I SA/Lu 521/03

WyrokWSA w Lublinie2004-03-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo uznał fakturę za podstawę do obniżenia podatku naliczonego, opierając się na korespondencji z innymi urzędami skarbowymi, bez formalnego ustalenia, że wystawca faktury był podmiotem nieistniejącym?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ organ podatkowy nie wykazał w sposób dowodowy, że wystawca faktury był podmiotem nieistniejącym w dacie jej wystawienia. Ustalenia organu o nieistnieniu podmiotu opierały się jedynie na korespondencji z innymi urzędami, bez formalnego potwierdzenia doręczenia wezwań i bez przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego. Nierzetelność deklaracji podatkowych wystawcy faktury nie oznacza automatycznie jego nieistnienia jako podatnika.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT za maj 2000 r. Organ uznał, że spółka zawyżyła podatek naliczony o kwotę wynikającą z faktury wystawionej przez J. J., ponieważ J. J. miał być podmiotem nieistniejącym. Spółka kwestionowała tę decyzję, argumentując naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr.), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant ref. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz [...] Sp. z o.o. w L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa, po rozpoznaniu odwołania "[...]" spółki z o.o. w L., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. określającą w podatku od towarów i usług za maj 2000 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 123.422 zł oraz ustalającą za ten miesiąc dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.312 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że w deklaracji VAT-7 za maj 2000 r. Spółka zawyżyła podatek naliczony obniżający podatek należny o kwotę 4.400 zł wynikającą z faktury Nr [...] z dnia [...] maja 2000r. wystawionej przez J. J. prowadzącego działalność pod firmą "S" w J. Faktura ta dokumentowała sprzedaż usług za kwotę 20.000 zł + VAT 4.400 zł. Z ustaleń organu I instancji wynikało, że J. J. ostatnią deklarację VAT-7 złożył za maj 2000 r. i wykazał w niej sprzedaż netto w wysokości 30.000 zł i podatek należny w kwocie 6.600 zł. Wielkości te były, w ocenie organu, zaniżone, bowiem w trzech fakturach wystawionych przez J. J. w maju 2000r. dla spółki wartość sprzedaży netto wynosiła 34.000 zł i podatek VAT 7.480 zł. Ponadto, na podstawie pism Urzędów Skarbowych, organ ustalił, że wystawca faktury nie przebywa pod adresami wskazanymi jako miejsce zamieszkania, siedziba firmy i miejsce wykonywania działalności, co uzasadniało uznanie go za podmiot nieistniejący, a tym samym faktura przez niego wystawiona nie mogła stanowić postawy do odliczenia wynikającego z niej podatku naliczonego na podstawie § 50 ust.1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1272 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają po dniu 1 stycznia 2004r. rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej (Dz. U. 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) prowadzącym do naruszenia § 50 ust.1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. Powyższy przepis stanowi, że w przypadku, gdy sprzedaż udokumentowana została fakturą wystawioną przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Dla oceny, że faktura nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego niezbędne jest dowodowe wykazanie, iż w dacie jej wystawienia podmiot dokonujący sprzedaży (podatnik) nie istniał, czyli był nieidentyfikowalny w oparciu o dane identyfikacyjne i rejestracyjne posiadane przez właściwe urzędu skarbowe. Dane zawarte w zgłoszeniu identyfikacyjnym organ podatkowy uzyskać może na podstawie art. 15 ust. 2 ptk1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. 1995 Nr 142, poz. 702 ze zm.), a dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym – na podstawie art. .299 § 1 ordynacji podatkowej. Organ podatkowy danych tych nie uzyskał, ani w toku kontroli podatkowej (dotyczącej tylko zasadności zwrotu podatku VAT za maj 2000 r. i trwającej od sierpnia 2000 r. do maja 2002r. ) ani w toku postępowania podatkowego, a jedynie na podstawie korespondencji z urzędami skarbowymi ustalił, że J. J. nie stawił się na wezwania tych urzędów. W aktach brak jest potwierdzenia doręczenia tych wezwań, stąd ustalenie to uznać należało za dowolne. Skoro organ nie ustalił, że J. J. dokonując czynności opodatkowanej i dokumentując ją fakturą VAT był podatnikiem zarejestrowanym w oparciu o dane nieprawdziwe, to nie miał podstaw do oceny, iż podatnik ten był podmiotem nieistniejącym. Zważyć przecież należało, że podatnik ten składał deklaracje VAT-7, a wynikająca z deklaracji za maj 2000 r. wartość sprzedaży netto była wyższa niż wartość sprzedaży neto wynikająca z faktury otrzymanej przez Spółkę i ujętej w ewidencji zakupu za ten miesiąc. Okoliczność, że deklaracje podatkowe J. J. były nierzetelne nie mogła oznaczać, iż nie był on podatnikiem podatku od towarów i usług lub, że był podmiotem nieistniejącym, bo nie realizującym swoich obowiązków podatkowych. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c , art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło