I SA/Lu 535/98
WyrokWSA w Lublinie1999-07-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak posiadania przez podatnika karty 4/5 jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD) potwierdzającej wywóz towarów poza granicę RP, mimo posiadania innych dokumentów (np. listu przewozowego, potwierdzenia odprawy celnej przez urząd zagraniczny, oświadczenia odbiorcy), wyklucza możliwość zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów w podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Podatek od towarów i usług ma charakter sformalizowany, co oznacza, że dowodzenie stanów podatkowych i skuteczne rozliczenie podatku możliwe jest jedynie przy pomocy dowodów przewidzianych w prawie. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza granicę RP, zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest karta 4/5 jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD). Brak tego dokumentu, nawet przy posiadaniu innych dowodów potwierdzających wywóz, wyklucza możliwość zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów. Brak winy podatnika z uwagi na niedopełnienie postanowień umowy cywilnoprawnej przez przewoźnika nie ma wpływu na obowiązek podatkowy.Stan faktyczny
Spółka B.F.M. SA dokonała eksportu mebli drewnianych do kontrahenta niemieckiego, posiadając dokumenty odprawy celnej, CMR oraz oświadczenie odbiorcy. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie w podatku VAT, ponieważ spółka nie posiadała kart 4/5 SAD potwierdzających wywóz towarów przez graniczny urząd celny. Izba Skarbowa uchyliła decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, utrzymując w mocy pozostałą część. Spółka wniosła skargę do NSA, argumentując, że inne dokumenty potwierdzają eksport i że nie ponosi winy za brak karty 4/5 SAD.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy ze skargi B.F.M. SA w B.-P. na decyzję Izby Skarbowej w B.-P. z dnia 24 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1995 r. - skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w B.-P., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 335 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku dochodowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 20 listopada 1997 r. (...), określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 1996 r. w wysokości 112.597 zł oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.516 zł uchyliła zaskarżoną decyzję w części ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że prowadząca działalność w zakresie produkcji mebli i wyrobów drzewnych oraz działalność usługowo-handlową w tym zakresie firma PFM SA w deklaracji VAT-7 za sierpień 1996 r. dokonała korekty /zmniejszenia/ podatku należnego VAT o kwotę 15.383 zł w związku z potwierdzeniem przez odbiorcę niemieckiego odbioru całości towaru wysłanego w dniu 18 maja 1995 r. oraz 27 listopada 1995 r.
Analiza dokumentów wykazała, że w dniu 15 maja 1995 r. BFM SA dokonała eksportu mebli drewnianych na podstawie dokumentu SAD (...) do kontrahenta niemieckiego. Również 27 listopada 1995 r. według dokumentu SAD (...) wysłano do tego samego odbiorcy meble drewniane Spółka posiada komplet dokumentów dotyczących odprawy celnej dokonanej przez wewnętrzny urząd celny, dokumenty CMR oraz oświadczenie odbiorcy niemieckiego potwierdzające odbiór towarów i potwierdzenie niemieckiego Urzędu Celnego w G. o dokonaniu odprawy.
Z uwagi na brak w posiadaniu spółki kart 4/5 SAD dotyczących wysłanych towarów, zawierających potwierdzenie przez graniczny urząd celny wywozu towarów poza państwową granicę organ pierwszoinstancyjny określił zobowiązanie podatkowe za sierpień 1996 r. i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka wskazuje na przedłożone dokumenty potwierdzające dokonanie transakcji eksportowych, wskazując że art. 4 pkt 4 ustawy o VAT w związku z art. 2 nie reguluje w jakiej formie potwierdzenie eksportu towarów ma mieć miejsce. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 75 par. 1 Kpa.
Rozpatrując odwołanie Izba Skarbowa przytacza treść pkt 3.4 załącznika Nr 4 do zarządzenia Prezesa GUC z dnia 26 listopada 1992 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 38 poz. 279 ze zm./ oraz obowiązujące od 1 września 1995 r. zarządzenie Prezesa GUC z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 34 poz. 411/ według których karta 4/5 jednolitego dokumentu administracyjnego SAD jest dokumentem potwierdzającym wywóz towarów za granicę.
