I SA/Lu 52/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Chitrosz - Roicka Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w osobach A. K. i W.A. od udziału w sprawie ze skargi T.S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Wnioskiem złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącego T.S. K. wniósł o wyłączenie sędziów A.K. i W. A. od rozpoznania złożonej przez niego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. Swój wniosek skarżący uzasadnił tym, że wskazani sędziowie orzekali w sprawach sygn. akt: I SA/Lu 275/14, I SA/Lu 301/14 i I SA/Lu 302/14, przedmiotem których był wątek poboczny postępowania rozstrzyganego w niniejszej sprawie, dotyczący ograniczenia dostępu do akt sprawy poprzez utajnienie części dokumentów będących podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie. Taka sytuacja zdaniem strony wyczerpuje przesłanki wyłączenia sędziego zawarte w art. 18 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Udział w orzekaniu w obydwu postępowaniach tego samego sędziego rodzi bowiem wątpliwości co do jego bezstronności, ponieważ może on czuć się związany poglądami, które wyrobił sobie w pierwszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek jako niezasadny podlega oddaleniu. Rozpocząć należy od wskazani, że uregulowana przepisami art. 18 - 23 p.p.s.a., instytucja wyłączenia sędziego wzmacnia zasadę bezstronności i stanowi jeden z istotnych elementów niezawisłości. Zapewnia bowiem obiektywizm orzekania oraz utwierdza społeczne zaufanie do sądu. Możliwość wyłączenia sędziego może być uzasadniona dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączenie sędziego z mocy ustawy oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. W myśl art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast, stosownie do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Analiza wniosku skarżącego i wskazanych w nim podstaw prawnych wskazuje, że upatruje on istnienia przyczyny wyłączenia w fakcie orzekania przez wskazanych sędziów w innych sprawach z jego skarg na rozstrzygnięcia organów podatkowych odmawiające wglądu do akt postępowania podatkowego na podstawie których wydano rozstrzygnięcie objęte skargą złożoną w niniejszej sprawie. Na tym tle skarżący opiera przekonanie o braku bezstronności sędziego wynikającej ze związania go poglądami wyrobionymi w toku rozpatrywania spraw wcześniejszych. W ocenie Sądu z taką argumentacją nie można się zgodzić, a co najważniejsze opisana sytuacja nie odpowiada przesłankom uzasadniającym wyłączenie sędziego zawartym w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Słusznie wskazał pełnomocnik strony, że źródłem tej regulacji jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 października 2008 r., sygn. SK 6/07. Nie dostrzegł jednak, że wyrok ten zmierzał do zagwarantowania bezstronności w sprawach, w których sędzia orzeka najpierw w sprawie skargi na rozstrzygniecie wydane w trybie zwykłym, a następnie miałby rozpatrywać skargę na decyzję czy postanowienie wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, dotyczące wznowienia, stwierdzenia nieważności, zmiany bądź też uchylenia rozstrzygnięć już wcześniej będących przedmiotem oceny sądu administracyjnego dokonywanej przez tego sędziego. Z taką sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie dla ustalenia zakresu wyłączenia kluczowym jest ustalenie zakresu pojęcia "sprawy", o której mowa w analizowanym przepisie. W tym zaś zakresie należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej (tak w postanowieniu NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1356/14. LEX nr 1481740). W okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi tak rozumiana tożsamość pomiędzy postępowaniem objętym niniejszą skargą i postępowaniem uprzednio prowadzonym pod sygnaturą akt: I SA/Lu 275/14, I SA/Lu 301/14 i I SA/Lu 302/14. Postępowania te dotyczą bowiem kontroli legalności rozstrzygnięć wydanych w innych przedmiotach. Czym innym jest postępowanie dotyczące podatku dochodowego za określony okres, a czym innym – prawo wglądu strony do dokumentów wyłączonych z akt postępowania podatkowego oraz kontrolnego mimo, iż obydwa postępowania łączy osoba skarżącego i ten sam organ. W związku z tym wskazać należy, iż okoliczność, że sędzia A. K. i sędzia W. A. orzekały w sprawach ze skarg wnioskodawcy (I SA/Lu 275/14, I SA/Lu 301/14 i I SA/Lu 302/14) dotyczących odmowy wglądu do dokumentów wyłączonych z akt postępowania odwoławczego i z akt postępowania kontrolnego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a orzeczono jak w postanowieniu.