I SA/Lu 529/99

Jeśli podatnik nieprawidłowo ustala moment, w którym przekracza obrót w kwocie 80.000 zł, to bez względu na przyczyny tej nieprawidłowości /np. błędne sumowanie obrotów/, sporządzony przez niego w tym momencie /dniu/ spis z natury towarów, nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach tych towarów. Uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach towarów jest uprawnieniem szczególnym. Dlatego też w interesie finansowym podatnika leży nie tylko rzetelne prowadzenie dokumentacji, ale i właściwy nadzór nad księgowością, gdyż w razie stwierdzenia nieprawidłowości skutki prawne na gruncie prawa podatkowego obciążają podatnika. Okoliczność, iż podatnik wcześniej staje się podatnikiem podatku od towarów i usług nie ma wpływu na możliwość skorzystania z przedmiotowego uprawnienia, bowiem przepisy ściśle określają warunki, których spełnienie skutkuje przyznaniem prawa do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach towarów, co przesądza o konieczności postępowania zgodnie z wymogami w nich określonymi. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania podatnika od decyzji Urzędu w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 946 zł, wynikający z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług - utrzymała w mocy decyzję I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że obowiązek podatkowy powstał u podatnika w dniu 26 listopada 1998 r., w którym faktycznie została przekroczona kwota obrotu 80.000 zł, oraz, że spis z natury zapasów towarów został sporządzony 23 listopada 1998 r. W odwołaniu podatnik wnosił o przyznanie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach towarów uzasadniając, iż przypadkowy błąd w wyliczeniu momentu przekroczenia kwoty obrotu i wyprzedzająco sporządzony spis z natury nie powinny powodować tak daleko idących konsekwencji, bowiem wcześniej, jak wynikałoby to z faktów, stał się podatnikiem podatku VAT. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania, stojąc na stanowisku, że określone w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ uprawnienie podatnika do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z rachunków uproszczonych, dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest uzależnione od spełnienia przez podatnika określonych przesłanek, a mianowicie - prawidłowego ustalenia momentu przekroczenia obrotu w kwocie 80.000 zł oraz sporządzenia spisu z natury zapasów towarów na dzień przekroczenia ww. kwoty. W skardze do Sądu podatnik wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej. W uzasadnieniu skargi podatnik podkreślił, iż organy skarbowe obu instancji wobec jego prośby postąpiły rygorystycznie i szablonowo. Skarżący przyznaje, iż w księdze podatkowej w październiku 1998 r. popełnił błąd przy sumowaniu przychodów /utargów/ i z tego powodu wyliczył, że dnia 23 listopada 1998 r. przekroczył kwotę 80.000 zł. Również w dniu 23 listopada 1998 r. sporządził remanent towarów. Tymczasem w Urzędzie Skarbowym, podczas sprawdzania dokumentów okazało się, że 80.000 zł przekroczył 26 listopada 1998 r. Skarżący twierdził, że jeśli z powodu przypadkowego błędu - trzy dni wcześniej sporządza inwentaryzację i o trzy dni wcześniej stał się podatnikiem podatku VAT, to z jego strony nie jest żadnym przestępstwem i wykroczeniem przeciwko dyscyplinie finansowej. Zaistniała okoliczność wpłynąć powinna na korzyść skarżącego, bowiem nie spóźnił się on z wejściem do podatku VAT. W ocenie podatnika - ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - nie zabrania wcześniejszego przejścia do opłacenia tego podatku. Skarżący podnosił, że jeśli spis z natury byłby sporządzony w dniu 26 listopada 1998 r., wówczas wartościowo różnica między nim a remanentem z dnia 23 listopada 1998 r. - byłaby znikoma. Od dnia 23 listopada 1998 r. - skarżący wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu i sprzedaż od tego dnia wykazana została w deklaracji VAT -7. Rozpoznając na rozprawie złożoną skargę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących ustaleń i wniosków: Skarga jest nieuprawniona, bowiem zarówno decyzja pierwszej, jak i drugiej instancji nie narusza prawa formalnego i materialnego. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że podatnik nieprawidłowo ustalił moment przekroczenia obrotu w kwocie 80.000 zł, tym samym sporządzony przez niego spis z natury na dzień 23 listopada 1998 r. nie mógł stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach towarów. Według ustaleń dokonanych na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów obrót, o którym mowa wyżej, został przekroczony w dniu 26 listopada 1998 r. Terminu tego podatnik nie kwestionuje, a różnica w dniach, co do momentu przekroczenia obrotu w kwocie 80.000 zł wynika, jak sam twierdzi podatnik, wyłącznie z błędnego sumowania tych obrotów. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż stanowisko organów skarbowych jest zasadne, bowiem podatnik nie spełnił warunków umożliwiających skorzystanie z przedmiotowego uprawnienia. Jednocześnie wskazać trzeba, iż przewidziane przez ustawodawcę w art. 14 ust. 3 ustawy o VAT uprawnienie - jest uprawnieniem szczególnym. Dlatego też w interesie finansowym podatnika leży nie tylko rzetelne prowadzenie dokumentacji ale i właściwy nadzór nad księgowością, gdyż w razie stwierdzenia nieprawidłowości skutki prawne na gruncie prawa podatkowego obciążają podatnika. Argumentacja skarżącego, iż wcześniej stał się płatnikiem podatku od towarów i usług - także nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczność ta nie ma wpływu na możliwość skorzystania z przedmiotowego uprawnienia, bowiem przepisy cytowanej ustawy ściśle określają warunki, których spełnienie skutkuje przyznaniem prawa do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zapasach towarów, co przesądza o konieczności postępowania zgodnie z wymogami określonym w art. 14 ust. 3 ustawy o VAT.