Omawiając obszernie art. 2 ust. 2, art. 4 pkt 4, art. 18 ust. 3, 4-7, art. 6 ust. 6 ustawy o VAT wskazuje, iż z cytowanych przepisów wynika, że podatnik, który nie otrzyma dokumentu potwierdzającego przez graniczny urząd celny wywozu towarów za granicę - co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie - ma obowiązek zaewidencjonować tę sprzedaż według stawki właściwej dla sprzedaży towaru w kraju. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów za granicę może być wyłącznie karta 4/5 SAD /lub karta 3 czy 3/8/ ponieważ spełnia podstawowy warunek uznania pod kątem VAT transakcji za eksportową gdyż zawiera potwierdzenie granicznego urzędu celnego wywozu towaru. Natomiast dokumenty przedstawione przez podatnika nie stanowią o potwierdzeniu przez graniczny urząd celny wywozu towarów poza państwową granicę RP. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 75 par. 1 Kpa jest bezpodstawny.
Mając na względzie przepis art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. zmieniającej ustawę o VAT /Dz.U. nr 137 poz. 640/ Izba Skarbowa uchyliła decyzję pierwszoinstancyjną w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W skardze do NSA wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Wskazuje, że podstawą rozstrzygnięcia organów podatkowych był brak karty 4/5 SAD. Organy te nie wzięły pod uwagę potwierdzających dokonanie transakcji i fakt wywozu towaru za granicę przedłużonej przez stronę dokumentacji a w szczególności: listu przewozowego, potwierdzenia niemieckiego Urzędu Celnego w G. o dokonaniu odprawy celnej, decyzji Urzędu Celnego w T. z 20 lipca i 10 czerwca 1996 r. oraz oświadczenia odbiorcy zagranicznego o odbiorze towarów.
Zdaniem skarżącego nie powinien on ponosić odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku przez wynajętego przez niemiecką firmę przewoźnika, który był odpowiedzialny za podstawienie ładunku do kontroli celnej we właściwym urzędzie celnym i dopełnienie obowiązków związanych z odprawą, czego nie uczynił. Uważa, że w zaistniałej sytuacji skoro nie mógł, bez swojej winy, uzyskać dokumentu karty 4/5 SAD organy podatkowe winny brać pod uwagę inne przedstawione dowody, w tym także, zgodnie z par. 12 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. z którego wynika, że za dowód wywozu za granicę może służyć m.in. potwierdzenie organu celnego państwa obcego, że towar znajduje się za granicą. Nieuznanie przez organy podatkowe przedstawionych dokumentów narusza art. 75 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B.-P. wnosi o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wyjaśnia ponadto, że wadliwa realizacja umowy cywilnej jaką była umowa z przewoźnikiem, nie może mieć wpływu na obowiązek podatkowy, zaś powołany przez stronę par. 12 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z zagranicą nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie bowiem dotyczy udowodnienia powrotnego wywozu towaru, a nie potwierdzenia wywozu przez graniczny urząd celny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi nie są trafne, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani zasad postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem VAT podlega eksport i import towarów lub usług. Zgodnie z art. 4 pkt 4 przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ustawy. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza granicę RP, według mających zastosowanie w sprawie przepisów jest karta 4/5 jednolitego dokumentu administracyjnego SAD. Stanowi o tym pkt 3.4 załącznika Nr 4 zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 listopada 1992 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 38 poz. 279 ze zm./ oraz par. 4.1.3 załącznika Nr 6 obowiązującego od 1 września 1995 r. zarządzenia Prezesa GUC z dnia 6 lipca 1995 r. /M.P. nr 34 poz. 411/ o tym samym tytule.
Skarżący nie kwestionują braku tego dokumentu uznając, iż fakt wywozu towarów za granicę może być dokumentowany za pomocą innych, przedstawionych dowodów.
Uznając prezentowane przez skarżącego stanowisko za nieuzasadnione zauważyć należy, że podatek od towarów i usług ma charakter sformalizowany, co oznacza między innymi, że dowodzenie przewidzianych w nim stanów podatkowych i prawnie skuteczne rozliczenie tego podatku możliwe jest jedynie przy pomocy dowodów w prawie przewidzianych.
Z tych też względów nie można uznać, iż organy podatkowe uznając, że podstawą uznania sprzedaży za eksport jest wyłącznie dokument SAD, oraz że warunkiem zastosowania "0" procent w eksporcie towarów jest otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza granicę RP naruszyły przepisy prawa.
Podzielić należy także stanowisko organów podatkowych, iż brak winy skarżącego z uwagi na niedopełnienie postanowień umowy cywilnoprawnej przez przewoźnika nie może mieć w rozpoznawanej sprawie wpływu na obowiązek podatkowy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło