I SA/Lu 597/15
WyrokWSA w Lublinie2015-11-27
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Krystyna Czajecka-Szpringer, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, mimo stwierdzenia istnienia przesłanki "interesu publicznego" uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowej, może odmówić udzielenia takiej ulgi, korzystając z uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy, nawet po stwierdzeniu istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, korzystając z uznania administracyjnego. Kontroli sądu podlega jedynie sposób zebrania i oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienie decyzji, a nie samo uznanie organu, o ile nie przekształciło się ono w uznanie dowolne.Stan faktyczny
Podatnik (SPZOZ) złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r., argumentując, że zaległość powstała w wyniku wejścia w życie tzw. "ustawy 203", która narzuciła dodatkowe koszty bez wskazania źródeł finansowania. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, podobnie jak organ drugiej instancji (Dyrektor Izby Skarbowej), który uznał, że choć istnieje "interes publiczny", to jednak SPZOZ wielokrotnie korzystał już z pomocy państwa, a umorzenie jest rozwiązaniem ostatecznym. Podatnik zaskarżył decyzję do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.
I SA/Lu 597/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Skarbowej (dalej – DIS) po rozpatrzeniu odwołania S. (dalej – podatnik, skarżący, S. , strona) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej – NUS) z dnia [...] r., odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podał, że pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. podatnik wniósł o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł. Zdaniem SPZOZ, za umorzeniem tej zaległości przemawia fakt, że powstała ona w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz zmianie niektórych ustaw i ustawy o ZOZ (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 45, dalej – ustawa 203). Na mocy tej ustawy wszystkim pracownikom publicznych zakładów opieki zdrowotnej, zatrudniającym powyżej 50 osób (a zatem również pracownikom SPZOZ w Łęcznej) zostały przyznane z mocy prawa podwyżki w wysokości 203 zł w roku 2001 i 171 zł w roku następnym. Tego rodzaju działaniem ustawodawca, czyli pośrednio Skarb Państwa, przymusił zakłady opieki zdrowotnej do podwyższenia wypłacanych pracownikom świadczeń, nie wskazując jednocześnie źródeł finansowania ustalonych podwyżek, co w konsekwencji doprowadziło do powstania problemu płynności wypłaty wynagrodzeń, a co za tym idzie gwałtowny wzrost zadłużenia m. in. strony, poprzez zwiększenie straty finansowej na skutek powstania wymagalnych zobowiązań z tytułu podwyżek wynagrodzeń wraz z tzw. pochodnymi oraz kosztów sądowych, którymi SPZOZ był sukcesywnie obciążany. Zdaniem strony, zapłata zaległości podatkowych, o których mowa we wniosku o umorzenie, naruszałaby elementarne zasady sprawiedliwości i praworządne relacje między obywatelami a państwem. Obciążanie podatnika odsetkami obliczonymi od dochodu przeznaczonego na realizację zobowiązań będących w konsekwencji negatywnym skutkiem wprowadzonej przez ustawodawcę (Skarb Państwa) "ustawy 203", kłóciłoby się z powszechnie obowiązującymi zasadami współżycia społecznego. SPZOZ wskazał przy tym, że jest jedyną placówką służby zdrowia w tej części Polski, która specjalizuje się w leczeniu oparzeń i chirurgii rekonstrukcyjnej, tym samym jej działanie jest ukierunkowane na zaspokojenie potrzeb społeczności nie tylko lokalnej, ale również społeczności w zasięgu ogólnokrajowym.
Pismem z dnia 1 października 2014 r. podatnik zmodyfikował wysokość objętej wnioskiem o umorzenie kwoty, określając ją jako [...] zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazał również, że w ostatnich latach został uruchomiony jeden z nielicznych w Polsce Ośrodek Hiperbarii oraz powstało całodobowe lądowisko dla helikopterów transportu medycznego. W 2009 r. został uruchomiony jedyny w Polsce wschodniej oddział pod nazwą W. (dla dorosłych pacjentów). Ponadto od marca 2013 r. realizowana jest inwestycja, wspierana przez transgraniczny projekt unijny, polegająca na rozbudowie Centrum o oddział oparzeń i chirurgii rekonstrukcyjnej dla dzieci. Jednakże udział własny w projekcie wynosi ponad [...] zł. Jak podniosła strona, w przedmiotowej sytuacji każda pomoc finansowa w postaci umorzenia zaległości przyczyni się do realizacji szczytnych celów społecznych.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego NUS decyzją z dnia [...] r., odmówił SPZOZ umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
Od powyższej decyzji, SPZOZ w Łęcznej złożył odwołanie zarzucając NUS: naruszenie art. 207 § 2 O.p. poprzez nierozpatrzenie sprawy co do istoty i art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, prowadzącą do błędnego ustalenia, iż: stan finansowy SPZOZ w Łęcznej jest na tyle stabilny, aby móc podołać obowiązkowi podatkowemu bez utraty płynności finansowej; SPZOZ może ponosić określone w ustawach obciążenia finansowe pomimo uznania przez Trybunał Konstytucyjny o współodpowiedzialności systemu finansów publicznych za uchwalenie przepisów prawa nakładających na zakłady opieki zdrowotnej dodatkowe obciążenia finansowe bez wskazania zasad wyrównania szpitalom "narzuconych" dodatkowych kosztów; ustawodawca wprowadzając w 2005 r. ustawę z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2005 r., Nr 78, poz. 684 ze zm.) wypełnił swój obowiązek pomocy finansowej dla placówek służby zdrowia.
Strona zarzuciła też naruszenie art. 67a § 1 O.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające ważny interes podatnika lub interes publiczny.
Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie należności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami, względnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W obszernym uzasadnieniu odwołania, strona odwołała się do funkcji, jakie powinny być uwzględniane przez administrację publiczną oraz powtórzyła argumentację powołaną we wniosku o umorzenie zaległości i piśmie go uzupełniającym. Dodatkowo wskazała, jakie podjęła działania w celu spłaty zadłużenia z tytułu zaległości podatkowych i odsetek. Podkreśliła, że ustawa o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej mająca na celu "oddłużenie" publicznych placówek ochrony zdrowia, nie może być jednocześnie podstawą do ponownego zadłużania SPZOZ poprzez nakładanie dodatkowych sankcji w postaci podatku dochodowego od części przychodu wydatkowanego na spłatę odsetek i kosztów egzekucyjnych związanych z zobowiązaniami publicznoprawnymi - zakwalifikowanymi przez Skarb Państwa do umorzenia - a powstałymi wskutek bezprawia legislacyjnego organu władzy publicznej, poprzez ingerencję ustawodawcy w sferę indywidualnych ustaleń pomiędzy pracodawcą (Szpital) a pracownikiem, narzucając wyższe niż dla ogółu zatrudnionych minimalne wynagrodzenie za pracę. W ocenie strony taka interpretacja przepisów prawnych prowadziłaby niewątpliwie do pewnego rodzaju absurdu, na mocy którego oddłużenie SPZOZ stanowiłoby jednocześnie przyczynę jego ponownego zadłużenia, co wydaje się sprzeczne z intencją ustawodawcy.
Strona podała również, że w związku z "ustawą 203" dochodziła swoich roszczeń od Skarbu Państwa za pośrednictwem kancelarii prawniczej i uzyskała na mocy "ustawy restrukturyzacyjnej" kredyt z Banku G. , z którego znaczna część została umorzona. Przekazała też informację dotyczącą zaciągniętych kredytów komercyjnych związanych ze spłatą zaległych zobowiązań wobec ZUS, oraz stanu zadłużenia z tytułu leasingu. Wyjaśniła, że pomimo uruchomienia oddziału oparzeniowego dla dzieci kontrakt z NFZ na 2015 r. nie został zwiększony, natomiast udział własny w projekcie unijnym dotyczącym budowy tego oddziału był współfinansowany przez podmioty zewnętrzne w formach darowizn.
Po rozpatrzeniu sprawy DIS stwierdził, że NUS przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowe definicje pojęć przywołanych w przepisie art. 67a § 1 O.p. Podjął również wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
DIS nie zgodził się z zarzutem odwołania dotyczącym naruszenia art. 207 O.p., stwierdzając, że organ pierwszej instancji prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 207 § 1 i art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy. Wyjaśnił, że działalność lecznicza SPZOZ prowadzona jest na terytorium państwa polskiego i przede wszystkim w stosunku do jego obywateli. Ewentualna ulga udzielona podatnikowi nie miałaby wpływu na konkurencję i wymianę handlową pomiędzy krajami członkowskimi. Udzielenie takiego wsparcia nie stanowiłoby pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Powyższe powoduje, że bez znaczenia jest, czy Szpital spełnia warunki otrzymania pomocy de minimis.
