I SA/Lu 541/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r.,nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2012 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie uzupełnił braki formalne wniosku poprzez złożenie oświadczenia, że domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał pismo z 31 lipca 2017 r. oraz część dokumentów, do złożenia których został zobowiązany. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Unormowanie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o udzielenie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Decyzja w zakresie prawa pomocy powinna bowiem być podejmowana w oparciu o dokładne dane dotyczące stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieją bowiem wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej strony, które nie zostały wyjaśnione. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku "PPF", jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Skarżący na urzędowym formularzu "PPF" podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz że w skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz działka rolna o pow. [...] arów. Oświadczył, że na łączny dochód rodziny w wysokości [...] zł netto miesięcznie składa się pobierana przez niego renta – [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę żony – [...] zł. W ocenie referendarza oświadczenie skarżącego w zakresie posiadanego majątku, jak również wysokości dochodów rodziny budzi wątpliwości. Skarżący podał, że spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi [...] zł, a z nadesłanej umowy kredytu hipotecznego z [...] r. wynika, że został on przeznaczony na sfinansowanie zakupu nieruchomości o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem mieszkalno-usługowym o pow. [...] m2 oraz nieruchomości o pow. [...] ha. Skarżący w urzędowym formularzu "PPF" nie wykazał tych nieruchomości jako składników swojego majątku. W świetle nadesłanych zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2015-2016 wątpliwości budzi także, podana przez skarżącego wysokość dochodów jego i żony. Skarżący mimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających aktualną wysokość pobieranego przez niego świadczenia rentowego (skarżący nadesłał decyzję z [...] r.). Z zeznań podatkowych za 2015 r. i 2016 r. wynika ponadto, że skarżący uzyskuje przychody tytułem najmu lub dzierżawy, czego nie wykazał w urzędowym formularzu. Z kolei celem uzyskania aktualnych danych odnośnie do wynagrodzenia żony skarżącego, wezwano go do przedłożenia stosownego zaświadczenia. Skarżący mimo wezwania referendarza, nie przedłożył zaświadczenia o aktualnej wysokości wynagrodzenia małżonki (w nadesłanych dokumentach brak takiego zaświadczenia, mimo deklaracji o jego złożeniu). Zauważyć należy, że w 2016 r. żona skarżącego osiągnęła dochód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, co miesięcznie daje kwotę 5.118,66 zł brutto. Zatem nawet po odliczeniu wszelkich obowiązkowych potrąceń, kwota wynagrodzenia netto małżonki skarżącego będzie wyższa niż podana przez skarżącego w urzędowym formularzu. Nie można również pominąć, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku nadesłania wszystkich posiadanych przez niego i małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Nadesłany przez skarżącego dokument ujawnia jedynie posiadanie trzech kont na 31 lipca 2017 r. (w PLN, USD i EUR), jednakże nie wynika z niego do kogo należą wymienione konta, ani jaki był przepływ środków finansowych w okresie ostatnich miesięcy. Podnieść również należy, że spłata kredytu bankowego zaciągniętego, nie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych, ale na zakup dodatkowej nieruchomości, nie może być argumentem przemawiającym za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy. W ocenie referendarza, brak jest podstaw aby zobowiązania prywatnoprawne przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Przyznanie prawa pomocy skarżącemu, chroniłoby jego majątek kosztem środków publicznych, które są przeznaczane na pokrycie kosztów postępowania tym osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie wykazał swojej sytuacji majątkowej i dochodowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.