I SA/Lu 607/13

WyrokWSA w Lublinie2013-09-18

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (Bi), będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli ich część nie jest faktycznie wykorzystywana do tej działalności lub istnieją techniczne ograniczenia w ich zabudowie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty sklasyfikowane jako "inne tereny zabudowane" (Bi) i będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Pojęcie "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze niż "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie. "Względy techniczne" wyłączające opodatkowanie dotyczą obiektywnych przeszkód uniemożliwiających trwałe wykorzystanie nieruchomości w działalności gospodarczej, a nie ograniczeń wynikających z przepisów prawa czy sąsiedztwa.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka, będąca właścicielem nieruchomości sklasyfikowanych jako "inne tereny zabudowane" (Bi), zadeklarowała podatek od nieruchomości za 2012 r., wykazując część gruntów jako związane z działalnością gospodarczą, a pozostałą część jako grunty pozostałe. Organ podatkowy wezwał do korekty deklaracji, uznając całą powierzchnię za związaną z działalnością gospodarczą. Spółka argumentowała, że część gruntów jest wykorzystywana rolniczo, a także istnieją techniczne przeszkody (linia energetyczna, brak decyzji WZ) uniemożliwiające zabudowę i wykorzystanie tych gruntów do działalności gospodarczej. Organy podatkowe i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję określającą wyższe zobowiązanie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi "G. – h." T. spółka jawna w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A w C., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w D.m. in. działek [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,530 ha oznaczonych w ewidencji gruntów jako tereny zabudowane (Bi). W złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r. skarżąca wykazała grunty o pow. 1.650 m2. zlokalizowane na tych działkach, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a pozostałą cześć gruntów o pow. 3650 m2. jako grunty pozostałe i zadeklarowała podatek w kwocie 8.412,30 zł. W dniu 8.02.2012 r. skarżąca złożyła do Urzędu Gminy pismo wyjaśniające, że grunty wykazane jako pozostałe nigdy nie były zajęte na prowadzoną przez Spółkę działalność gospodarczą (stacja paliw). Wyjaśniła, że są to grunty stanowiące gospodarstwo rolne i tak są aktualnie wykorzystywane. Spółka powoła się na wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt I SA/Lu 327/07 uzasadniając, że grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, to grunt (bez względu na jego sklasyfikowanie), na którym przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, na którym rzeczywiście wykonuje czynności wchodzące w skład i zakres prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Spółki, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę nie oznacza automatycznie, że grunt ten jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż decydujące jest faktyczne jego wykorzystywanie. Pismem z dnia 22.08.2012 r. Wójt Gminy wezwał Spółkę do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r. poprzez wykazanie w deklaracji powierzchni 0,5300 ha gruntów jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odpowiedzi na wezwanie, Spółka wyjaśniła, że grunty wykazane w deklaracji podatkowej, jako grunty pozostałe, nie mogą być zajęte na prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą ze względów technicznych, o jakich mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "upol"), bo obiekty stacji paliw prowadzonej przez Spółkę oraz zlokalizowana na sąsiednich gruntach linia energetyczna wykluczają lokalizacje innych obiektów użyteczności publicznej na tych gruntach. Spółka odwołała się do regulacji Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.11.2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych, a także innych przepisów prawa określających odległości usytuowania budynków od linii energetycznych. Postanowieniem z dnia 25.10.2012 r. Wójt Gminy wszczął postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. i decyzją z dnia [...] określił Spółce zobowiązanie w tym podatku na kwotę 10.346,80 zł. Za podstawę opodatkowania organ podatkowy przyjął grunty stanowiące działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 5300 m2 (ze stawką 0,62 zł za 1 m2), budynek pod działalność gospodarczą o powierzchni 48 m2 (ze stawką 13,60 zł za 1 m2), garaże o pow. 20 m2 (ze stawką 2 zł za 1 m2)) oraz wartość budowli wykazaną przez Spółkę w deklaracji – 293840 zł (2% - 5876,80 zł). Do ustalonej podstawy opodatkowania Wójt Gminy zastosował stawki podatkowe określone w Uchwale Nr [...] Rady Gminy [...]z dnia 15.11.2011 r. Zdaniem organu podatkowego nie ma możliwości objęcia wskazanych przez Spółkę gruntów względami technicznymi, a także nie ma znaczenia, że są one częściowo wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, ponieważ cała powierzchnia gruntów (stanowiących własność Spółki) sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów jako Bi - tereny zabudowane i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek podatkowych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności będących w posiadaniu przedsiębiorcy. W odwołaniu, Spółka argumentowała, że część gruntu wykorzystywana jest do działalności rolniczej, a co za tym idzie powinna być opodatkowana podatkiem rolnym, a nie od nieruchomości. Spółka zarzuciła, że organ przez pięć lat, od czasu złożenia przez Spółkę pierwszej deklaracji nie miał wątpliwości co do prawidłowości danych w nich zawartych, akceptując je, co wprowadziło w błąd podatnika i zwiększyło koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka argumentowała, że składając deklaracje na podatek za lata 2008-2012 zapoznawała się z przepisami prawa i obowiązującymi stawkami podatkowymi, a także miała świadomość, że położenie działki [...] powoduje, że jej część nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż posadowiona na całej jej długości linia wysokiego napięcia (powyżej 1 Kw) powoduje brak możliwości realizacji jakiejkolwiek budowy o wysokości powyżej 1,5m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy nie podzieliło zarzutów odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że zgodnie z treścią art. 2 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie podlegają zaś grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej: "pgik") podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte z ewidencji gruntów i budynków. Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są zatem wiążące dla organów podatkowych i odnoszą się zarówno do osób władających nieruchomością, jak i do jej opisu. Rodzaj świadczenia zależy więc od sklasyfikowania nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium wskazało, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że A jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 1247,90 ha sklasyfikowanej jako grunty orne, lasy, rowy - RIVa, LsIV, W oraz działek Nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,5300 ha sklasyfikowanych jako Bi - inne tereny zabudowane. Tym samym prawidłowo organ I instancji przyjął, ustalając przedmiot opodatkowania, dane wynikające z ewidencji gruntów, które stanowią, podstawę wymiaru podatku. Kolegium, odwołując się do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków uzasadniało, że w skład użytków gruntowych wchodzą między innymi grunty zabudowane i zurbanizowane, które następnie dzielą się m. in. na inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem Bi, do których zalicza się grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane z administracją, służbą zdrowia, handlem, kultem religijnym, rzemiosłem, usługami, nauką, oświatą, kulturą i sztuką, wypoczynkiem, łącznością itp. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania są wszystkie nieruchomości, które są w posiadaniu Spółki, niezależnie od tego, czy są one w całości faktycznie wykorzystywane (zajęte) dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, a wyłączenie z zakresu opodatkowania przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Nawet przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje zatem podstaw do tego by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo częściowego niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą, ponieważ chodzi tu o związek w szerokim tego słowa znaczeniu. Okoliczności posadowienia linii energetycznej przy granicy działki Spółki nie można zatem uznać za przeszkodę uniemożliwiającą jakiekolwiek wykorzystywanie nieruchomości ze względów technicznych przez jej właściciela. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że Spółka miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu i że to na podatniku ciąży obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości i wpłacania należnego podatku w prawidłowej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie wskazując naruszenia konkretnych przepisów prawa argumentowała, że wyłączenie z jakiejkolwiek działalności gospodarczej, części działki nr [...] uzasadniają okoliczności takie jak: a/ posadowienie napowietrznej zabudowanej linii elektroenergetycznej na granicy działki [...] , [...]na całej długości z działką nr [...] o przesyle prądu powyżej 1 kW, b/ brak zgodny Wójta Gminy na wykorzystanie spornego terenu na cele budowlane i określenie odległości od zabudowy na 10 m na całej długości działki licząc od działki nr [...] przeznaczonej na drogę wojewódzką P. – S., co znajduje odzwierciedlenie w każdej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr [...] i [...]. Spółka argumentowała, że napowietrzna linia elektroenergetyczna biegnąca na granicy działek nr [...],[...],[...]zbudowana została kilkadziesiąt lat temu i nie służy do zasilenia i potrzeb skarżącej, a najwyższy przewód na słupie według informacji B w P., zawieszony jest na wysokości 12 m, zatem przy lokalizacji inwestycji "Stacja paliw" jakiekolwiek budynki i budowle mogły być posadowione nie bliżej od tej linii energetycznej niż 1,5 wysokości przewodu na słupie, czyli 18 mb. W ocenie Spółki, wyłączenie części działki o szerokości 18 mb z wszelkich inwestycji na działkach nr [...] i [...], uznawanej jako inwestycyjna Bi, uzasadniają wyłącznie względy techniczne, czyli przyczyny niezależne od skarżącej. Linia energetyczna, zdaniem skarżącej, jest bezwzględną i rzeczywistą przeszkodą każdej inwestycji, jest przeszkodą stałą i niezmienną. Spółka zarzuciła, że organ nie przeanalizował podanych faktów i nie skorelował ich z obowiązującymi przepisami prawa. Zarzuciła, że interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została dokonana, tylko w interesie organu podatkowego, który nie odniósł się do faktu, że Wójt Gminy, jako organ podatkowy, a jednocześnie organ administracji samorządowej utrudnia wykorzystanie znacznej części spornej działki na cele budowlane (inwestycyjne) nie wydając decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ze wskazaniem, jak można tą działkę wykorzystać. Zarzuciła, że organ pomimo wniosków skarżącej nie dokonał oględzin w terenie i nie uzyskał dowodu z opinii biegłego co do wpływu linii energetycznej na możliwość wykorzystania gruntu oznaczonego w klasyfikacji Bi na prowadzenie tam działalności gospodarczej. Zarzuciła, że całe postępowanie prowadzone było bez udziału strony, gdyż organ podatkowy nie zapytał o nic podatnika, nie odpowiadał na pytania oraz zarzuty , a tylko pisemnie poinformował o konieczności korekty deklaracji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem sporu jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntu działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,5300 ha sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane (Bi) według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W ocenie Spółki, skoro tylko część gruntu tych działek (1.650 m2) jest faktycznie wykorzystywana gospodarczo (zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej), a pozostała cześć jest wykorzystywana rolniczo, to opodatkowanie całości podatkiem od nieruchomości i według jednej stawki jest bezpodstawne. Ponadto, w ocenie Spółki, grunty wykazane jako pozostałe nie mogą być wykorzystane do działalności gospodarczej ze względów technicznych, gdyż charakter prowadzonej działalności gospodarczej (stacja paliw), a także usytuowanej linii energetycznej przy granicy spornych działek, w świetle przepisów prawa budowlanego, uniemożliwia lokalizacje innych obiektów użyteczności publicznej na tej części działek, co potwierdzają decyzje Wójta Gminy wydawane w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu, stanowisko Spółki nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że strona prowadzi działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Tym samym podzielić należy w pełni stanowisko organów podatkowych, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania według wyższych stawek), wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę i nie ma znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Tym samym pojęcie gruntów "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest pojęciem szerszym od "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie gruntu z działalnością gospodarczą. Zauważyć przy tym należy, że argumentacja Spółki prezentowana w trakcie postępowania podatkowego zdaje się niejednokrotnie utożsamiać te pojęcia, a stanowisko Sądu wyrażone w wyroku w sprawie I SA/Lu 327/07 – wbrew argumentacji skarżącej - pozostaje w zgodzie z interpretacją przepisów upol zaprezentowana przez organy w niniejszej sprawie. Sąd w powołanym wyroku po pierwsze podkreślił, że ustalenie, która z ustaw podatkowych ma zastosowanie do opodatkowania konkretnego gruntu musi być dokonane z uwzględnieniem zapisów ewidencji gruntów, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.). Po drugie zauważyć należy, że przedmiotem sporu w powołanym przez skarżącą wyroku było opodatkowane podatkiem od nieruchomości gruntu sklasyfikowanego jako użytek rolny, przy przyjęciu, przez organy, że samo jego posiadanie przez przedsiębiorcę uzasadnia opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jako gruntu związanego z działalności gospodarczą. Tym samym Sąd kwestionując stanowisko organu podatkowego wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości może, w świetle art. 2 ust. 2 upol, podlegać grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny, gdy jest zajęty przez podatnika o statusie przedsiębiorcy na prowadzenie działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie natomiast bezspornym jest zaklasyfikowanie gruntów działek [...] i [...] jako inne tereny zabudowane (Bi). Tym samym stanowisko Sądu wyrażone w ww wyroku zapadło w odmiennym stanie faktycznym, a wyprowadzona przez skarżącą wykładnia, że skoro część gruntu tych działek jest wykorzystywana rolniczo, to powinna być opodatkowana podatkiem rolnym, ewentualnie podatkiem od nieruchomości, ale jak dla gruntów pozostałych, jest pozbawiona podstawy prawnej. Nie znajduje również uzasadnienia podniesiona przez skarżącą druga z okoliczności - a mianowicie brak możliwości wykorzystania części gruntów działek [...] i [...] wykazanych w deklaracji jako grunty pozostałe na cele działalności gospodarczej ze względów technicznych. Normatywna treści pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, że oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Zwrot ten wskazuje nie tylko na stan obecny danego przedmiotu opodatkowania, ale także na ulokowane w przyszłości, możliwości jego wykorzystywania Pojęcie "względów technicznych" dotyczy tylko takich okoliczności faktycznych, które są niezależne od woli przedsiębiorcy, a dotyczą samej nieruchomości i jej stanu technicznego. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie zauważyły organy podatkowe, okoliczności takie nie zachodzą gdyż, pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wynikających z przepisów prawa, a na takie ograniczenia, z odwołaniem do konkretnych aktów prawnych, powołuje się skarżąca. Wada techniczna przesądzająca o zaistnieniu względu technicznego, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, musi uniemożliwiać wykorzystanie gospodarcze gruntu w jakiejkolwiek działalności. Wynikać może np. ze skażenia biologicznego, chemicznego, bądź z zaistnienia siły wyższej, jak powódź. Natomiast niewykorzystanie danych przedmiotów do prowadzonej działalności gospodarczej z innych względów niż techniczne, np. z uwagi na ograniczone możliwości zabudowy ( z uwagi na zachowanie odpowiedniej odległości, bądź wysokości danego budynku), czy też ze względu na sposób wykorzystywania gruntu sąsiadującego (przebieg drogi wojewódzkiej), nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków, budowli czy gruntów, jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (zob. np. wyroki NSA w sprawach II FSK 1748/10, LEX nr 1137590, czy II FSK 1116/10, LEX nr 1134579). Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło