 pkt 2 i 3 O.p. Nie doszło także do naruszenia art. 239a O.p., który w sprawie w ogóle nie miał zastosowania. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, zaznaczył również, że brak wykonalności decyzji nieostatecznej pozostaje bez wpływu na istnienie zobowiązania podatkowego i w konsekwencji na naliczenie odsetek, na co wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3340/14). W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zignorowanie treści przepisu art. 239a O.p. i niezastosowanie go w sprawie; 2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 120 w zw. z art. 220 § 1 i 2 w zw. z art. 127 O.p. w związku z nierozważeniem wpływu przepisu art. 239a O.p. na sposób naliczania odsetek od zaległości podatkowych; 3. nierozważenie relacji między przepisami art. 239a, oraz art. 53 i art. 54 O.p., tj. tego, czy wskazane przepisy pozwalają na naliczanie odsetek za zwłokę w okresie, w którym decyzja nieostateczna, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej; 4. samowolne zawyżenie kwoty obciążającej podatnika poprzez nieuwzględnienie naliczonych i pobranych przez organ podatkowy odsetek za 2017 r. od wpłaconej wcześniej kwoty podatku za rok 2016; 5. naruszenie art 62 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 4 O.p. i zaliczenie wpłaconej kwoty 2.711zł, stanowiącej zgodnie z wolą podatnika łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2017 i samowolne podzielenie jej na należność główną (2.603 zł.) i odsetki (108 zł); 6. naruszenie art. 120 O.p. poprzez oszukańcze naliczenie i obciążenie podatnika zaskarżonym postanowieniem; 7. bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w którym organ niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obciążył podatnika naliczoną i pobraną wcześniej kwotą podatku za 2017 r i kwotą odsetek za 2017 r. Formułując powyższe zarzuty podatnik wniósł o unieważnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienia Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 22 września 2021 r., a także zwrot kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że kwota 2.711zł. nie stanowi żadnej zaległości podatkowej, jak również nie jest nadpłatą podatku za 2017 r. Wynika ona dopiero z wydanej dnia 2 grudnia 2020 r. decyzji wymiarowej na podatek za 2017 r. Podatnik dokonując zapłaty podatku za 2017 r. nie posiadał żadnej zaległości podatkowej, lecz to organ podatkowy poprzez dwuletnią bezczynność dopuścił się zaległości w wydaniu decyzji wymiarowej za 2017 r. Ponadto, zdaniem podatnika odsetki nie mogły być naliczane. Odnosiły się bowiem do decyzji nieprawomocnej, a więc nieostatecznej, której nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna dopiero po wydaniu i uprawomocnieniu się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący uważa również, że niesłusznie został zastosowany art 62 § 4. O.p. przez zaliczenie kwoty 2.602,52 zł. jako zaległości podatkowej za 2017 r i kwoty 108,48 zł. jako odsetek. Podkreślił również skarżący, że dokonując zaliczenia wpłaty organ nie uwzględnił naliczonej już wcześniej w postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia 20 września 2021 r. kwoty 12 zł na poczet podatku za 2017 r. i odsetek od tej kwoty z dokonanej przez podatnika w dniu 17 czerwca 2021 r. wpłaty podatku za 2016 r. w kwocie 2.488 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wniosło o oddalenie skargi. Uznało, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Zaznaczyło jedynie, że jeśli istotnie na koncie podatnika istniała nadpłata w wysokości 12 zł z roku podatkowego 2016, to kwota ta zostanie zaliczona na poczet brakującej wpłaty zaległości za 2017 r. lub ewentualnie istniejące inne zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co nie oznacza jednak, że wszystkie zarzuty sformułowane w skardze są trafne. Sąd ma na względzie, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zasadniczo wykonywana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie z kolei do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza – jak to wynika z pkt 2 - nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; wreszcie, zgodnie z pkt 3 - stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznawana sprawa dotyczy zaliczenia wpłaty w kwocie 2.711 zł, jakiej dokonał skarżący na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. w dniu 1 września 2021 r. Łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. w kwocie 2.711 zł ustalone zostało decyzją Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2020 r. Wskazana decyzja utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 kwietnia 2021 r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 244/21, prawomocnie oddalił skargę na tę decyzję. Należy zatem zwrócić uwagę, że jak wynika z treści art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (aktualnie Dz.U. z 2020 r. poz. 333), wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Decyzja ta ma charakter konstytutywny, co oznacza, że z chwilą jej doręczenia powstaje zobowiązanie podatkowe, zgodnie z treścią art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Zasadniczo świadczenie wynikające z łącznego zobowiązania pieniężnego, jak stanowi art. 6 ust. 6 ustawy o podatku rolnym, płatne jest w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Jednak w sytuacji, w której decyzja dotycząca 2017 r. została wydana i doręczona w 2020 r., termin płatności łącznego zobowiązania pieniężnego normuje przepis art. 47 O.p., zgodnie z treścią § 2 tego artykułu. Przepis § 1. stanowi, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wynika z akt postępowania, termin ten upływał w dniu 4 stycznia 2021 r. § 2. przewiduje natomiast, że jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Zaznaczyć trzeba, że wskazanego wyżej terminu płatności, unormowanego w treści art. 47 § 1 O.p. nie modyfikuje, tzn. np. nie odracza, nie zawiesza biegu, ani wniesienie odwołania od decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne wydanej w pierwszej instancji, ani wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję odwoławczą. Art. 239a O.p. stanowi wprawdzie, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przepis ten formułuje jednak normę, zgodnie z którą obowiązku wynikającego z decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności nie można wykonać przymusowo, np. z zastosowaniem regulacji wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak nadania rygoru decyzji nieostatecznej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2020 r. ustalającej skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r., nie powoduje, że nie rozpoczyna się, czy zawiesza, bieg terminu płatności ustalonego łącznego zobowiązania. Zgodnie z kolei z art. 51 § 1 O.p., podatek niezapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową. Skutek w postaci powstania zaległości podatkowej wraz z upływem terminu płatności w przypadku, gdy podatek nie został zapłacony, ma charakter obiektywny i następuje niezależnie od przyczyny niezapłacenia podatku w terminie. Skutkiem powstania zaległości podatkowej jest natomiast powstanie obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę. Jak bowiem wynika z treści art. 53 § 1, od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Nalicza się je, jak stanowi § 4. tego artykułu, od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Art. 55 § 2 O.p. stanowi zaś, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Art. 62 § 1 O.p. przewiduje, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. § 4. tego artykułu stanowi, że w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a. Ten ostatni przewiduje zaś, że postanowienie, o którym mowa w § 4, wydaje się wyłącznie na wniosek, w przypadku gdy: 1) wpłata w całości pokrywa kwotę główną zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub 2) zaliczenie wpłaty następuje w całości zgodnie z żądaniem podatnika, lub 3) kwota wpłaty podlegającej zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub kosztów upomnienia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia, lub 4) od wpłat dokonanych po terminie płatności nie naliczono odsetek za zwłokę zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5. Zaznaczyć trzeba, że z akt postępowania ani twierdzeń stron nie wynika aby spełniony był którykolwiek z warunków ujętych w treści § 4a. Odsetek nie nalicza się w przypadkach wskazanych z art. 52 § 1 pkt 2 O.p., przy czym żadna z tych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie, oraz zgodnie z treścią art. 54 § 1 pkt 2 za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy oraz jak wynika z pkt 3, za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Z akt postępowania nie wynika, aby zachodziła inna okoliczność wyłączająca naliczanie odsetek wymiona w § 1 artykułu 54 O.p. Z przytoczonych przepisów wynika, że skarżący nie ma racji przyjmując, że wniesienie przez niego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r., a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną we wskazanej sprawie wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ma wpływ na bieg terminu płatności. Okoliczności te nie uzasadniają także zawieszenia naliczania odsetek od zaległości podatkowej. Nie ma także racji utrzymując, że na podstawie art. 239a O.p. niewykonalność decyzji nieostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne ma wpływ, czy to na termin płatności ustalonego zobowiązania, czy to na okres, za jaki nalicza się odsetki za zwłokę. Między przepisami art. 239a, art. 53 i art. 54 O.p. nie zachodzą zatem związki, jakich dopatruje się skarżący uważając, że jeśli decyzji nieostatecznej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, to niedopuszczalne jest, w okresie w którym decyzja jest nieostateczna, naliczanie odsetek. Przepis art. 239a O.p., jak trafnie przyjął organ odwoławczy, nie miał w sprawie zastosowania. Niezasadne są więc zarzuty naruszenia tych przepisów, a także naruszenia art. 120 w zw. z art. 220 § 1 i 2 w zw. z art. 127 O.p. przez nierozważenie wpływu art. 239a O.p. na sposób naliczania odsetek od zaległości podatkowych. Niezasadny jest zatem również zarzut naruszenia art. 239a O.p. przez jego zignorowanie i odmowę zastosowania. Zgodzić się należy ze skarżącym, że wpłatę dokonaną przez podatnika organ podatkowy powinien zaliczyć na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika. Wynika to expressis verbis z treści art. 62 § 1 O.p. Organ dokonaną przez podatnika wpłatę zaliczył zgodnie z deklaracją podatnika na poczet zobowiązania w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. Jednakże mieć należy na względzie, że zgodnie z treścią art. 55 § 2, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Taki sposób zaliczania wpłaty, w sytuacji, gdy wpłata dokonywana jest po upływie terminu płatności podatku, więc dotyczy zaległości podatkowej, jest obligatoryjny. Nie zależy od uznania, czy to organu podatkowego, czy wpłacającego. Nie ma więc żadnych podstaw argumentacja skarżącego, że nie dokonywał wpłaty na poczet zaległości, ale na poczet podatku za 2017 r. Z akt postępowania oraz postanowień tak organu pierwszej instancji, jak zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wynika, że skarżący dokonał wpłaty kwoty odpowiadającej kwocie łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2020 r. w dniu 1 września 2021 r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu płatności, liczonego od dnia doręczenia mu decyzji wydanej w pierwszej instancji. W dacie dokonania wpłaty istniała zatem zaległość podatkowa w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. Organ miał więc obowiązek zaliczenia wpłaty proporcjonalnie na zaległość i odsetki za zwłokę, jak to wynika z przytoczonego wyżej art. 55 § 2 O.p. Dodać należy w tym miejscu, że jak stanowi § 1 tego artykułu, odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Podatnik powinien więc, jeżeli dokonuje wpłaty na poczet zaległości podatkowej, obliczyć i wpłacić kwotę obejmującą również należne odsetki. Dokonując zaliczenia wpłaty dokonanej przez skarżącego po upływie terminu płatności, poprzez rozliczenie kwoty wpłaty odpowiadającej jedynie kwocie łącznego zobowiązania pieniężnego proporcjonalnie na zaległość i przypadające od niej odsetki, organ – ale podkreślić trzeba, że jedynie co do zasady – zastosował właściwą metodę zaliczania wpłaty. W tym zakresie nie ma racji skarżący twierdząc, że działanie organu rozliczające wpłatę na zaległość i odsetki, co do zasady, narusza art. 62 § 1 O.p. Zaliczanie wpłaty dokonywanej po upływie terminu płatności przez rozliczenie jej proporcjonalnie na samą zaległość i odsetki wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 55 § 2, nie narusza art. 62 § 1 i nie stanowi naruszenia art. 120 O.p. Nie jest bowiem oszukańczym naliczeniem i obciążeniem podatnika, wbrew temu co twierdzi skarżący. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest brak dostatecznego zbadania kwoty zaległości istniejącej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. w dacie wpłaty dokonanej przez skarżącego. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z treścią przytaczanego już art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, co trzeba podkreślić, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Jeżeli więc w dniu wpłaty zaległość w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2017 r. była mniejsza niż kwota ustalona decyzją organu pierwszej instancji i wpłacona w dniu 1 września 2021 r. przez skarżącego, ze względu na zaliczenie na poczet zaległości i odsetek kwoty pochodzącej z wcześniejszej wpłaty dokonanej przez niego, wówczas rozliczenie dokonane przez organ pierwszej instancji i zaaprobowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem okaże się w świetle przepisu art. 55 § 2 O.p. błędne. Zdaniem Sądu, mając na względzie regulację wynikającą z treści wskazanego przepisu, nie można zaaprobować stanowiska wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, że jeśli okaże się, iż na koncie podatnika przed dokonaniem opisanej wyżej wpłaty w dniu 1 września 2021 r., istniała nadpłata w wysokości 12 zł z roku podatkowego 2016, to zostanie ona zaliczona na poczet brakującej wpłaty zaległości za 2017 r. lub ewentualnie na inne istniejące zaległości, a w każdym razie kwota nadpłaty nie pozostanie bez jej rozliczenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu okoliczność ta powinna zostać jednoznacznie wyjaśniona i uwzględniona w rozliczeniu wpłaty, jak tego wymaga art. 55 § 2 O.p. Ma to przecież bezpośredni wpływ na proporcje, w jakich rozliczona powinna być wpłata dokonana przez skarżącego w dniu 1 września 2021 r. W dniu 26 kwietnia 2022 r., tj. 6 dni po wydaniu wyroku w tej sprawie, wpłynęło do tut. Sądu pismo skarżącego datowane na 19 kwietnia 2021 r. Ze względu na datę wpływu do tut. Sądu, nie zostało ono uwzględnione przy wydawaniu wyroku. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy znajduje podstawę w art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło