I SA/Lu 584/10

WyrokWSA w Lublinie2010-12-03

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wojciech Kręcisz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, mimo że zobowiązany wskazywał na ważny interes gospodarczy i konieczność zapewnienia środków na spłatę zadłużenia wynikającego z wyroku sądu?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji może zostać zawieszone wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazywany przez zobowiązanego ważny interes gospodarczy, możliwość prowadzenia działalności czy konieczność uzyskania środków na spłatę zadłużenia nie są przesłankami uzasadniającymi zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jeśli nie mieszczą się w zamkniętym katalogu określonym w tym przepisie.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne "A" Sp. z o.o. w likwidacji złożyło wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, uzasadniając go ważnym interesem gospodarczym i koniecznością uzyskania środków na spłatę zadłużenia wynikającego z wyroku sądu. Dyrektor ZUS odmówił zawieszenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i brak uwzględnienia jej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "A" Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" w likwidacji (dalej "Spółka"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Dyrektor ZUS, w ramach prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, celem wyegzekwowania należnych składek objętych stosownymi tytułami wykonawczymi zajął wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] w W., który przyjął je do realizacji. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zostały Spółce doręczone. W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia 26 stycznia 2010 r. Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na okres 36 miesięcy, tj. od 1 lutego 2010r. do 31 stycznia 2013r. Wniosek uzasadniała ważnym interesem, czyli zapewnieniem prowadzenia działalności gospodarczej w normalnych warunkach i umożliwieniem uzyskania środków finansowych na spłatę zadłużenia. Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] odmówił Spółce zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę wskazał art. 19 § 4 w związku z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej "u.p.e.a."). W zażaleniu Spółka zarzuciła, iż postanowienie pomija merytoryczną ocenę istniejących uwarunkowań gospodarczych i nie wskazuje sposobu prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji stosowania czynności egzekucyjnych i zajęcia kont bankowych. Wskazała, iż stosowanie przymusu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne skutecznie ogranicza osiąganie środków finansowych pochodzących z produkcji. Uzasadniała, iż okolicznością przemawiającą za pozytywnym załatwieniem wniosku jest zapewnienie warunków do kontynuowania produkcji i uzyskania środków finansowych niezbędnych na wykonanie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt [...] (m.inn. zobowiązującego prezesa i wiceprezesa zarządu Spółki do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz ZUS Oddział w L. kwoty po 38.773 zł w terminie 1,5 roku od uprawomocnienia się wyroku). Dyrektor Izby Skarbowej analizując zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa, a zwłaszcza w świetle art. 56 § 1 u.p.e.a., zważył, że interpretacja tego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż katalog wskazanych w nim przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego ma charakter zamknięty. Oznacza to, że rozpatrując wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny jest związany treścią art. 56 § 1 u.p.e.a. i nie ma w tym zakresie żadnej swobody wyboru. Wskazał, iż zgodnie z treścią art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny jedynie na żądanie wierzyciela jest zobligowany do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wystąpił natomiast zobowiązany. W takiej sytuacji organ egzekucyjny zobowiązany był do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku pod kątem wystąpienia wszystkich przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Z uzasadnienia postanowienia Dyrektora ZUS wynika, iż organ egzekucyjny rozpatrując wniosek Spółki miał na uwadze wszystkie przesłanki zawieszenia wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a, dlatego też pomimo powołania w podstawie prawnej tylko pkt 4 § 1 tego przepisu postanowienie organu I instancji odpowiada prawu. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że zarówno we wniosku, jak w zażaleniu Spółka nie wskazała żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż ważny interes zobowiązanego, polegający na prowadzeniu działalności gospodarczej w normalnych warunkach i umożliwieniu uzyskania środków finansowych na spłatę zadłużenia, wskazany we wniosku i zażaleniu, nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Za okoliczność taką nie można również uznać wskazanego w zażaleniu obowiązku wykonania przez osoby zarządzające Spółką wyroku Sądu Rejonowego, ani też istniejących uwarunkowań gospodarczych. Organ nie podzielił również stanowiska Spółki, iż w przypadku odmownego załatwienia jej wniosku powinien wskazać sposób prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uwzględnienia art. 7 § 2 u.p.e.a., powodując tym brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na produkcji. Skarżąca Spółka argumentowała, że jako podmiot gospodarczy, środki na finansowanie procesu produkcyjnego uzyskuje z przychodów własnej produkcji wzmacnianych kredytem obrotowym w rachunku bieżącym, a po otrzymaniu tytułu wykonawczego bank odmówił dalszego kredytowania oraz wezwał Spółkę do spłaty udzielonego kredytu. Uzasadniała, że to nieprzewidywalne oraz niezależne od niej zdarzenia spowodowały jej trudności finansowe, a wierzyciel nie reagował na wielokrotne prośby zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podniósł, iż zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Spółka mogła podnosić w trybie art. 33 pkt 8 i art. 34 u.p.e.a., a nie w obecnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne w administracji ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, kiedy argumentuje, iż przepis ten w sposób wyczerpujący reguluje instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, oraz że rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. ma charakter związany, to znaczy, iż jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (zob. wyroki WSA z dnia: 28 października 2008r., sygn. akt III SA/Łd 351/08, LEX nr 513205 i 17 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 302/08, LEX nr 515325). Z przepisu tego wynika, że istota zawieszenia postępowania polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Bezspornym jest, iż Spółka ani w złożonym wniosku ani w złożonym zażaleniu od postanowienia organu I instancji nie wskazała żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Podane zaś przez nią okoliczności (możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w normalnych warunkach, uzyskanie środków finansowych na spłatę zadłużenia, jak też obowiązek wykonania wyroku Sądu Rejonowego) nie mogą przemawiać o pozytywnym załatwieniu wniosku. Nie budzi również wątpliwości stanowisko wierzyciela w sprawie niniejszej, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym (postanowienie z dnia [...] ), na którego to żądanie ( złożony wniosek) organ egzekucyjny zobowiązany byłby, w trybie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu organy obu instancji ustaliły w pełni stan faktyczny sprawy i wyczerpująco rozważyły, czy zaistniały w przypadku skarżącej wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zasadnie przyjmując ich brak. Swoje stanowisko wyraziły w spełniających wymogi prawne uzasadnieniach postanowień obu instancji. Podzielić również należy stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutu skargi co do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. Prawidłowo argumentuje organ, że kwestia zastosowanych środków egzekucyjnych nie może być objęta zakresem przedmiotowej sprawy. W tych okolicznościach i w kontekście wskazanych normatywnych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawartych w zamkniętym katalogu § 1 art. 56 u.p.e.a. brak, w ocenie Sądu, podstaw prawnych aby kwestionować zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło