I SA/Lu 643/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. w przedmiocie : wznowienia postępowania w sprawie I SA/Lu 1066/00 p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; II. nieuiszczony wpis, od którego skarżący był zwolniony przejąć na rachunek Skarbu Państwa. I SA/Lu 643/06 UZASADNIENIE 1. M. G. złożył / data nadania w polskim urzędzie pocztowym to 11 października 2006 r. / skargę o wznowienie postępowania sądowego prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie I SA/Lu 1066/00, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2001 r., doręczonym M. G. w dniu 20 grudnia 2001 r. M. G. oparł żądanie wznowienia postępowania sądowego na przesłance wymienionej w art. 273 § 1 pkt 2 w związku z art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. W wyniku wznowienia postępowania sądowego żądał zmiany zaskarżonego wyroku przez uznanie przedawnienia i wygaśnięcia jego zobowiązań. Argumentował, że w tygodniu poprzedzającym złożenie skargi o wznowienie postępowania sądowego ponownie przeanalizował wyrok i akta sprawy. Doszedł do wniosku, że Sąd naruszył prawo w stopniu uzasadniającym przypisanie tym naruszeniom prawa znamion przestępstwa. Wskazywał, że w sprawie ma zastosowanie ta część treści art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która mówi o sytuacji, kiedy postępowanie karne nie może być wszczęte. Wskazywał na wyłączność odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w myśl art. 50, art. 80 i 92 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zdaniem skarżącego Sąd rozpoznał sprawę w sposób stronniczy i nierzetelny. Tak sformułowane zarzuty oparł na twierdzeniu, że Sąd orzekający w sprawie I SA/Lu 1066/00: - zastosował prawo zwyczajowe z mocą wsteczną; - rażąco i w sposób oczywisty naruszył przepisy prawa; - nie ocenił zagadnienia przedawnienia, które miało podstawowe znaczenie; - nie uwzględnił zarzutu bezprzedmiotowości zaskarżonego postanowienia wobec wygaśnięcia zobowiązań; - odrzucił skargę, mimo że ocena przedstawiona w uzasadnieniu świadczy o nielegalności wszystkich czynności egzekucyjnych i zabezpieczających, mających wpływ na przedawnienie; - podsumował skargę niezgodnie z jej treścią; - pominął wszystkie dowody i wnioski dowodowe, które skarżący przedstawił; - zachował milczenie wobec ewidentnie nielegalnych działań egzekucyjnych i zabezpieczających Urzędu Skarbowego w Z., a te działania prowadzą do uniknięcia odpowiedzialności przez urzędników za zaniedbania lub do osiągnięcia korzyści majątkowej Skarbu Państwa metodami nielegalnymi w rzekomo wyższym celu; -poświadczył nieprawdę o okolicznościach faktycznych; - nie zastosował nazewnictwa z ustawy o zobowiązaniach podatkowych; -poświadczył nieprawdę o okolicznościach prawnych w formie stwierdzeń niezgodnych z przepisami prawa; - uzasadnił wyrok w sposób wewnętrznie sprzeczny i lakonicznie jak na rozmiar sprawy, zgłoszone wnioski dowodowe; -zawarł w uzasadnieniu wyroku interpretacje stanu prawnego, oceny stanu faktycznego, które rażąco naruszają prawo; -przedstawił oceny wzajemnie sprzeczne lub sprzeczne z zaskarżonym postanowieniem; - pominął przepisy prawa - § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r.; - nie zapoznał się rzetelnie z aktami sprawy, w szczególności ze skargą, skoro odniósł się do oceny sformułowań "ustala" i "określa", gdy skarżący takich zarzutów nie przedstawiał a jedynie wskazał, że używane słownictwo nie miało wpływu na abstrakcyjną wykładnię prawa ani na ocenę stanu faktycznego. 2. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SA/Lu 1066/00 Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Argumentował, że w sprawie I SA/Lu 1066/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie kontrolował legalność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zaliczenia wpłat i nadpłat na poczet zaległości w podatkach: obrotowym i dochodowym za 1990 r. oraz odsetek od tych zaległości. Skarżący opiera skargę o wznowienie na zarzutach, które dotyczą postępowań wymiarowych, egzekucyjnych czy zabezpieczających. Te zarzuty wykraczają poza przedmiotowy zakres postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej kontrolowanego pod względem zgodności z prawem w sprawie objętej żądaniem wznowienia. Natomiast co do zaskarżonego rozstrzygnięcia organu podatkowego o zaliczeniu wpłat i nadpłat, to Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 12 października 2001 r. oddalił skargę M. G. w sprawie I SA/Lu 1066/00. Podzielił stanowisko prawne organu podatkowego. Zarzutom M. G. odmówił zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając dopuszczalność skargi o wznowienie zważył, co następuje: 3. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skargi M. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 12 października 2001 r. w sprawie I SA/Lu 1066/00 uzasadnia art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. /. 4. Skarga M. G. o wznowienie postępowania sądowego, prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie I SA/Lu 1066/00, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2001 r., nie była dotknięta brakami formalnymi / art. 276 i art. 46 oraz art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. W szczególności zawierała wskazanie oraz uzasadnienie podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 1 pkt 2 w związku z art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawowy wymóg wskazania i uzasadnienia podstawy wznowienia już w skardze o wznowienie postępowania sądowego / art. 279 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / jest kwestią zasadniczą dla dalszego postępowania w sprawie wznowienia. Przede wszystkim wyznacza przedmiotowe granice badania w pierwszej kolejności dopuszczalności wznowienia. Ustawowy obowiązek wskazania podstawy wznowienia / z uzasadnieniem / już w treści skargi o wznowienie ma ten skutek, że następnie w toku postępowania wywołanego skargą o wznowienie podstawa wznowienia wskazana w skardze o wznowienie nie może być skutecznie zmieniona / Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, K. Sobieralski, Zakamycze 2003, str. 176; System prawa procesowego cywilnego pod red. W. Siedleckiego, PAN 1986 r. , tom III, str.448 na gruncie regulacji tej samej treści /. Zachowanie wymogów formalnych skargi o wznowienie dało podstawę do rozstrzygnięcia na rozprawie czy istnieje ustawowa podstawa wznowienia powołana w jej treści / art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /. 5. Zgodnie z art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia. Na tym etapie postępowania o wznowienie / iudicium rescidens / podlega badaniu okoliczność czy podstawa wznowienia powołana w skardze rzeczywiście występuje, realnie istnieje / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Zakamycze 2006 r. str. 608; Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, K. Sobieralski, Zakamycze 2003, str. 280 /. 6. W skardze o wznowienie skarżący wskazał podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 1 pkt 2 w związku z art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 273 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Następnie zgodnie z art. 274 tej ustawy z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. 7. Literalne brzmienie powołanych unormowań wprost stanowi, że dla zaistnienia przesłanki z art. 273 § 1 pkt 2 orzeczenie musi być uzyskane na skutek okoliczności, które wyczerpują znamiona przestępstwa. Prawnokarnej oceny nie dokonuje sąd rozpatrujący żądanie wznowienia. Ta ocena jest poddana kognicji właściwego sądu w trybie postępowania karnego. Musi być zawarta / wyrażona / wyłącznie w prawomocnym wyroku. W sprawie bezspornie nie występuje ten element rozważanej przesłanki wznowienia, stanowionej w art. 273 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 8. Skarżący nie kwestionował, że jego twierdzenia nie stanowiły podstawy do orzeczenia prawnokarnej odpowiedzialności wyrokiem skazującym. Brak takiego orzeczenia uzasadniał jedną ze szczególnych sytuacji, opisanych w art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – niemożnością wszczęcia postępowania karnego wobec wyłączenia odpowiedzialności karnej. Tej treści stanowisko skarżącego opiera się na błędnej interpretacji art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pomija unormowania Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /. W myśl art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom / zasada niezawisłości sędziowskiej, która obejmuje osobistą niezawisłość sędziego /. Następnie w myśl art. 181 Konstytucji RP sędzia nie może być, bez uprzedniej zgody sądu określonego w ustawie, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności / immunitet sędziowski /. Konstytucja RP ustanawia immunitet sędziowski, jako jedną z gwarancji niezawisłości sędziowskiej / Konstytucja RP - Komentarz, W. Skrzydło, Zakamycze 2002 /. Tylko ustawowo właściwy sąd jest konstytucyjnie legitymowany, by orzekać w przedmiocie zasadności wyłączenia jednej z konstytucyjnych gwarancji niezawisłości sędziego. W okolicznościach tej sprawy bezspornie nie toczyło się postępowanie przed sądem ustawowo właściwym w przedmiocie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. W sytuacji niewyczerpania trybu postępowania przed sądem ustawowo właściwym w przedmiocie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, immunitet nie może być uznany za przeszkodę dla wszczęcia postępowania karnego w rozumieniu art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W następstwie skarżący nie może zasadnie wywodzić istnienia szczególnej sytuacji wymienionej w art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / niemożności wszczęcia postępowania karnego /. 9. Brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego bez potrzeby czynienia ustaleń dotyczących zachowania terminu / postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2004 r. OW 87/04 LEX 158967 /. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że żądanie wznowienia postępowania sądowego w sprawie I SA/Lu 1066/00 jest ograniczone terminem pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia / zasada przewidziana w art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z wymienionymi w nim wyłączeniami /. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu. Wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania także, gdy podstawa wznowienia zaistniała po jego upływie / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, J. P. Tarno, LEXISNEXIS 2004r. str. 353 / . W okolicznościach niniejszej sprawy termin ten upłynął z dniem 20 grudnia 2006 r. Po tej dacie zgłaszanie żądania wznowienia postępowania opartego na innych podstawach byłoby niedopuszczalne i podlegałoby odrzuceniu. 10. Wobec braku ustawowej podstawy wznowienia postępowania sądowego, powoływanej w skardze, znajduje zastosowanie art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje obligatoryjny rygor odrzucenia skargi o wznowienie w takiej sytuacji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.