Co do przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, DIS powołując się na orzecznictwo sądowe i analizę finansową sytuacji podatnika, sporządzoną przez NUS, zgodził się ze stroną, że w sprawie tej wystąpił interes publiczny, o którym mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Dodał jednak, że na podstawie tego przepisu, organ podatkowy pomimo zaistnienia przesłanek w nim wymienionych, korzystając z uznania administracyjnego, może odmówić udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Wskazał, że umorzenie zaległości podatkowych jest rozwiązaniem ostatecznym, które wiąże się z całkowitą rezygnacją Skarbu Państwa z części należnych dochodów, a więc jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania.
Wyjaśniając dlaczego, pomimo zaistnienia przesłanki umorzenia, nie widzi podstaw do udzielenia podatnikowi wnioskowanej ulgi, DIS stwierdził, że SPZOZ w związku z niekorzystnymi skutkami wprowadzenia przepisów "ustawy 203" otrzymał już wielokrotnie realną pomoc. W wyniku realizacji przepisów ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej otrzymał z Banku G. pożyczkę (oprocentowaną 3 % w stosunku rocznym) w łącznej kwocie [...] zł. Z powyższej sumy kwota [...] zł (82 %) została umorzona. Jak wynika z informacji Ministerstwa Zdrowia przedłożonej do Sejmowej Komisji Zdrowia (ostatecznie przyjętej przez Komisję), dotyczącej przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, ustawa ta spełniła swoje podstawowe zadanie - umożliwiła zakładom zaspokojenie indywidualnych roszczeń pracowników wynikających z art. 4a "ustawy 203", co oznacza, że wbrew twierdzeniom strony, ustawodawca wypełnił swój obowiązek pomocy finansowej dla placówek służby zdrowia. Powyższa ustawa w ramach współodpowiedzialności systemu finansów publicznych za uchwalenie przepisów "ustawy 203" (o której wspominał Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez stronę wyroku z 18 grudnia 2002 r. o sygn. K 43/01) poważnie złagodziła obciążające SPZOZ skutki finansowe związane z koniecznością wypłaty dodatkowych wynagrodzeń. Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją (art. 2, art. 7, art. 32 i art. 20) art. 4a "ustawy 203" przyznającego pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej prawa do wzrostu miesięcznych wynagrodzeń, przy zastrzeżeniu, że przepis ten będzie rozumiany jako tworzący współodpowiedzialność systemu finansów publicznych za jego wykonanie. Jak wskazano wyżej Skarb Państwa z obowiązku współodpowiedzialności się wywiązał.
Niezależnie od powyższego, SPZOZ w 2014 r. uzyskał również pomoc udzieloną przez Wójta Gminy [...] w formie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami w kwocie brutto [...] zł oraz pomoc udzieloną przez Starostę [...] o wartości [...] zł do umowy nr [...] i o wartości [...] zł do umowy nr 18/2014.
Wcześniej, w 2007 r. podatnik zawarł z ZUS w [...] umowę o rozłożeniu na 60 rat należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r.
SPZOZ w Łęcznej jako placówka prowadząca działalność w zakresie ochrony zdrowia korzysta także z preferencji przewidzianych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (zwolnienie od podatku dochodów podatników, których celem statutowym jest działalność w zakresie ochrony zdrowia, w części przeznaczonej na ten cel).
Dodatkowa pomoc wynikała z treści decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., na mocy której zaległość podatnika w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł została rozłożona na 6 rat. Pomimo, że sytuacja ekonomiczna w 2013 r. przedstawiała się korzystniej w stosunku do lat poprzednich (zysk netto za 2013 r. w wysokości [...] zł) SPZOZ zaniechał jednak spłacania 3 ostatnich rat.
Dodatkowo DIS zwrócił uwagę na fakt, że SPZOZ w Łęcznej w roku 2014 uzyskał I miejsce w Ogólnopolskim Konkursie [...] w kategorii Szpitale Publiczne - poniżej 400 łóżek, jako prężnie działająca placówka medyczna. Zgodnie z regulaminem konkursu uczestnik był oceniany m.in. na podstawie danych statystycznych i ekonomicznych zawartych w Ankiecie Konkursowej. Powyższe dane (przychód, wynik finansowy, sprzedaż usług, wartość kontraktu, wskaźniki ekonomiczne, majątek, inwestycje) obejmowały lata 2012 i 2013.
Do końca 2014 r. został też zrealizowany przez podatnika udział własny (ok. [...] zł, w tym [...] zł pochodziło od podmiotów zewnętrznych) w projekcie unijnym dotyczącym budowy oddziału oparzeniowego dla dzieci.
Z podanych powyżej powodów, w ocenie DIS, strona w całości mogła się wywiązać z postanowień układu ratalnego i spłacić omawianą zaległość podatkową.
Mając to wszystko na uwadze, DIS uznał, że nie udzieli stronie wnioskowanej ulgi.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji NUS, zarzuciła naruszenie: art. 207 § 2 O.p. poprzez nierozpatrzenie sprawy co do istoty, art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz art. 67 a § 1 O.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające ważny interes podatnika lub interes publiczny.
Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie zaległości podatkowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przypisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik [...] stwierdził, że decyzja DIS stoi w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego. Analogicznie, jak w odwołaniu, w sposób bardzo szczegółowy odniósł się do funkcji administracji publicznej i wyjaśnił, że zadłużenie powstało na skutek wejścia w życie ustawy 203. Powołał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2002 r. sygn. K 43/01.
Odniósł się też do ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej i wyjaśnił, że w dniu 19 sierpnia 2005 r. [...] złożył wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, a w dniu 22 grudnia 2005 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o warunkach restrukturyzacji. Jednym z warunków określonych w powyższej decyzji było nieposiadanie przez SPZOZ zaległości z tytułu zobowiązań publicznoprawnych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz po dniu 31 grudnia 2004 r. W celu spełnienia warunków skarżący złożył wniosek o pożyczkę do Banku G. . Uzyskana pożyczka w całości przeznaczona została na spłatę zobowiązań wobec ZUS, powstałych w wyniku uchwalenia "ustawy 203". W 2007 r. w wyniku zmian w ustawie o restrukturyzacji, SPZOZ uzyskał zwiększenie pożyczki z BGK, która również w całości przeznaczona została na spłatę zaległych zobowiązań wobec ZUS. Ze względu na dużą kwotę zaległości, w celu spłaty pozostałej części zobowiązań wobec ZUS, niepodlegających restrukturyzacji w terminie wynikającym z ustawy, SPZOZ zaciągnął w 2007 r. kredyt komercyjny w B. poręczony przez organ założycielski. W efekcie tych działań Wojewoda [...] wydał decyzję o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego.
Pełnomocnik skarżącego [...] nie zgodził się z DIS, że ustawodawca wprowadzając ustawę o restrukturyzacji wypełnił swój obowiązek pomocy finansowej dla placówek służby zdrowia. Stwierdził, że obowiązkiem ustawodawcy nie jest bowiem złagodzenie swoich błędów lecz ich całkowita naprawa. Zauważył, że pomimo, iż ustawa restrukturyzacyjna umożliwiła zakładom zaspokojenie roszczeń pracowników wynikających z "ustawy 203", to jednak pochodnymi tych roszczeń były zobowiązania publicznoprawne, których spłata wiązała się i wiąże z poważnym uszczerbkiem dla finansów SPZOZ. Według autora skargi, uzyskiwane przez SPZOZ środki pieniężne powinny być przeznaczane na jego działalność statutową, a nie niwelowanie skutków wprowadzenia "ustawy 203".
Dalej pełnomocnik, powołując się na orzecznictwo sądowe, przedstawił wykładnię przepisu art. 67a § 1 O.p. ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Podniósł, że organ podatkowy w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym w sprawie przyjął, że sytuacja skarżącego nie ma charakteru wyjątkowego czy też szczególnego i to pomimo faktu, że w chwili badania przez organ podatkowy sytuacji ekonomicznej SPZOZ, rzeczywisty wynik finansowy za I półrocze 2014 r. wyniósł minus [...] zł, a na koniec sierpnia 2014 r. wzrósł i wyniósł minus [...] zł. Podkreślił, że powiększenie już i tak niemałego zadłużenia może spowodować konieczność likwidacji miejsc pracy, a nawet całego SPZOZ, a tym samym ograniczenia lub zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych dla pacjentów.
Dalej autor skargi poinformował, że SPZOZ w celu realizacji swoich statutowych zobowiązań, aby nie zaprzestać udzielania części świadczeń zdrowotnych z powodu zużycia niezbędnego sprzętu medycznego stanowiącego podstawowe jego wyposażenie, był zmuszony w styczniu 2015 r. ogłosić przetarg na zakup nowego tomografu komputerowego. Ze względu na swoją sytuację ekonomiczną, aby móc dokonać zakupu wybranego w drodze przetargu tomografu, ogłosił też przetarg o udzielenie zamówienia na wybór banku na zaciągnięcie kredytu na okres 5 lat z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań finansowych w wysokości nie przekraczającej [...] zł.
Ponadto, w dniach od 19 lutego 2015 r. do 17 marca 2015 r. w SPZOZ została przeprowadzona przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia kontrola, która dotyczyła oceny realizacji umów wraz z aneksami o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujących okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2014 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli [...]OW NFZ stwierdził, iż S. jest zobowiązany do zwrotu NFZ [...] zł.
Na potwierdzenie powyższych okoliczności pełnomocnik skarżącego przedłożył w załączeniu dokumenty potwierdzające okoliczność ogłoszonych przetargów oraz przeprowadzonej kontroli wraz z informacją o wysokości kwot należnych do zwrotu.
W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Co do dokumentów załączonych do skargi, podniósł, że nie były one przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym, albowiem nie były mu wówczas znane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę.
W ocenie skarżącego SPZOZ, uzasadnieniem dla wnioskowanego umorzenia jest fakt, że zaległość powstała z winy ustawodawcy – z powodu wprowadzenia w życie "ustawy 203", która doprowadziła do nieobliczalnych negatywnych skutków finansowych dla wszystkich jednostek służby zdrowia, z którymi to skutkami borykają się one do dziś dnia oraz to, że SPZOZ dąży do unowocześnienia i rozwinięcia swojej działalności ze względu na dobro pacjentów. Zdaniem strony, za umorzeniem zaległości niewątpliwie przemawia ważny interes strony, jak i interes publiczny.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zgodności z prawem, zgodzić się należy z DIS i NUS, że decyzja wydana w trybie art. 67a § 1 O.p. jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi podatkowemu swobody wyboru określonego rozwiązania (świadczy o tym zwrot “może"). Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi, czyli czy zachodzi “ważny interes podatnika" lub “interes publiczny". W tym celu obowiązany jest wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne. Jednak ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Decyzja taka wymaga natomiast stosownego uzasadnienia.
Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie (sąd nie może ingerować w ustawowe uprawnienia organu), ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Innymi słowy, sąd bada jedynie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p., mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję w swobodny wybór dokonany przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją przepisu prawa materialnego.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną skarżącego w możliwie wnikliwy sposób oraz wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez niego w postępowaniu, odnosząc się do nich w decyzji.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, DIS po zbadaniu sytuacji finansowej strony, zgodził się z SPZOZ, że w sprawie tej zaistniała przesłanka "interesu publicznego", o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Pomimo jednak stwierdzenia zaistnienia tej przesłanki, DIS postanowił takiej ulgi podatnikowi nie przyznawać. Powodem takiej decyzji było ustalenie przez ten organ, że SPZOZ już wielokrotnie korzystał z pomocy państwa, która to pomoc nakierowana była na zniwelowanie skutków wprowadzenia w życie "ustawy 203".
DIS zauważył, że w ramach realizacji przepisów ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (uchwalonej w ramach współodpowiedzialności systemu finansów publicznych za uchwalenie przepisów "ustawy 203"), SPZOZ otrzymał z Banku G. pożyczkę w łącznej kwocie [...] zł, z czego 82 % tej kwoty zostało mu umorzone ([...] zł). Pomoc ta miała umożliwić stronie zaspokojenie indywidualnych roszczeń pracowników wynikających z art. 4a "ustawy 203".
Niezależnie od tego, SPZOZ w 2014 r. uzyskał również pomoc udzieloną przez Wójta Gminy [...] w formie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami w kwocie brutto [...] zł oraz pomoc udzieloną przez Starostę [...] o wartości [...] zł do umowy nr [...] i o wartości [...] zł do umowy nr [...].
Wcześniej, w 2007 r. podatnik zawarł z ZUS w [...] umowę o rozłożeniu na 60 rat należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r.
SPZOZ w Ł. jako placówka prowadząca działalność w zakresie ochrony zdrowia korzysta także z preferencji przewidzianych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (zwolnienie od podatku dochodów podatników, których celem statutowym jest działalność w zakresie ochrony zdrowia, w części przeznaczonej na ten cel).
Niezależnie od powyższego, decyzją NUS z dnia [...] r., rozłożono S. zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł na 6 rat. Co do wykonania postanowień tej decyzji DIS zauważył, że pomimo, że sytuacja ekonomiczna podatnika w 2013 r. przedstawiała się korzystniej w stosunku do lat poprzednich, SPZOZ zaniechał spłacania 3 ostatnich rat.
DIS wskazał też, że SPZOZ w Ł. w roku 2014 uzyskał I miejsce w Ogólnopolskim Konkursie [...] w kategorii Szpitale Publiczne - poniżej 400 łóżek, jako prężnie działająca placówka medyczna. W konkursie tym ocena placówki dokonywana była m.in. na podstawie danych statystycznych i ekonomicznych zawartych w Ankiecie Konkursowej (dotyczących lat 2012 i 2013).
DIS zwrócił uwagę również na okoliczność, że do końca 2014 r. S. zrealizował udział własny (ok. [...] zł, w tym [...] zł pochodziło od podmiotów zewnętrznych) w projekcie unijnym dotyczącym budowy oddziału oparzeniowego dla dzieci.
Z tych wszystkich wyżej podanych powodów DIS uznał za niezasadne umorzenie skarżącemu zaległości podatkowej wraz odsetkami, o co ten wnosił we wniosku o udzielenie ulgi.
W ocenie Sądu, dokonana przez DIS ocena zebranego materiału dowodowego w świetle przepisu art. 67 § 1 O.p. nie jest dowolna. Wynika z niej, że w sprawie wystąpił "interes publiczny". Jednak korzystając z "uznania administracyjnego", o którym mowa w tym przepisie, DIS postanowił nie przyznawać skarżącemu ulgi. Uzasadnienie powodów takiej decyzji jest wyczerpujące i niewątpliwie pozwala na zrozumienie motywów, jakimi kierował się organ.
Co do obszernych wywodów skargi dotyczących administracji publicznej, jej zadań i funkcji, Sąd w całości te wywody popiera. Jednakże jak wyżej była mowa, decyzje w sprawach udzielania ulg podatkowych są decyzjami uznaniowymi, a to oznacza, że organ podatkowy, nawet biorąc pod uwagę prawidłowość tej argumentacji, nie musiał wydać decyzji korzystnej dla podatnika.
Odnosząc się do dokumentów i okoliczności, o których mowa w skardze, to pomimo, że wskazują one na znacznie większe obciążenie S. niż to brane pod uwagę przez organy podatkowe ([...] zł – NFZ i [...] zł – tomograf komputerowy) zgodzić się należy z DIS, że nie istniały one w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organy, zatem organy nie mogły ich uwzględnić.
Z powyższych względów, zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia ani przepisów postępowania w zakresie zebrania i oceny zebranego materiału, ani art. 67a O.p., będącego podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Co do zarzutu naruszenia art. 207 § 2 O.p. poprzez nierozpatrzenie sprawy co do istoty, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 207 § 1 O.p., organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 207 § 2 O.p., decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
W rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygnęły sprawę co do jej istoty, albowiem wydane przez nie decyzje spowodowały dla skarżącego [...] skutki prawne o charakterze materialnym: odmówiono mu umorzenia zaległości podatkowej.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło