I SA/Lu 640/11

PostanowienieWSA w Lublinie2012-08-14

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mogą uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie radcy prawnego, mając już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w całości tylko osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza, że poniesienie tych kosztów spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla nich i ich rodziny. Skarżący, mając już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), wnioskując o ustanowienie radcy prawnego, w istocie ubiegają się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, które im przyznano na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący, małżeństwo prowadzące wspólne gospodarstwo domowe z rodziną syna, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu zaległości podatkowej. Ich łączny miesięczny dochód brutto jest niski, a gospodarstwo rolne częściowo niewykorzystywane. Wcześniej skarżącym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i zarządzono zwrócenie się do Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. i T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. i T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a przyznać W. S. i T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), wnieśli na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniono tym, że skarżący są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z trzyosobową rodziną syna, z którą zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2. Skarżący wraz z rodziną syna utrzymują się z renty skarżącego w kwocie [...] złotych brutto, emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę syna skarżących w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Skarżący są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, które jest w części niewykorzystywane ze względu na brak rąk do pracy. Referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze to, że wydanym w sprawie niniejszej postanowieniem Sądu z dnia 30 stycznia 2012 r. skarżącym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, ich kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tym razem poprzez ustanowienie radcy prawnego skutkuje tym, iż w istocie wnoszą oni obecnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika bowiem z art. 243 § 1 p.p.s.a. w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyznawane jest jedno prawo pomocy, które stosownie do unormowania art. 245 § 1 p.p.s.a. może być przyznane w całości lub w części. Przyznanie prawa pomocy w całości obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zatem mając przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i żądając ustanowienia radcy prawnego skarżący wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponowny wniosek skarżących powinien być więc rozpoznawany z uwzględnieniem przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu prawo pomocy może być przyznane w całości jedynie tym osobom fizycznym, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z ostatnią z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący oraz osoby pozostające z nimi w wspólnym gospodarstwie domowym osiągają stałe miesięczne dochody jednak ich wysokość zapewnia średni miesięczny dochód na osobę w wysokości [...] złotych brutto. Mając na uwadze wysokość tej kwoty jak i to, że jest to kwota brutto przyjąć należy, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. W ocenie referendarza sądowego dochód ten bowiem nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym skarżących i osób pozostających z nimi w wspólnym gospodarstwie domowym. Tym samym też przyjąć należy, że poniesienie przez skarżących kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i ich rodziny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło