I SA/Lu 557/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek,, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania W.B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., utrzymało w mocy decyzję organu instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. wymierzył podatek od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 1.031,00 zł za nieruchomość stanowiącą własność W. B. Opodatkowaniem objął grunty o powierzchni 1.375 m² według stawki ustalonej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalił na podstawie danych zawartych w ewidencji podatkowej, stosując stawki określone w obowiązujących przepisach podatkowych. W wyniku rozpoznania odwołania podatnika od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przedmiotem sporu w analizowanej sprawie jest interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849, dalej: u.p.o.l.). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem organu, że w dniu [...] maja 2011 r. W. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A." nabył niezabudowane działki gruntu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z wypisem z ewidencji działalności gospodarczej podatnik prowadzi działalność w C. i oprócz działalności prawniczej zakres prowadzonej działalności obejmuje również pośrednictwo w zakresie obrotu nieruchomościami, kupno i sprzedaż nieruchomości oraz obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Organ odwoławczy nadmienił, że decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] zatwierdzono projekt podziału nieruchomości składającej się z działek nr [...] o łącznej powierzchni 0,1542 ha, oraz działki nr [...] o powierzchni 1266 m², która została podzielona na działki nr [...], przy czym działka nr [...] o powierzchni 183 m² przeszła z mocy prawa na własność miasta C., gdyż przeznaczono ją pod drogi publiczne. Organ odwoławczy podkreślił, że w znajdującym się w aktach sprawy wypisie z ewidencji gruntów działki gruntów nr [...] oznaczone zostały symbolem B - treny zabudowy mieszkaniowej i symbolem Bi - tereny zabudowane inne. Przedmiotem sporu są działki nr [...] o powierzchni 320 m². Zdaniem podatnika grunty powyższych działek powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych, a nie jak dotychczas według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bo stanowią pas pieszo-jezdny. Organ zaznaczył, że podatnik twierdził, iż działki te nie nadają się do żadnej zabudowy, ani do sprzedaży na wolnym rynku. Biorąc pod uwagę rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, podatnik uznał, że grunty te nie mogą być wykorzystywane do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej ze względów technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż wyłączenie przedmiotu opodatkowania podatku od nieruchomości z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej następuje w sytuacji, gdy przedmiot ten ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności. Organ zauważył, że w doktrynie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym wyłączenie gruntów, budynków lub budowli z zakresu opodatkowania według stawki właściwej dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny, dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystany w działalności gospodarczej trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi więc o wykazanie istnienia stałej przeszkody, nie mającej charakteru przejściowego, gdyż względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym uniemożliwiającymi korzystanie przez przedsiębiorcę z nieruchomości, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Na potwierdzenie tego organ przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy zaznaczył, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A." nabył niezabudowane działki gruntu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W złożonej w dniu 1 lipca 2013 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości z datą korekty od 23 kwietnia 2013 r. wykazał on do opodatkowania grunty o pow. 1055 m² jako grunty związane z prowadzaną działalnością gospodarczą, natomiast grunty o pow. 320 m² jako grunty pozostałe. Organ poddał w wątpliwość prawidłowość złożonych informacji i po bezskutecznym wezwaniu do dokonania korekty, uznał, że nieruchomość podatnika znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, została nabyta na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i tym samym powinna być opodatkowana według stawek właściwych dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej podatnik posiada wpis do ewidencji w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, działalność prawniczej oraz obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. nie wynika, aby działki gruntu będące przedmiotem opodatkowania nie mogły być przedmiotem obrotu na wolnym rynku w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości na własny rachunek. Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się korespondencja, z której wynika, że podatnik wezwany do przedłożenia ewidencji środków trwałych oraz złożenia wyjaśnień, czy działki gruntu, których jest właścicielem są w niej ujęte, pismem z dnia 24 marca 2014 r. poinformował, że przedmiotowe działki gruntu nie są ujęte w ewidencji środków trwałych, ponieważ stanowią towar handlowy. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii i Mienia Komunalnego Urzędu Miasta C. z dnia 17 marca 2014 r. z którego wynika, że przedmiotowe działki mogą być przedmiotem transakcji pomiędzy kupującym, a sprzedającym przy dowolnie ustalonej przez nich cenie. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta C. działki oznaczone numerami [...] wchodzą w skład terenów przeznaczonych pod tereny ciągu pieszo-jezdnego. Z treści tego pisma wynika też, że przy zbywaniu nieruchomości działek nr [...] które zgodnie z obowiązującym dla tego terenu planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są pod tereny usług z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, musi być do nich zapewniony dostęp do drogi publicznej. Dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości przeznaczonych pod tereny usług z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej stanowią nieruchomości przeznaczone pod tereny ciągów pieszo-jezdnych, czyli działki nr [...] Powyższe ustalenia pozwalają zdaniem organu odwoławczego na stwierdzenie, że w analizowanej sprawie nie występują względy techniczne w odniesieniu do gruntów objętych wskazanymi wyżej działkami. Przez względy techniczne należy bowiem rozumieć sytuację, w której przedmiotu opodatkowania nie można wykorzystywać trwale do żadnej działalności gospodarczej. Względy techniczne muszą więc mieć charakter obiektywny, niezależny od przedsiębiorcy oraz trwały. Względy techniczne to takie okoliczności faktyczne, które powodują, że dana nieruchomość trwale nie nadaje do użytku zgodnie z celem prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast niewykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej na skutek braku możliwości ich wykorzystywania na te cele ograniczone np. możliwościami zabudowy, bądź ze względu na sposób wykorzystywania gruntu, nie może stanowić okoliczności wyłączającej te przedmioty spod opodatkowania stawkami związanym z działalnością gospodarczą. Konkludując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w analizowanej sprawie nie mają miejsca względy techniczne w odniesieniu do gruntów działek nr [...] Nie stoi bowiem na przeszkodzie, by przedmiotowe grunty były przedmiotem obrotu na wolnym rynku w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]. podatnik wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego teren, który przeznaczony jest w tym planie na publiczną komunikację, utracił dla niego przydatność dla prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to bowiem, zdaniem skarżącego, teren równorzędny pod względem przeznaczenia jak drogi publiczne lokalne (gminne), a jedynie z uwagi na rangę tej drogi - po podziale na nowe działki - nie przeszedł na własność gminy. Zdaniem skarżącego grunty objęte działkami nr [...] nie nadają się do zabudowy innej niż pas drogowy i chodnik. Podkreślił także, że nie prowadzi on działalności w zakresie budowy dróg, czy pasów pieszo-jezdnych, ani w zakresie udostępniania dla celów publicznych takich szlaków komunikacyjnych. Wobec tego skarżący na trwałe utracił możliwość wykorzystywania gruntów wskazanych działek na potrzeby swojej działalności gospodarczej. Skarżący nadmienił, że przy zmianie planów zagospodarowania przestrzennego innych miast takie pasy pieszo-jezdne oznaczane są jako drogi gminne, które przechodzą na własność gminy z mocy prawa wraz z dokonaniem nowego podziału działek, zgodnie z nowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości. W 2011 r. skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A." na podstawie aktu notarialnego nabył w dniu [...] maja 2011 r. niezabudowaną nieruchomość położoną w C., składającą się z działek oznaczonych nr ewidencyjnymi [...] oraz nieruchomość oznaczoną nr ewidencyjnym [...]. Nabywając wskazane nieruchomości oświadczył, iż nabywa je za fundusze osobiste, do majątku osobistego, na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zostało to odnotowane w rejestrze gruntów, w którym opisano te działki jako: [...] tereny zabudowy mieszkalnej – [...] tereny zabudowane inne – Bi, [...] tereny zurbanizowane niezabudowane – Bp. W dniu [...] kwietnia 2013 r. na wniosek skarżącego Prezydent Miasta C. wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości oznaczonej jako działki [...] oraz [...] poprzez wydzielenie działek: [...]. Jednocześnie orzekł, iż działki [...] przeznaczone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność Miasta C.. Zmiany te zostały odnotowane w rejestrze gruntów. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] o łącznej powierzchni 320 m² leżą w terenie komunikacyjnym, tereny ciągu pieszo-jezdnego. Działki te nie są ujęte w ewidencji środków trwałych, stanowią natomiast towar handlowy. Prezydent Miasta C. ustalając zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w odniesieniu do wszystkich gruntów w/w, które nie przeszły na własność Miasta zastosował stawkę podatkową właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ podatkowy wskazał, iż podział działek nie spowodował zmiany charakteru gruntów. W.B. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, działalność prawniczą oraz działalność w zakresie obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania (wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP). Decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego na wniosek skarżącego i utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest natomiast to, czy działki oznaczone nr [...] stanowiące ciąg pieszo-jezdny powinny być opodatkowane stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący stoi na stanowisku, że powinny być opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych, ponieważ grunty w/w działek nie mogą być przez niego wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej. Działki te według niego nie nadają się do żadnej zabudowy oraz sprzedaży na wolnym rynku. Z informacji Wydziału Geodezji, Kartografii i Mienia Komunalnego wynika jednak, iż działki te mogą być przedmiotem obrotu na wolnym rynku. W świetle art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z jednoznacznego brzmienia cytowanego przepisu wynika zatem, że podstawą zastosowania i wymiaru podatków jest stan gruntów i budynków, wynikający z ewidencji. Organy podatkowe ustalając podatki, nie są wobec tego uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym. Skoro więc z urzędowego rejestru gruntów wynika określona kwalifikacja gruntu czy budynku, to organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Z kolei zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Aby zatem grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy nie były opodatkowane stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą musi być spełniony warunek, iż nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W u.p.o.l. brak jest definicji tego pojęcia, tym niemniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w piśmiennictwie przyjęto, że pod tym pojęciem należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, niezależne od przedsiębiorcy. Powyższe wynika z treści powołanego wyżej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w którym postawiono warunek, że przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" do prowadzenia działalności gospodarczej. Analizując ten jego fragment należy stwierdzić, że faktyczne niewykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Koniecznym jest natomiast aby dany przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany w ogóle zgodnie z jego zwykłym przeznaczeniem, w jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Względy techniczne w sposób trwały muszą zatem wyłączać możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (por.: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 747/11, wyrok z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1808/12, wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07, wyrok z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt 1384/11, publ. CBOSA). Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie wskazano, że wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje, gdy przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez każdy inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, o innym nawet charakterze (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Lex 2012, wersja elektroniczna komentarz do art. 1a). Pojęcie względów technicznych nie obejmuje natomiast swoim zakresem ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wynikających z przepisów prawa, jak również sposobu użytkowania gruntu sąsiadującego (wyrok NSA z 26 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1116/10). Okoliczność, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne", musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych mogą należeć zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych, rzeczoznawców) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 197 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 187 §1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Także jednak na stronie ciąży obowiązek przedstawiania w toku postępowania dowodów uzasadniających jej twierdzenia. Ona bowiem poniesie negatywne konsekwencje nieudowodnienia danego twierdzenia. W rozpatrywanej sprawie niewystarczające jest zatem oświadczenie podatnika, że grunty wskazanych wyżej działek nie są przez niego wykorzystywane do działalności gospodarczej, gdyż niezbędne jest przedstawienie dowodów w zakresie niemożności korzystania z tych gruntów z przyczyn technicznych w sensie obiektywnym - nie przez danego podatnika, lecz przez każdego potencjalnego użytkownika gruntów. (wyrok WSA w Poznaniu z 17.07.2014 r. sygn. akt III SA/Po 1317/12). Nie można zaś uznać, iż grunty niezabudowane, stanowiące ciąg komunikacyjny, umożliwiając dostęp innych działek skarżącego do drogi publicznej, i zaliczone przez niego do towarów handlowych, nie mogą być przedmiotem obrotu na wolnym rynku oraz, że z przyczyn obiektywnych trwale nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.