I SA/Lu 574/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za miesiące [...] r. - w zakresie wniosku o zmianę postanowienia z dnia 19 grudnia 2008 r. o odmowie przyznania prawa pomocy wskutek zmiany okoliczności; postanawia: odmówić zmiany postanowienia. W toku postępowania sądowoadministracyjnego z wniosku skarżącej o zwolnienie z kosztów sądowych prowadzono już sprawę w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2009 r. odmówiono przyznania skarżącej przyznania prawa pomocy a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. (sygn. akt I FZ 23/09) złożone zażalenie oddalił. W związku z oddaleniem skargi i wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej pełnomocnik strony załączył na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą. Jednak uzyskiwane z tego tytułu dochody są obecnie niskie i nie wystarczają na pokrycie wszystkich zobowiązań. Skarżąca obecnie spłaca cztery kredyty w ratach miesięcznych w łącznej kwocie około [...] zł, które zostały zaciągnięte przez małżonka na spłatę długów powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zabezpieczeniem jednego z kredytów jest nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym o powierzchni [...] m2, w którym mieszka skarżąca wraz z mężem. Strona ponosi również wydatki miesięczne związane z leczeniem oraz wizytami u lekarzy. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomość rolna o powierzchni około [...] ha oraz [...] we współwłasności nieruchomości tj. [...] arów. Zadeklarowane łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego, które tworzy wraz mężem wynoszą około [...] zł. W skład tych dochodów wchodzą dochody jej męża z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni w wysokości około [...] zł netto. Zważyć należy, iż uzasadnienie rozpoznawanego wniosku (k. nr 157) jest tożsame z uzasadnieniem pierwszego wniosku (k. nr 22) strony w tym zakresie. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził co następuje: W niniejszej sprawie istotne jest to, że jest to kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został rozpoznany postanowieniem WSA z dnia 19 grudnia 2008 r. na mocy którego odmówiono przyznania prawa pomocy. Z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny złożonego zażalenia orzeczenie to stało się prawomocne. Z kolei art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawach (a takie niewątpliwie stanowi postępowanie w przedmiocie prawa pomocy - przypis własny) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. To na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Biorąc pod uwagę powyższe przedłożony przez skarżącą kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych), należało potraktować go jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 19 grudnia 2008 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy wskutek zmiany okoliczności. Cytowana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy jakie może ona składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie mniej jednak prawomocność orzeczeń wydanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy powoduje, że zarówno strona wnosząca ponownie o przyznanie prawa pomocy jak i referendarz sądowy związani są oceną prawną sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy zawartą w prawomocnym orzeczeniu w przypadku wniesienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwłaszcza jeżeli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez tą samą stronę a jej sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna nie uległa pogorszeniu, zaś ponowny wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, co uprzednio prawomocnie rozpoznany wniosek. Z treści uzasadnienia złożonego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy można wywieść jedynie, iż jest ono identyczne jak w pierwszym wniosku w tym przedmiocie, które legło u podstaw wydania postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Dlatego też, wobec nie wykazania przez stronę, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, działając na podstawie art. 165 ppsa w związku z art. 258 § 1 i § 3 ppsa, należało orzec jak na wstępie.