I SA/Lu 598/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, strona skarżąca złożyła pismo z dnia 10 listopada 2011 r., w którym wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacenia wpisu sądowego od skargi. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym wezwano stronę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr. W zakreślonym terminie strona nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona załączyła potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie następujących dokumentów: bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2010 r.; deklaracji VAT – 7 za miesiące lipiec – październik 2011 r.; raportów kasowych za miesiące lipiec – październik 2011 r.; wezwania Sądu Rejonowego w L. z 10 października 2011 r. oraz zarządzenia w/w sądu z 3 października 2011 r. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu, strona skarżąca podniosła, że trudna sytuacja spółki jest spowodowana między innymi niemożnością normalnego funkcjonowania z uwagi na konflikt z Burmistrzem Miasta R. F. Strona skarżąca opisując w szczegółowy sposób historię tego konfliktu podkreśliła, że od połowy 2009 r. spółka nie posiada własnych środków pochodzących z działalności gospodarczej, w związku z czym zmuszona była do zwolnienia pracowników. Obecnie istnienie spółki jest możliwe wyłącznie dzięki udzielanym pożyczkom od innych podmiotów gospodarczych, zainteresowanych współpracą ze skarżącą spółką. Trudna sytuacja finansowa spółki spowodowała, że nie były odprowadzane składki do ZUS, w związku z czym organ ten złożył wniosek o upadłość spółki, a obecnie toczy się w tym względzie postępowanie sądowe. Jednakże w ocenie strony sytuacja ta, pomimo utrudnień ze strony władzy lokalnej, jest przejściowa. W dalszej części wniosku, strona skarżąca podała, iż wysokość kapitału założycielskiego spółki wynosi [...] zł a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – [...] zł (grunty) i [...] (budynki, budowle i inne obiekty budowlane). Na dzień 31 grudnia 2010 r. według bilansu, strona poniosła stratę w wysokości [...] zł. Strona ujawniła, iż posiada jeden rachunek bankowy, na którym nie posiada żadnych środków pieniężnych. W konkluzji strona stwierdziła, że spółka ma potencjał do wyjścia z problemów finansowych spowodowanych konfliktem z władzami samorządowymi, jednakże aktualna sytuacja finansowa spółki jest zła, niezbędne koszty utrzymania spółki są pokrywane z pożyczek. Zdaniem strony przedstawione okoliczności dowodzą, że jako osoba prawna spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, które umożliwiłyby jej ponoszenie opłat sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie niniejszej, strona skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego jeszcze w dwu innych sprawach (I SA/Lu 597/11 i I SA/Lu 599/11. Zatem dokonując oceny możliwości poniesienia przez skarżącą spółkę wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej, wzięto pod uwagę również wysokość wpisów sądowych od skarg w w/w sprawach. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu (z uwzględnieniem sumy kosztów we wszystkich sprawach, w których wniosła skargi i złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy), z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Koszt wpisu sądowego w sprawie I SA/Lu 597/11 wynosi [...] zł, a w sprawie I SA/Lu 599/11 – [...] zł, zaś łączne obciążenie z tego tytułu we wszystkich trzech sprawach stanowi kwotę – [...] zł. W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, sytuację majątkową i finansową skarżącej spółki, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Głównym przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest działalność w sektorze gospodarki odpadami. Kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi [...] zł. Według bilansu na 31 grudnia 2010 r. wartość środków trwałych wyniosła [...] zł (w tym grunty – [...] zł; budynki, budowle i inne obiekty budowlane – [...] zł), a wartość aktywów obrotowych [...] zł. Skarżąca podała we wniosku, iż w ostatnim roku obrotowym według bilansu strona poniosła stratę w wysokości [...] zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 za miesiące lipiec – październik 2011 r. wynika, że spółka dokonywała nabycia towarów i usług na następujące kwoty: w lipcu na kwotę [...] zł, w sierpniu na kwotę [...] zł, we wrześniu na kwotę [...] zł i w październiku na kwotę [...] zł. Z kolei z raportów kasowych za miesiące od lipca do października 2011 r. wynika, że przychód spółki w lipcu wyniósł [...] zł; w sierpniu – [...] zł; we wrześniu – [...] zł; w październiku – [...] zł. Przychody te były wygenerowane w przeważającej części z udzielonych spółce pożyczek (za wyjątkiem kwoty [...] zł uzyskanej w lipcu 2011 r. tytułem spłaty należności). Z przedstawionych dokumentów wynika również, że w związku z nieopłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki. Według informacji strony podanych w urzędowym formularzu, obecnie trwa postępowanie w przedmiocie o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki (wyznaczone terminy rozpraw na 15 listopada 2011 r. i 20 grudnia 2011 r.). Przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Aczkolwiek działalność gospodarcza spółki jest ograniczona i koncentruje się głównie na administrowaniu i zabezpieczeniu posiadanego majątku przed zniszczeniem, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w tej sprawie wpisu sądowego od skargi (przy uwzględnieniu wielkości wpisów sądowych od wniesionych skarg w sprawach I SA/Lu 597/11 i I SA/Lu 599/11). Pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. Mimo, iż skarżąca spółka nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym, to należy wskazać, że w jej posiadaniu znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość rzeczowych aktywów trwałych wynosi [...] zł, a aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2010 r.). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). Okoliczność, iż w stosunku do skarżącej spółki zostało wszczęte postępowanie o ogłoszenie upadłości, którego celem jest likwidacja i zakończenie działalności, nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku w sytuacji, gdy spółka dysponuje odpowiednim majątkiem, wielokrotnie przekraczającym wysokość wpisu od wniesionej skargi w sprawie niniejszej i sprawach I SA/Lu 597/11 i I SA/Lu 599/11 (por. postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z 6 lutego 2008 r. III SA/Wa 2093/97; postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r. I FZ 260/08, Legalis). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie wnioskującej o prawo pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004, GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Chociaż bowiem spółka nie prowadzi czynnej działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu dochodów, to jednak wielkość posiadanego majątku świadczy o tym, że jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie wymaganych kosztów sądowych. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również fakt, że spółka jest comiesięcznie dofinansowywana przez udzielane jej pożyczki. Z udzielonych pożyczek strona pokrywa bieżące koszty działalności spółki (wynagrodzenie pracownika, opłaty za dzierżawę kontenera, monitoring, media, pocztę i inne). Zobowiązania takie, podobnie jak inne zobowiązania spółki nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. W ocenie referendarza nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że strona działająca jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć opłaty sądowe (do których należy wpis sądowy od skargi) przez zażądanie dopłat od wspólników (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1937 r., C II 618/37, Zb. Orz. 1938/VI, poz. 293 LexPolonica 303079; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2008 r. III SA/Wa 641/08 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Strona skarżąca nie wykazała, że uzyskanie tych dopłat nie jest możliwe. Reasumując, strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.