I SA/Lu 557/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. I SA/Lu 557/16 Uzasadnienie Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2016 r. A. B. została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu sporu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 5 lipca 2016 r. W zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został usunięty. Pismem datowanym na 12 lipca 2016 r., zaś nadanym listem poleconym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 14 lipca 2016r., A. B. wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia wskazanego wyżej braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu nawału spraw załatwianych w różnych instytucjach po śmierci ojca, związanego z tym złego stanu zdrowia oraz niedyspozycji w dniu 11-12 lipca 2016 r., w którym upływał termin usunięcia braku skargi. Do pisma skarżąca dołączyła pismo wskazujące wartość przedmiotu sporu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać się od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. J., Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, W. 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, W. 2005, s. 333). Z kolei jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie dokonującej czynności. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ani podeszły wiek ani stan zdrowia same w sobie nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (por. np. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). O braku winy można więc mówić jedynie wówczas gdy, jak już wyżej wskazano, mamy do czynienia z chorobą nagłą, nie pozwalającą na wyręczenie się inną osobą (por.: wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); dotyczy to nawet choroby wymagającej leżenia (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04). Również złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (por. wyrok SN z dnia 19 maja 1976r., IV PRN 8/76, LEX nr 7828 i postanowienie SN z dnia 3 stycznia 1974r., II CO 18/73, LEX nr 7372). W niniejszej sprawie skarżąca jako okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu wskazuje niezwykle ogólnie: nawał spraw urzędowych koniecznych do załatwienia po śmierci ojca oraz wywołane tym złe samopoczucie w ostatnim dniu wyznaczonego przez sąd terminu. Dokonując ich oceny, w świetle powołanego wyżej orzecznictwa sądów, stwierdzić należy, że strona nie uprawdopodobniła istnienia w niniejszej sprawie okoliczności świadczących o braku jej winy w niedotrzymaniu terminu. Nie można bowiem przyjąć, że skarżąca jako osoba z należytą starannością dbająca o swoje interesy, (o czym świadczy chociażby świadomość konieczności załatwienia szeregu spraw urzędowych związanych ze śmiercią ojca) nie miała świadomości konsekwencji zaniedbania terminu we własnej sprawie. Nie uprawdopodobniła również, że uczynienie zadość wezwaniu sądu nie było możliwe, z przyczyn zdrowotnych. Wskazane we wniosku dolegliwości zdrowotne w ostatnim dniu terminu, nie zostały w żaden sposób sprecyzowane, co uniemożliwia uznanie ich za "przeszkody nie do usunięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności", a zatem takie, które stanowiłyby przesłankę przywrócenia terminu. Skarżąca nie wskazała bowiem żadnych konkretów, co do rodzaju schorzenia oraz jego wpływu na brak możliwości działania w sprawie zarówno samodzielnie jak i przy pomocy innych osób. Podsumowując, wskazać należy, że dokonując oceny powołanych we wniosku okoliczności, sąd nie może bazować jedynie na niczym nie popartych ogólnikowych twierdzeniach strony, bowiem samo jej twierdzenie o dolegliwościach zdrowotnych nie wystarczy do uprawdopodobnienia ich istnienia w rozumieniu art. art. 87 §2 P.p.s.a. Ponownie podkreślić w tym miejscu trzeba, że nie każda choroba skutkuje brakiem winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Skutek taki wywołuje jedynie choroba, w czasie której skarżąca nie byłaby w stanie osobiście bądź z pomocą osoby trzeciej, np. domownika, dokonać stosownej czynności procesowej (podobnie postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt II FZ 500/07 dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym wskazane we wniosku okoliczności nie mogły zostać uznane za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącej usunięcie braku formalnego skargi. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.