I SA/Lu 617/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inne z dnia [...] r. [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. K. (skarżącego, płatnika, strony) utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] sierpnia 2020 roku odmawiającą płatnikowi prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. i maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że płatnik w dniu 16 kwietnia 2020 r. wystąpił do Zakładu z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. W wyniku analizy jego konta ustalono, że wymagane dokumenty rozliczeniowe za miesiące marzec-maj 2020 r. skarżący złożył w dniu 9 lipca 2020 r., a więc po ustawowym terminie. Dlatego w dniu [...] sierpnia 2020r. Zakład wydał decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia. Płatnik wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy i wskazał, że nie otrzymał od organu żadnej informacji w zakresie obciążających go obowiązków formalnych. Prezes ZUS wskazał, że zgodnie z art. 31 zq pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej ustawa o COVID-19), warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik zwolniony jest z obowiązku ich składania. Płatnik w dniu 9 lipca 2020 r. złożył dokument ZUS DRA cz. II z obowiązującą podstawą od lutego 2020 oraz ZUS DRA za luty 2020. Nie spełnił więc – w ocenie organu - warunku określonego w z art. 47 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej u.s.u.s.), który stanowi, że płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową oraz opłaca składki za dany miesiąc, w przypadku osoby fizycznej opłacającej składki wyłącznie za siebie, do 10 dnia następnego miesiąca. W związku ze złożeniem deklaracji rozliczeniowej za luty 2020 r. po ustawowym terminie, deklaracje za kolejne miesiące: marzec-maj 2020 r. nie klonowały się, a w związku z powyższym płatnik nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za wskazane, objęte wnioskiem miesiące. Zgodnie bowiem z art. 47 ust 2g u.s.u.s., osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie za siebie i ustalające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły najniższą podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18c. Deklaracje rozliczeniowe za miesiące: marzec-maj 2020 r płatnik złożył dopiero w dniu 9 lipca 2020 r., a więc po obowiązującym terminie. Dlatego w ocenie organu nie spełnił warunku decydującego o przyznaniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. W skardze na powyższą decyzję M. K. powołał się na art.48 ust. 1 oraz 2 u.s.u.s. i wskazał, że: 1. jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolniony, Zakład dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, bez uwzględnienia wypłaconych zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, zawiadamiając o tym płatnika; 2. jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik składek złoży deklarację rozliczeniową, Zakład koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji rozliczeniowej, z uwzględnieniem wykazanych w deklaracji zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych. Płatnik podkreślił, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s. złożył i opłacił w terminie deklarację za styczeń 2020 r. Wysokość składek miała być niezmienna, przez co uznał, że spełnił warunek, aby być zwolnionym z obowiązku składania comiesięcznych dokumentów. Kolejne składki opłacał w terminie. ZUS poinformował płatnika pismem z dnia 6 lipca 2020 r., że nie zostały złożone deklaracje za m-c marzec, kwiecień i maj 2020 r. Pomimo, że upłynął ustawowy termin, organ wezwał płatnika do złożenia brakujących dokumentów. Dlatego też żądane deklaracje złożył w dniu 9 lipca 2020r., działając zgodnie z zasadą zaufania obywatela do państwa. Płatnik podkreślił też, że zagwarantowane tarczą antykryzysową zwolnienia stanowią istotną pomoc dla przedsiębiorcy w dobie pandemii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w sprawie. Dodatkowo wskazał, że M. K. prowadzi działalność od 3 listopada 2017 r. i od 29 lutego 2020 r. korzysta z ulgi Mały ZUS. Płatnicy tacy są zobowiązani złożyć za styczeń każdego roku w komplecie z deklaracją ZUS DRA, deklarację ZUS DRA cz. II. W 2020 r. doszło do zmiany art. 18c u.s.u.s. (od 1 lutego 2020 r. wprowadzono tzw. Mały ZUS plus), a na płatnikach korzystających z tej ulgi spoczywał również obowiązek złożenia wyjątkowo za luty 2020 r. deklaracji ZUS DRA cz. II z wykazaniem nowej podstawy wymiaru składek wraz z wysokością przychodu, dochodu i formy opodatkowania. Organ przyznał, że płatnik złożył za styczeń wymagane deklaracje terminowo, natomiast nie dopełnił tego obowiązku za luty 2020 r. Dokumenty te, zamiast do 10 marca 2020 r., złożone zostały dopiero 9 lipca 2020 r., a zatem daleko po ustawowym terminie wskazanym w art. 31 zp ust. 1 ustawy o COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest w pełni uzasadniona, czego skutkiem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i ją poprzedzającej. Obie bowiem decyzję obarczone są tymi samymi deficytami, które wykluczają pozytywną ocenę ich legalności. Zgodnie z art. 31 zo ust. 2 ustawy COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Stosownie do treści art. 31zp ust. 1 i 2 cyt. ustawy, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Stosownie do art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19). Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19). Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 4 ustawy COVID-19). ZUS informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID-19). Z akt sprawy wynika, że organ na podstawie zapisów konta płatnika przyjął, iż skarżący nie złożył stosownych dokumentów ZUS-DRA i ZUS -DRA II w terminie do 30 czerwca 2020r., a zatem – według oceny organu - nie dopełnił warunków formalnych z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Równocześnie brak jest jakiegokolwiek wskazania w aktach administracyjnych, by skarżący przed upływem terminu, o którym mowa, był wzywany przez organ do złożenia brakujących dokumentów lub też uprzedzany o skutkach ich niezłożenia. Sam skarżący wskazał natomiast, że pismem z dnia 6 lipca 2020 r. wystosowano do niego wezwanie do złożenia brakujących deklaracji, z pouczeniem o skutkach ich niezłożenia. Dlatego niezwłocznie, w dniu 9 lipca 2020 r. wykonał to wezwanie. Wskazane pismo nie zostało jednak dołączone do akt administracyjnych, a organ w żaden sposób nie odniósł się do stanowiska strony. Skarżący podniósł nadto, że do chwili wystąpienia o ulgę dokumenty podlegały "klonowaniu" i korzystał z automatycznego zwolnienia z ich składania za kolejne miesiące. Za styczeń 2020 r. złożono właściwe deklaracje w terminie, przez co płatnik pozostawał w przeświadczeniu, że dopełnił warunki wynikające z ulgi Mały ZUS. Za marzec – maj 2020 r. skarżący złożył natomiast deklaracje w dniu 9 lipca 2020 r., po otrzymaniu pisma z ZUS z dnia 6 lipca 2020 r. (którego brak w aktach sprawy). Jak już podniesiono, przepis art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 określa zasady, na jakich przyznane może zostać zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wynika z niego, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., miały zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 77 § 4 zd. drugie k.p.a., fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Sąd orzeka przy tym na podstawie akt sprawy, których częścią są akta administracyjne przesłane wraz ze skargą przez organ. Akta te są zbiorem dokumentów odzwierciedlających przebieg postępowania przed organem. Winny one obrazować wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania. Oznacza to obowiązek dołączenia i zabezpieczenia w aktach wszystkich dokumentów stanowiących dowody, pism wymienianych pomiędzy stronami, jak też notatek urzędowych np. z przeprowadzonych rozmów telefonicznych lub osobistych z pracownikiem organu. Z analizy stanowiska skarżącego, podawanych przez niego okoliczności w konfrontacji z zakresem dokumentów przedstawionych w aktach ZUS wynika, że nie przedstawiają one pełnego obrazu sytuacji związanej z rozpoznaniem wniosku. Brak jest w nich np. pisma z dnia 6 lipca 2020 r. wystosowanego do płatnika wraz z dowodem jego doręczenia, na które powołał się skarżący i w odpowiedzi na które w dniu 9 lipca 2020 r. złożył brakujące deklaracje rozliczeniowe. Do twierdzenia tego nie odniósł się organ ani w treści decyzji, ani w odpowiedzi na skargę. Jeśliby zaś przyjąć, że pismo to stanowiło wezwanie do uzupełnienia dokumentów, to skarżący miał pełne prawo uznać, że terminowe wykonanie tego zobowiązania nie doprowadzi do skutków wskazanych w decyzji, tj. do odmowy udzielenia mu wnioskowanej ulgi. Stanowisko przeciwne powoduje bez wątpliwości naruszenie zasady zaufania do organu, podobnie zresztą jak nieujawnianie tej korespondencji w aktach administracyjnych. W niniejszej sprawie wskazano natomiast, że płatnik nie złożył w terminie ZUS-DRA i ZUS-DRA II za miesiące luty 2020 r. w terminie do tego przewidzianym lub co najmniej do 30 czerwca 2020 r. Dopiero na podstawie tego dokumentu mógł być uznany za zwolnionego z obowiązku złożenia ZUS-DRA za kolejne miesiące 2020r. , w tym za marzec, kwiecień i maj. W luty 2020 r. doszło bowiem do zmiany przepisów, co powodowało konieczność powtórzenia czynności deklaracyjnych ze stycznia 2020 r. Zasady zwalniania z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych reguluje art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm. t.j.; dalej: u.s.u.s.). Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Dalsze części przepisu wskazują m.in. na okoliczności, w których przysługuje zwolnienie z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych. I tak, zgodnie z art. 47 ust. 2a u.s.u.s., osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenie społeczne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolnicza działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g; 2) na ubezpieczenie zdrowotne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 2e u.s.u.s. osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne – kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7. Skarżący nie zaprzeczył, że za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie złożył deklaracji rozliczeniowych we wskazanych w ustawie terminach. Złożył je dopiero na wezwanie organu, w dniu 9 lipca 2020 r. Przedwczesnym jednak w ocenie Sądu jest stwierdzenie, że z tego względu nie przysługuje mu prawo do zwolnienia z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., zważywszy w szczególności na całkowicie zignorowany przez organ przepis art. 15 znnnnn2 ustawy COVID-19 i wypływające z niego obowiązki organu, odnoszące się – wbrew stanowisku organu - nie tylko do terminów procesowych, ale i materialnych (przepis ten znajduje zastosowania do całego okresu trwania pandemii i zastępuje uchylony z dniem 23 maja 2020 r. przepis art. 15 zzr tej ustawy, który w okresie od 14 marca 2020 r. zawieszał bieg terminów prawa administracyjnego, a zatem strona w okresie obowiązywania tego uregulowania miała prawo nie czuć się nawet zobowiązana do wykonywania obowiązku, o którym mówi w decyzji organ). Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek w dniu 16 kwietnia 2020 r., a zatem daleko przed terminem złożenia dokumentów, który upływał 30 czerwca 2020 r. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19). Jak wynika z danych powszechnie dostępnych (komunikat ZUS z 29 kwietnia 2020r., dostępny na stronie internetowej www.zus.pl w zakładce "Aktualności"), ZUS od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach ZUS, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ od 4 maja 2020 r. powinien był realizować w sprawie uregulowaną w art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, zamieszczenie na stronie internetowej ZUS komunikatu, iż jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do 30 czerwca 2020 r. chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, nie wyczerpuje ciążącego na organie obowiązku indywidualnego, w konkretnej sprawie, poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 306/21). Powyższe uchybienie organu świadczy równocześnie o naruszeniu obowiązku, którym mowa w art. 9 k.p.a. (zasada informowania) oraz art. 79a § 1 k.p.a., tj. wyjaśnienia stronie przed wydaniem decyzji przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przed wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2020 r. i [...] października 2020r., ZUS nie wyjaśnił skarżącemu skutków nieprzedłożenia deklaracji rozliczeniowych za okres marzec - maj 2020 r., a jeśli tak się nawet stało w piśmie z dnia 6 lipca 2002 r., to nastąpiło to już po terminie wskazanym w art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19. W ocenie Sądu (a takie stanowisko zajmują sądy administracyjne w sprawach analogicznych), również przepis art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał ZUS do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc ZUS - na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych - posiadał wiedzę, że skarżący nie złożył wymaganych deklaracji rozliczeniowych, a nie jest zwolniony z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r. Było to przecież możliwe, zważywszy na fakt złożenia wniosku w dniu 16 kwietnia 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed upływem terminu, skarżący bez wątpliwości miałaby szansę terminowo przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową, spełniając wymóg określony w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Tymczasem zaniedbanie organu obciążyło wyłącznie skarżącego. Stwierdzić zatem trzeba, że naruszenie przez organ przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego niezbędnym jest powtórzenie postępowania, celem wykazania i wyjaśnienia przez ZUS, na podstawie jakich przepisów prawa i w oparciu o jakie dowody przyjął, że na skarżącym w całym okresie, którego dotyczy wniosek ciążył obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych, którego ten nie wykonał. Organ wyjaśni też, czy przed 30 czerwca 2020 r. informował skarżącego o skutkach niezłożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej i czy wzywał go do uzupełnienia tego braku (nawet jeśli wezwanie to zostało wystosowane po 30 czerwca 2020 r.). Rozważy zastosowanie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U. poz. 2255), który – co już wskazano - stosuje się do całego okresu obowiązywania stanu pandemii. Z tych względów Sąd, z uwagi na naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił w zaskarżonej części zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z [...] sierpnia 2020 r.