I SA/Lu 559/21

WyrokWSA w Lublinie2022-01-14

Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Wiesława Achrymowicz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej, której przeważający kod PKD uprawnia do ulgi, mimo że jego indywidualna działalność gospodarcza (z innym kodem PKD) jest zawieszona?
Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, ponieważ nie uwzględnił, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej, której przeważający kod PKD (56.10.A) uprawniał do ulgi, podczas gdy jego indywidualna działalność gospodarcza (z kodem 47.91.Z) była zawieszona. Sąd podkreślił, że organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON, zwłaszcza w kontekście celu przepisów specustawy COVID-19.
Stan faktyczny
Skarżący J. Ś. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 56.10.A. Organ odmówił zwolnienia, opierając się na danych z rejestru REGON, które wskazywały na kod 47.91.Z. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił, uznając, że dane z rejestru są decydujące i nie uwzględnił argumentacji skarżącego o prowadzeniu działalności wyłącznie w formie spółki cywilnej, której przeważający kod PKD to 56.10.A, podczas gdy jego indywidualna działalność była zawieszona. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów specustawy COVID-19, Konstytucji RP, ustawy Prawo przedsiębiorców oraz k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. Ś. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. Ś. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r. (bez podanego numeru) Z. U. S. odmówił J. Ś. (wnioskodawcy, skarżącemu) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Zakład w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 31zq ust. 7 i art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19). Wskazał, że wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, a we wniosku podał jako przeważającą działalność według PKD kod 56.10.A. Oświadczył też, że uzyskał niższy o co najmniej o 40% przychód w listopadzie 2020 r. w stosunku do listopada 2019 r. Decyzją z [...] lutego 2021 r. znak [...] organ odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, a następnie Prezes Zakładu utrzymał to rozstrzygniecie w mocy decyzją z [...] marca 2021 r. znak: [...] Decyzje te zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...]. Organ wyjaśnił, że w wykonaniu wytycznych sądowych wezwał wnioskodawcę do złożenia dowodów na okoliczność rodzaju prowadzonej – jako przeważającej – działalności gospodarczej. Odnosząc się do oświadczeń wnioskodawcy i przedstawionych dokumentów wskazał, że w myśl art. 31zo ust. 10 pkt 1 ustawy o COVID-19 przesłanką udzielenia ulgi jest m. in. prowadzenie jako działalności przeważającej o określonym kodzie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, ustalane na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, w brzmieniu na 30 września 2020 r. Zdaniem organu, okoliczność ta nie może być stwierdzona w inny sposób, a wnioskodawca nie wykazał, aby rzeczywisty stan faktyczny był inny niż wynikający z danych widniejących w rejestrze REGON. Według stanu na 30 września 2020 r. zarówno w CEIDG, jak i bazie REGON, od dnia [...] kwietnia 2013r. niezmiennie figurował kod przeważającej działalności PKD 47.91.Z, oznaczający sprzedaż detaliczną prowadzoną przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet. Kod ten nie został wymieniony przez ustawodawcę jako uprawniający do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności. Zakład nie uwzględnił argumentów wnioskodawcy, dotyczących prowadzenia przez niego działalności w formie spółki cywilnej U. s.c. Wskazał, że na gruncie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych wspólnik takiej spółki oraz sama spółka są traktowani jako samodzielni, odrębni płatnicy składek. Każdy ze wspólników spółki cywilnej odrębnie prowadzi działalność gospodarczą, posiada odrębny wpis w CEIDG i jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, a spółka także traktowana jest jako odrębny podmiot. Wnioski o ulgę mogą składać zarówno wspólnicy spółki, jak i sama spółka. Zakład jest zobligowany do ustalania kodu PKD właściwego wyłącznie dla tego, kto zwraca się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności. J. Ś. we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie: - art. art. 31zo ust. 10 ustawy COVID przez bezpodstawną odmowę prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, mimo że skarżący spełnił wszystkie przesłanki, bowiem według stanu na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność wyłącznie w ramach spółki cywilnej U. , której przeważającym przedmiotem działalności była działalność o kodzie PKD 56.10.A; - art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na nierównym traktowaniu płatników składek w kontekście zwolnienia z tych składek, tj. wspólników spółki cywilnej i samej spółki cywilnej, której są oni wspólnikami; - art. 22 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, polegające na nieuwzględnieniu przez organ uprawnienia skarżącego do zawieszenia prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej przy jednoczesnym prowadzeniu jej w formie spółki cywilnej, która to okoliczność powinna być rozstrzygająca przy weryfikacji kodu PKD uprawniającego do zwolnienia ze składek ZUS; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co znalazło wyraz w błędnym ustaleniu przeważającego przedmiotu działalności wnioskodawcy, błędnej ocenie złożonych dokumentów jako niepotwierdzających prowadzenia przeważającej działalności, oznaczonej kodem PKD 56.10A oraz pominięciu okoliczności prowadzenia działalności wyłącznie w formie spółki cywilnej. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci historii wpisu w CEIDG oraz dokumentów złożonych w organie na okoliczność prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej, której przeważającym przedmiotem działalności jest działalność o kodzie PKD 56.10.A. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wskazana spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a skarżący prowadził działalność gospodarczą wyłącznie w tej formie według stanu na dzień 30 września 2020 r., z tego tytułu podlegał i podlega ubezpieczeniom. Skarżący ma jednocześnie zawieszoną indywidualną działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Z. U. S. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że procedując o wniosku o zwolnienie Zakład jest zobligowany do ustalenia kodu PKD przeważającej działalności podmiotu ubiegającego się o zwolnienie. Organ podkreślił, że płatnik – pomimo stosownego wezwania - nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jego przeważającą działalnością jest PKD 56.10.A, nadto nie wykazał wymaganego ustawą spadku przychodów w stosunku do analogicznego miesiąca 2019 r. Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. ustanowiony ustnie do protokołu rozprawy pełnomocnik skarżącego w osobie adwokata poparł skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym przysługującego mu wynagrodzenia. Dodatkowo wniósł o zobowiązanie organu w terminie 7 lub 14 dni do wydania decyzji, w której zwolni skarżącego z obowiązku uiszczenia składek. Jako podstawę tego żądania wskazał art. 145a § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa jest rozpoznawana w warunkach związania organu i Sądu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w przepisie art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, iż skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1101/16). Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek uchylającego decyzję wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16). Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). Na tle art. 153 p.p.s.a. w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenianych faktów i dowodów oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1148/18). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu tego przepisu oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Uwzględniając zatem konsekwencje wynikające z art. 153 p.p.s.a. należy podkreślić, że w sytuacji, gdy organ i Sąd działają w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku uprzednio wydanym w sprawie, kontrola zgodności z prawem ponownie podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia powinna być przede wszystkim ukierunkowana na to, czy organ administracji zrealizował adresowane do niego wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie, o ile - rzecz jasna - nie ustał walor prawnego związania tymi wytycznymi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (stan prawny i faktyczny nie uległ bowiem zmianie). Przypomnieć w tym kontekście należy zatem, że wyrokiem [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje wydane przez organy w rozpoznaniu wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (decyzja ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. i decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2021 r. wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organy zaniechały w sprawie przeprowadzenia postępowania dowodowego, ograniczając swoje działanie do sprawdzenia danych zawartych w CEiDG oraz rejestrze REGON. Tymczasem wynikający z tych rejestrów symbol PKD przeważającej działalności gospodarczej (który w przypadku skarżącego bezspornie dotyczył PKD 47.91.Z, nie mieszczącego się w katalogu symboli objętych przedmiotowym zwolnieniem z art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19) tworzy jedynie domniemanie faktyczne obalalne, co oznacza, że rzeczą organu jest ustalenie faktów, a nie rzeczywistości wynikającej wyłącznie z zapisów zawartych we wskazanych dokumentach. Jakkolwiek Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie faktów obalających domniemanie wpisu w rejestrze REGON spoczywa co do zasady na stronie skarżącej (ona bowiem jest we władaniu tych danych i dowodów, które są konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sporu), to jednak równocześnie podkreślił, że w żadnym razie nie zwalnia to organu z obowiązków określonych w art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 9 oraz art. 79a § 1 k.p.a. Takie stwierdzenie oznacza, że organ jest zobligowany do podjęcia wszelkich działań w celu zupełnego i prawidłowego ustalenia faktów, a następnie podjęcia oceny tych faktów z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. W tym celu winien podjąć wszelkie starania, by zebrać i ocenić zgodnie z zasadą swobody (wyznaczonej zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego) materiał dowodowy. Skarżącemu przysługuje w tym względzie odpowiednia inicjatywa dowodowa, jednak jej brak nie powoduje, że organ może odstąpić od poszukiwania właściwych dowodów i ich przeprowadzenia z urzędu. Brak współdziałania strony z organem może spowodować negatywne skutki w postaci nieuwzględnienia wniosku strony, ale tylko wówczas, gdy w sposób absolutnie oczywisty unika ona przedstawienia żądanych przez organ dowodów i ujawnienia istotnych w sprawie faktów. Jeśli zaś strona, działająca bez profesjonalnego pełnomocnika, nie jest świadoma rzeczywistych oczekiwań organu (np. wystosowane do niej żądanie jest sformułowane w dużej ogólności, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), nie sposób uznać za właściwe, by zaniechanie strony traktować jako brak współdziałania, skutkujący negatywnym rozstrzygnięciem sprawy i zwalniający organ z obowiązków procesowych wyznaczonych ustawą k.p.a. Należy też podkreślić, że dokonując analizy twierdzeń strony oraz zaoferowanego przez nią materiału dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w realiach badanej sprawy nie bez znaczenia pozostaje fakt, że indywidualna działalność gospodarcza skarżącego (z kodem PKD 47.91.Z) została zawieszona i na dzień 30 września 2020 r. nie była faktycznie prowadzona. Płatnik prowadził natomiast wówczas działalność wyłącznie jako wspólnik spółki cywilnej, której przeważającą działalnością gospodarczą była ta określona kodem PKD 56.10.A restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, wymieniona wprost w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy działalność jest prowadzona przez przedsiębiorcę tylko i wyłącznie w formie spółki cywilnej, nie można tracić z pola widzenia danych wynikających z CEiDG co do przedmiotu działalności tej spółki. Te okoliczności są bowiem istotne z punktu widzenia dokonanej w sprawie wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19. Sąd wskazał bowiem, że rodzaj przeważającej działalności gospodarczej ustalać należy na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogóle wartości przychodów ze sprzedaży lub jeżeli nie jest możliwe zastosowanie takiego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności w ogólnej liczbie pracujących (§9 ust. 1 i 2 pkt 3 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, Dz.U. z 2015 r., poz. 2009 ze zm.). Sąd na str. 13-14 uzasadnienia wyroku wyraźnie zaznaczył, że w razie wątpliwości co do rodzaju faktycznie prowadzonej jako przeważająca działalności gospodarczej przez skarżącego, organ jest zobowiązany przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, dążąc do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i należytego załatwienia sprawy. Ustalenie rzeczywistego przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę należy do sfery ustaleń faktycznych, których właściwe określenie jest kluczowe dla prawidłowego zastosowania normy prawnomaterialnej. Dlatego organ nie może pominąć formy, w jakiej skarżący prowadzi działalność i okoliczności zawieszenia indywidualnej działalności gospodarczej. Jak już powiedziano, w wykonaniu wytycznych sądowych zawartych w opisanym wyroku, organ pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wezwał J. Ś. do złożenia "dowodów, innych niż dotychczas dołączone do akt, które wskazywałyby, że istnieje podstawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek". We wskazanym w wezwaniu terminie płatnik złożył szereg dokumentów, które jednak zostały ocenione przez organ w zaskarżonej decyzji jako nie wykazujące, że na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A. Organ ponownie podkreślił, że w CEiDG oraz REGON od 24 kwietnia 2013 r. figuruje kod PKD 47.91.Z, nie uprawniający do zwolnienia. Co istotne, organ ocenił, że podnoszony przez skarżącego argument prowadzenia przez niego działalności w formie spółki cywilnej U. pozostaje bez znaczenia dla sprawy (co w oczywisty sposób kłóci się ze stwierdzeniem Sądu zawartym w wiążącym organ wyroku). Wspólnik spółki cywilnej prowadzi bowiem odrębnie rejestrowaną działalność gospodarczą i jest traktowany jako samodzielny/odrębny płatnik składek. Każdy ze wspólników posiada indywidualny REGON, odrębny od REGON spółki (która jest odrębnym płatnikiem składek). W związku z tym, że wniosek złożył skarżący jako osoba fizyczna, nie zaś jako reprezentant spółki cywilnej (jej wspólnik), nie można – zdaniem organu - uwzględniać kodu PKD działalności spółki. Okoliczności tej nie pominął w swoich rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wskazał jednak, uwzględniając w szczególności cel uregulowań prawnych zawartych w specustawie, że w sytuacji, gdy w dacie 30 września 2020 r. działalność gospodarcza skarżącego pod nazwą [...], z zasadniczym przedmiotem działalności jako PKD 47.91.Z sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet była zawieszona (czyli nie była prowadzona, a taki wymóg zawiera wprost art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19), zaś skarżący był aktywnym przedsiębiorcą (czego organ nie kwestionuje) jako wspólnik spółki cywilnej U. , prowadzącej przeważającą działalność pod PKD 56.10.A restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, należy fakt ten ocenić przez pryzmat treści art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Spółka cywilna jest spółką osobową, jej działalność jest tożsama z działalnością wspólników. Jest to umowa cywilnoprawna, w oparciu o którą wspólnicy jako przedsiębiorcy prowadzą łącznie działalność gospodarczą o tym samym profilu. Łączy ich wspólny cel gospodarczy oraz odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania. Spółka cywilna nie jest natomiast co do zasady odrębnym podmiotem praw i obowiązków, są nimi jej wspólnicy. Spółka cywilna sama w sobie nie podlega rejestracji w CEIDG ani w KRS. Rejestracji podlegają wspólnicy. Jeśli są nimi osoby fizyczne, które nie są jeszcze przedsiębiorcami, muszą zarejestrować się w CEIDG, jeśli zaś prowadzą już indywidualne, zarejestrowane działalności gospodarcze - po uzyskaniu numerów NIP i REGON spółki cywilnej powinni dokonać aktualizacji wpisów w CEIDG, tj. uzupełnić je o NIP i REGON spółki. Fakt zatem, że spółka cywilna w systemie prawa ubezpieczeń społecznych posiada podmiotowość i – odrębnie od wspólników – może regulować składki (być nimi obciążana), nie ma dla oceny sprawy - z punktu widzenia przesłanek z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 - żadnego znaczenia. Działalność spółki cywilnej to działalność jej wspólników. Organ nie ustalił natomiast, że J. Ś. w okresie objętym wnioskiem nie był płatnikiem składek, bowiem regulowała je za niego spółka cywilna. Zatem argument organu, że spółka cywilna może co do zasady wystąpić odrębnie o przyznanie jej zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest w realiach tej sprawy prawnie obojętny. W ocenie Sądu, działania organu nie dają podstawy do uznania, że wykonał on w sposób należyty wytyczne sądowoadministracyjne, zawarte w wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 235/21. To zaś powoduje, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych, w tym w szczególności art. 153 p.p.s.a. i przepisów k.p.a. wskazywanych w wiążącym organ wyroku, a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia nie respektującego ocen dokonanych przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania zawarte w wyroku z dnia 29 czerwca 2021r., a uzupełnione o ocenę zawartą w niniejszym wyroku (zwłaszcza gdy chodzi o relację spółka cywilna – wspólnik oraz jej wpływu na ocenę zasadności wniosku w kontekście przesłanek wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19). W szczególności przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe, zmierzające do ustalenia rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez skarżącego na dzień 30 września 2020 r., przy czym – chcąc skorzystać z jego wiedzy i posiadanych dowodów – sformułuje wezwanie w sposób umożliwiający wywiązanie się ze zobowiązania (wskaże w nim oczekiwane dla prawidłowego rozstrzygnięcia dokumenty lub zakres niezbędnych informacji, jakie winny być udzielone przez skarżącego). Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego o wyznaczenie terminu i zobowiązanie organu do wydania decyzji określonej treści. Pełnomocnik wskazał jako podstawę wydania tego rozstrzygnięcia przepis art. 145a § 3 p.p.s.a., jednak analiza przepisów wskazuje, że rzeczywistą intencją mogło być w tym wypadku zastosowanie art. 145a § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. W niniejszej sprawie podstawą uchylenia kontrolowanej decyzji (co zresztą sam podkreślał pełnomocnik skarżącego) jest niewykonanie wytycznych sądowych oraz niewłaściwe zgromadzenia i ocena materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu przepisów procesowych. Stąd podstawą uchylenia decyzji był przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie zaś wskazana w omawianym przepisie lit a (naruszenie prawa materialnego). Dodatkowo podkreślić należy, że rozstrzygnięcie o zwolnieniu z obowiązku uiszczenia składek ma charakter uznaniowy, a uznanie to (oczywiście należycie wsparte argumentacją zawartą w decyzji) należy do organu, nie zaś do Sądu, który jedynie ocenia legalność stosowania przez organ przepisów procesowych i materialnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzoną od organu kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło