I SA/Lu 657/12
WyrokWSA w Lublinie2013-01-09
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony przez spółkę na spłatę cudzego długu, w celu nabycia wierzytelności, może zostać uznany za koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatek poniesiony przez spółkę na spłatę cudzego długu, nawet jeśli dokonany za zgodą dłużnika i w celu nabycia wierzytelności, nie może zostać uznany za koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten wyłącza z kosztów uzyskania przychodów spłatę wszelkich zobowiązań, niezależnie od okoliczności.Stan faktyczny
Spółka K. F. A. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie 460.510 zł. Zwiększenie zobowiązania wynikało z zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwot związanych ze sprzedażą nieruchomości, które organy uznały za nieuzasadnione. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. F. A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania K. F. "A." Spółka z o.o, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie 460.510 zł.
Z akt sprawy wynika, że zobowiązanie w podatku dochodowym za 2005 r. zdeklarowane przez Spółkę w kwocie 45.852 zł w zeznaniu CIT-8 z dnia 31.03.2006 r. było przedmiotem weryfikacji w toku postępowania kontrolnego i w jego wyniku Spółka w dniu 2.01.2008 r. złożyła akceptującą ustalenia organu kontroli skarbowej korektę zeznania deklarując podatek w kwocie 460.510 zł.
Z tego względu i na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. b (obecnie - art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o kontroli skarbowej (Dz.U.2004.8.65 ze zm. - obecnie: Dz.U.2011.41.214 ze zm., dalej: "uks") postępowanie kontrolne zakończone zostało wynikiem kontroli z dnia 15.01.2008 r.
Zwiększenie zobowiązania podatkowego, w stosunku do pierwotnie zdeklarowanego, było skutkiem ustalenia, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 1.677.242,95 zł, w tym z tytułu amortyzacji niewykorzystywanych w działalności środków trwałych (41.343 zł), niewykonanych na jej rzecz usług doradczych, które związane miały być z negocjacjami dotyczącymi umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 21.01.2005 r. (300.000 zł), strat z tytułu sprzedaży nieistniejących wierzytelności, które miały być nabyte od powiązanych spółek S. i I. 3 (1.325.899,95 zł) i niewykonanych na jej rzecz robót budowlanych (10.000 zł). Organ kontroli skarbowej ustalił również, że Spółka zawyżyła stratę za 2004 r. i kwotę jej odliczenia w zeznaniach za 2005 r. (10.335,75 zł), a także zaniżyła dochód ze sprzedaży w dniu 21.01.2005 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów i budynków na rzecz K. za kwotę 5.250.000 ujmując w kwocie 3.295.718,01 zł kosztów tej sprzedaży kwotę 500.000,01 zł, jako zwrot nakładów na rzecz poprzedniego właściciela nieruchomości (D. S.A.), w sytuacji, gdy nakłady te nie zostały poniesione.
Na podstawie korekty deklaracji z dnia 2.01.2008 r. wystawiony został tytuł wykonawczy doręczony Spółce w dniu 23.04.2008 r. obejmujący kwotę 414.658 zł zaległego podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r., a w dniu 19.08.2008 r. zawiadomiono o dokonanym zajęciu egzekucyjnym. W dniu 29.10.2010 r. decyzyjnie orzeczona została odpowiedzialność podatkowa D. K. - byłego prezesa zarządu Spółki za zaległość w tym podatku w kwocie 392.744,80 zł.
W dniu 27.04.2011 r. Spółka - w likwidacji od 11.05.2007 r., złożyła do Urzędu Skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie 43.614 zł załączając korektę zeznania korygującego CIT-8 z wykazaną w niej stratą w kwocie 339.527,70 zł.
We wniosku argumentowała, że w zakończonym postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej D. K. odmówiono przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta celem weryfikacji rozliczenia podatkowego dokonanego przez Spółkę, a jej zdaniem kosztem uzyskania przychodów w 2005 r. była kwota 2.298.308,13 zł zapłacona tytułem wierzytelności hipotecznej obciążającej nieruchomość sprzedaną spółce K. oraz kwota 500.000,01 zł poniesiona tytułem zwrotu nakładów na te nieruchomość.
Pismem z dnia 12.05.2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 14c ust. 7 uks, przekazał korektę zeznania korygującego złożoną przez Spółkę Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej, który, po rozstrzygnięciu przez Ministra Finansów negatywnego sporu kompetencyjnego, podjął w dniu 15.11.2011 r. postępowanie kontrolne na podstawie art. 24 ust. 3 uks.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, że oceny prawidłowości korekty zeznania korygującego z dnia 27.04.2011 r., złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, dokonał w kontekście argumentacji, którą Spółka przedstawiła w tym wniosku dla uzasadnienia zwiększenia kwoty kosztów uzyskania przychodów o kwoty związane, jej zdaniem, z przychodem ze sprzedaży w dniu 21.05.2005 r. nieruchomości na rzecz K. oraz argumentacji zawartej w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia 8.02.2012 r.
W piśmie tym Spółka domagała się zwiększenia kosztów podatkowych również o kwotę 1.701.691,87 zł przekazaną z ceny sprzedaży nieruchomości spółce M.-E. tytułem zaspokojenia roszczenia tej spółki wobec D. S.A. wynikającego z umów poręczenia kredytu bankowego na podstawie ugody cywilnoprawnej z dnia 28.12. 2001 r. Dla wykazania zasadności żądań zawartych w tym piśmie oraz we wniosku o stwierdzenie nadpłaty Spółka przedłożyła odpis postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia 28.02.2011 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie doprowadzenia Spółki do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2.798.308,13 zł oraz odpis wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego z dnia 15.11.2011 r. oddalającego powództwo Spółki o zasądzenie od M.-E. kwoty 2.298.308,13 zł.
W piśmie tym Spółka wnioskowała również o powołanie biegłego rewidenta celem oceny zasadności zaliczenia do kosztów podatkowych kwot wskazanych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wskazanej w piśmie.
Zdaniem Spółki, w sprawie bezsporne są okoliczności faktyczne związane ze sprzedażą w dniu 21.01.2005 r. nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]j i [...]. Wcześniej nieruchomość ta należała do D. S.A. w Z., której akcjonariuszem był od 1993 r. M.-E. D. S.A. zaciągnęła w 2000 r. w Banku [...] kredyt objęty następnie ugodą bankową z dnia 28.12.2001 r., w wyniku której M. poręczył jego spłatę do kwoty 4.000.000 zł zabezpieczając roszczenie z tego tytułu poprzez ustanowienie na swoją rzecz hipoteki kaucyjnej do kwoty poręczenia na powyższej nieruchomości D. Spółka K. zainteresowana nabyciem tej nieruchomości zawarła wówczas z M. przedwstępną umowę przewidującą zakup tej nieruchomości przez M. oraz wybudowanie pawilonu handlowego, a następnie zbycie nieruchomości na rzecz K..
Umowa ta wygasła, a w dniu 27.11.2003 r., po uzyskaniu pozwolenia na zabudowę nieruchomości przez D. S.A., całość akcji tej spółki sprzedana została przez M. spółce S., której udziałowcami byli M. B. i D. K., będącej udziałowcem skarżącej Spółki A..
W dniu 8.12.2003 r. wystawiony został bankowy tytuł egzekucyjny przeciwko D. i M. wobec braku spłaty kredytu objętego ugodą.
W dniu 12.05.2004 r. D. S.A. reprezentowana również przez M. B. sprzedała nieruchomość przy ul. [...] i [...] skarżącej Spółce reprezentowanej przez D. K. za cenę 2.700.000 zł (prawo do gruntu za 1.000.000 zł, budynki za 1.700.000 zł).
Spółka K. nadal zainteresowana była nabyciem tej nieruchomości i warunkowała je wykreśleniem hipoteki kaucyjnej wpisanej na rzecz M. W związku z tym w umowie sprzedaży nieruchomości na rzecz K. z dnia 21.01.2005 r. skarżąca Spółka powołując się na wstąpienie w prawa M. jako wierzyciela D. S.A. na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 k.c., poleciła K. wpłatę ceny nieruchomości 5.250.000 zł (prawo do gruntu 4.000.000 zł, budynki 1.250.000 zł) na konto depozytowe i dokonanie z tego konta spłat długu D. S.A. w kwocie 4.500.000 zł wobec M. i Banku, zgodnie z dyspozycją płatniczą sporządzoną przez M. stanowiącą załącznik nr 2 do umowy oraz wypłatę na rzecz D. S.A. kwoty 500.000 zł "z przeznaczeniem na pokrycie kosztów instalacji kotłowni na nieruchomość Spółki D. S.A".
Zdaniem Spółki, z chwilą nabycia w dniu 12.05.2004 r. nieruchomości obciążonej hipoteką kaucyjną ustanowioną na rzecz M., Spółka stała się dłużnikiem rzeczowym wobec Banku, przy czym z chwilą spłaty na rzecz M. kwoty 1.701.691,87 zł wstąpiła w prawa M. jako wierzyciela D. S.A., a spłata kwoty 2.298.308,13 zł na rzecz Banku z tytułu zobowiązania M. spowodowała wstąpienie w prawa Banku jako wierzyciela D. S.A. i M. Wydatki te poniesione zostały w celu uzyskania "realnego dochodu" ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 750.000 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na obecnym etapie postępowania kontrolnego bezsporne pozostają okoliczności faktyczne ustalone z udziałem Spółki w toku kontroli podatkowej wszczętej za okres 1.01.2004-31.08.2005 r. w dniu 22.11.2005 r. i za okres 1.09.-31.12.2005 r. w dniu 24.04.2006 r., zakończonej protokołem kontroli z dnia 18.12.2007 r., który był podstawą dokonanej przez Spółkę korekty zeznań za 2004 i 2005 r. z dnia 2.01.2008 r.
W zakresie ujętej przez Spółkę jako koszt podatkowy kwoty 500.000,01 zł na podstawie wystawionej przez D. S.A. faktury z dnia 21.01.2005 r. stanowiącej według jej treści "refakturowanie poniesionych nakładów na nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] i [...]", organ wskazał, że w dokumentacji D. S.A. brak jest jakichkolwiek dowodów na poniesienie wydatków związanych z tą nieruchomością, w tym na wykonanie prac budowlanych i remontowych opisanych w złożonym przez Spółkę dokumencie nazwanym "Porozumienie" z dnia 21.01.2005 r. podpisanym przez prezesów zarządów spółek A. i D.. Opisanych w "Porozumieniu" robót, wbrew wyjaśnieniom Spółki nie wykonywał również M., a faktura tej spółki z dnia 21.01.2005 r. wystawiona z tytułu "zwrotu nakładów na nieruchomość" w kwocie brutto 500.000,01 zł otrzymana przez D. S.A. w dniu 17.02.2005 r. nie mogła być podstawą obciążenia Spółki tą należnością przez D. S.A. Organ wskazał, że zgodnie z treścią umowy z dnia 21.01.2005 r. zawartej przez Spółkę z K., Spółka wstąpiła w prawa M. - wierzyciela D. S.A. i za jej zgodą - załącznik nr 1 do umowy - poleciła spłatę długu D. S.A. między innymi z tytułu "nakładów poniesionych przez M. w kwocie 500.000 zł".
W związku z tym organ stwierdził, że spłata tej wierzytelności przez Spółkę za zgodą dłużnika oznaczała, iż Spółka stała się wierzycielem D. S.A., stąd wystawiona przez D. S.A. faktura nie dokumentowała żadnego rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, lecz kreowała fikcyjną sytuację, w której dłużnik obciąża swym długiem wierzyciela. Z tego względu wydatek na rzecz D. S.A, jako niecelowy, nie mógł być uznany za koszt podatkowy na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (DZ.U. 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: "pdp").
Organ wskazał, że z treści umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 21.05.2005 r. wynika, że Spółka z uzyskanej ceny dokonała spłaty zobowiązań D. S.A. obciążających tę nieruchomość z tytułu poręczenia kredytu przez M. (4.000.000 zł) oraz spłaty innych zobowiązań D. S.A. wobec M. z tytułu nakładów na tę nieruchomość (500.000 zł). W umowie Spółka oświadczyła, że wstępuje w prawa M. jako wierzyciela D. S.A. na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 k.c. i zadysponowała spłatę powyższych zobowiązań za zgodą D. S.A. zawartą w załączniku nr 1 do umowy oraz w sposób wskazany przez M. w załączniku nr 2 do umowy. W tych okolicznościach Spółka jako osoba trzecia spłacająca wierzyciela w celu wstąpienia w jego prawa i działając za zgodą dłużnika wstąpiła w miejsce zaspokojonego wierzyciela z mocy ustawy w momencie i wskutek dokonania zapłaty do jej wysokości.
Organ stwierdził, że wierzytelność jest prawem majątkowym odrębnym od prawa użytkowania wieczystego i prawa własności nieruchomości i jej spłata nie stanowi kosztu podatkowego nabycia tych praw, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 pdp, również w sytuacji, gdy wierzytelność zabezpieczona była hipoteką i jej spłata dokonywana jest z ceny sprzedaży nieruchomości obciążonej hipoteką, gdyż spłata nie jest dokonywana w związku z nabyciem nieruchomości, lecz w związku z jej sprzedażą.
Organ stwierdził również, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a i lit. b pdp, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów) – lit. a, oraz na spłatę innych zobowiązań, w tym z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń – lit. b. Z treści tych przepisów wynika, że spłaty zobowiązań nie są kosztem podatkowym, w szczególności w sytuacji, gdy w wyniku spłaty zobowiązania podatnik jako osoba trzecia nabywa świadczenie ekwiwalentne w postaci roszczenia wynikającego z nabytej wierzytelności.
Zdaniem organu, ustalenia dotyczące cywilnoprawnych skutków oświadczeń woli podmiotów uczestniczących przy zawarciu umowy z dnia 21.01.2005 r. wynikające z materiału dowodowego sprawy są tożsame z przyjętymi w przedłożonym przez Spółkę wyroku Sądu Okręgowego, a z ustaleń zawartych w postanowieniu Prokuratora Okręgowego jedynie wynika, że spłata przez Spółkę kwot 2.298.308,13 zł i 500.000 zł nie była efektem przestępstwa popełnionego przez przedstawicieli M.
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 15 pdp poprzez jego niezastosowanie oraz art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b pdp poprzez jego zastosowanie będące skutkiem rozszerzającej wykładni. W uzasadnieniu wywodziła, że art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a pdp stanowi wyjątek do stosowania art. 15, więc nie może być interpretowany rozszerzająco, a dług hipoteczny jest instytucją zupełnie różną od pożyczki, co wykluczało stosowanie analogii dla zastosowania tego przepisu. Wskazała również, że skutki prawne i podatkowe art. 518 § 1 pkt 3 k.c. rozpatrywane powinny być z uwzględnieniem wzajemnych zależności pomiędzy wszystkimi stronami zdarzenia.
Organ odwoławczy zarzuty Spółki uznał za niezasadne. Wskazał, że ustalenia faktyczne są w sprawie poza sporem, a podstawą prawną zakwestionowania jako kosztu podatkowego kwoty 2.298.308,13 zł spłaconej przez Spółkę tytułem zobowiązania M. jako poręczyciela kredytu D. S.A. udzielonego przez Bank był art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b pdp, gdyż przepis ten wyraźnie wyłącza z kosztów uzyskania przychodów spłatę wszelkich zobowiązań.
Organ wskazał, że zawarte w odwołaniu wywody związane z hipoteką, rozumianą przez Spółkę jako samoistne zobowiązanie, są błędne, gdyż hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym (art. 244 k.c.) zabezpieczającym oznaczoną wierzytelność i umożliwiającym wierzycielowi dochodzenie zaspokojenia z nieruchomości (art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Hipoteka nie ma samodzielnego bytu prawnego, stąd wszelkie dyspozycje z nią związane są neutralne dla rozliczeń podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka A. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając:
- naruszenie art. 15 pdp poprzez zaniechanie jego zastosowania do zdarzeń prawnych związanych z poniesionymi kosztami wynikającymi z rzeczowej odpowiedzialności właściciela gruntu w związku z ustanowioną wcześniej hipoteką zabezpieczającą roszczenia banku wobec podmiotów trzecich,
- naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b pdp poprzez jego błędną, bo rozszerzającą interpretację i zastosowanie w sytuacji, gdy art. 16 pdp wylicza wyjątki od zasady wyrażonej w art. 15 pdp, a wyjątków nie można interpretować rozszerzająco poprzez wprowadzenie analogii do zobowiązań związanych z pożyczkami i kredytami, w sytuacji, gdy istniejąca hipoteka nie zabezpieczała tego typu zobowiązań ciążących na Spółce jako właścicielu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa.
Okoliczności faktyczne ustalone zostały w sprawie z udziałem Spółki w sposób wyczerpujący i nie budzą kontrowersji.
Istotą sporu jest ocena organów podatkowych, że wydatki Spółki poniesione z przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę cudzego długu nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu.
W postępowaniu kontrolnym podjętym na podstawie art. 24 ust. 3 uks Spółka nie kwestionowała ustalenia dokonanego w toku kontroli podatkowej, że wystawiona przez D.S.A. faktura nr [...] z dnia 21.01.2005 r. na kwotę 500.000,01 zł + VAT 110.000 zł, jako refakturowanie (zwrot) nakładów tej spółki na nieruchomość położoną przy ul. [...] i [...] w Z., była nierzetelna, gdyż na nieruchomości tej nie wykonywano robót opisanych w "porozumieniu" z tej samej daty zawartym pomiędzy tymi spółkami i mającym uzasadniać wystawienie faktury. Spółka nie kwestionowała też wynikającej z tego ustalenia oceny organu, że wydatek udokumentowany tą fakturą, jako niecelowy, nie stanowił kosztu podatkowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pdp. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, wszechstronnie oceniony w protokole kontroli oraz w decyzji, przesądza, że oceny organu nie można podważyć.
Z argumentacji Spółki wynika natomiast, że wnioskując o stwierdzenie nadpłaty podatku Spółka w złożonej w dniu 27.04.2011 r. korekcie zeznania korygującego zwiększyła koszty uzyskania przychodów również o kwotę 500.000.zł z tytułu spłaty zobowiązania D. S.A. powstałego wobec M. z tytułu nakładów poczynionych na nieruchomości przy ul. [...] i [...].
Z niekwestionowanych ustaleń dokonanych w sprawie i udokumentowanych w aktach wynika, że również tę wierzytelność M. nabyła Spółka spłacając, za zgodą D. S.A., jej długi wobec M. (500.000 zł + 1.701.691,87 zł) oraz wobec Banku z tytułu poręczenia przez M. zobowiązania D. S.A. (2.298.308,13 zł), czyli w łącznej kwocie 4.500.000 zł.
Organ I instancji zasadnie zauważył, że w dniu 21.01.2005 r. Spółka wykonała dwie czynności cywilnoprawne - sprzedała nieruchomość na rzecz K. uzyskując z tego tytułu przychód w kwocie 5.250.000 zł oraz nabyła spłaconą z tej kwoty wierzytelność M. wobec D. S.A. z powołaniem, jako podstawy prawnej nabycia, art. 518 § 1 pkt 3 k.c. Spłata zobowiązań dokonana została z ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, zgodnie z dyspozycją Spółki zawartą w § 5 ust. 2 umowy sprzedaży.
Okoliczność, że spłata zobowiązań D. S.A. była w interesie zbywcy i nabywcy nieruchomości nie oznaczała, że nabycie przez Spółkę wierzytelności miało na celu uzyskanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pdp, bo to przychód ze sprzedaży nieruchomości umożliwił Spółce nabycie wierzytelności, a więc uzyskanie ekwiwalentnego roszczenia wobec D. S.A.
Spłata zobowiązań D. S.A. przez Spółkę w celu wstąpienia w prawa M. nie mogła więc stanowić kosztu uzyskania przychodu, jak domagała się Spółka we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, bo taką kwalifikację tej czynności wykluczał art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b pdp. Sąd podziela ocenę organów podatkowych, że zgodnie z tym przepisem nie ma możliwości uznania za koszt podatkowy spłaty jakichkolwiek zobowiązań.
Sąd podziela również ocenę organów podatkowych, że powyższy przepis wyklucza uznanie za koszt podatkowy wydatku na spłatę zobowiązań w tym cudzych długów spłaconych celem nabycia wierzytelności. Literalne brzmienie tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że niezależnie od okoliczności - czy spłaty dokonuje dłużnik, czy za jego zgodą - osoba trzecia, wydatek na spłatę zobowiązania nie stanowi kosztu uzyskania przychodów.
Spłata przez Spółkę zobowiązań za inny podmiot i za jego zgodą, oznaczała jedynie dokonaną z mocy prawa zmianę wierzyciela - w miejsce dotychczasowego jakim był M. wstąpiła Spółka i oświadczenia potwierdzające tę czynność zawarte zostały w § 1 ust. 4 umowy z dnia 21.01.2005 r. oraz w załącznikach do umowy wskazanych w jej § 3.
Spółka podnosiła również, że dłużnikiem M. była nie tylko D. S.A., ale również sama Spółka z tytułu hipoteki obciążającej sprzedawaną nieruchomość i ustalona do kwoty 4.000.000 zł, zabezpieczająca roszczenie wobec D. S.A. z tytułu poręczenia jej kredytu bankowego, stąd dokonana przez Spółkę spłata obejmowała również wykonanie jej własnego zobowiązania, jako dłużnika rzeczowego.
W ocenie Sądu, nawet hipotetyczne przyjęcie takiej przyczyny dokonanych spłat, rozdysponowanych przez Spółkę z ceny sprzedaży nieruchomości, byłoby z podatkowego punktu widzenia nieistotne, bo sam fakt poniesienia wydatku tytułem spłaty zobowiązania przesądza o konieczności zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a pdp.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze, organy podatkowe szczegółowo ustaliły okoliczności związane z nabyciem i sprzedażą przez Spółkę nieruchomości przy ul. [...] i [...], a także relacje łączące podmioty uczestniczące przy sprzedaży tej nieruchomości przez Spółkę. Z akt sprawy wynika także, że Spółka składając zeznanie za 2005 r. w marcu 2006 r., oraz zeznanie korygujące z dnia 2.01.2008 r., nie miała wątpliwości, że dokonana z ceny sprzedaży nieruchomości spłata zobowiązań D. S.A. nie mogła zwiększać kosztów podatkowych związanych ze sprzedażą. Wątpliwości co do podatkowej kwalifikacji dokonanej spłaty zobowiązań nie mogły też budzić wyroki sądowe wydane w wytaczanych przez Spółkę sprawach cywilnych, ani postanowienie Prokuratora wydane w zainicjowanej przez Spółkę sprawie karnej. Stwierdzały one jedynie, że Spółka dobrowolnie i we własnym interesie spłaciła zobowiązania D. S.A. i od niej może dochodzić zwrotu świadczenia.
Jak wyjaśniła Spółka we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, dopiero zakończenie w lutym 2011 r. postępowania podatkowego prowadzonego wobec byłego prezesa zarządu Spółki w przedmiocie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, skłoniło ją do dogłębnych analiz czynności dokonanych w 2005 r. i w ich rezultacie do zakwestionowania złożonej w dniu 2.01.2008 r. korekty zeznania.
Sąd nie ma więc wątpliwości, że korekta zeznania korygującego z dnia 27.04.2011 r. złożona przez Spółkę nie była motywowana ochroną podatkowego interesu Spółki, lecz ochroną interesu byłego prezesa zarządu odpowiedzialnego podatkowo za zaległości podatkowe Spółki.
Ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne, a wydane decyzje prawa nie naruszają, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło