I SA/Lu 665/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-09
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiada stabilną sytuację rodzinną i materialną, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, znaczący majątek nieruchomy, dochód z działalności rolniczej oraz wolne środki pieniężne na koncie bankowym, które wielokrotnie przewyższają koszty postępowania. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą płatności rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu wskazał na wysokie wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Po złożeniu dodatkowych dokumentów, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego uiszczenia, złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł, że ponosi duże wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w tym na: nawozy – ok. [...] zł; opryski – ok. [...] zł; paliwo – ok. [...] zł; części zamienne – ok. [...] zł; wodę – ok. [...] zł; składki KRUS – [...] zł; podatek rolny – ok. [...] zł; energię elektryczną – ok. [...] zł. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie całkowitym, jak też w zakresie częściowym.
Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, budynek gospodarczy o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha. Odnośnie dochodów rodziny podał, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje kwotę ok. [...] zł miesięcznie, rodzice otrzymują świadczenia rentowe – ojciec w kwocie ok. [...] zł, matka w kwocie ok. [...] zł, natomiast brat nie uzyskuje żadnych dochodów. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że jest właścicielem gruntów rolnych o łącznej powierzchni [...] ha fiz. (tj. [...] ha przelicz.) oraz [...] ha lasu, (według nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne z 11 lutego 2010r. oraz zaświadczenia wójta gminy z 2 września 2010r.). Ponadto skarżący nadesłał zaświadczenie powiatowego urzędu pracy z 3 września 2010r., potwierdzające, iż brat skarżącego pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 14 kwietnia 2009r. Natomiast z nadesłanych decyzji organów rentowych wynika, że ojciec skarżącego pobiera rentę w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto), a matka skarżącego otrzymuje rentę w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Skarżący przesłał również wyciągi z własnego konta bankowego za okres od 20 kwietnia 2010r. do 19 sierpnia 2010r., które wskazują, że stan jego konta na 19 sierpnia 2010r. tj. na dzień przed złożeniem wniosku o prawo pomocy wynosił [...] zł.
Rozpoznając wniosek skarżącego w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, o zwolnienie od których strona wnosi w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
W sprawie niniejszej skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na koszty sądowe w sprawie niniejszej na obecnym etapie postępowania składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe potencjalne koszty sądowe tj.: opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjne, które mogą wystąpić w zależności od wyniku sprawy i działań podjętych przez strony, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U Nr 221, poz. 2192/). Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej w pierwszej instancji wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług / Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./).
Porównując wysokość kosztów postępowania (kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata) do sytuacji materialnej strony stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący posiada stabilną sytuację rodzinną i materialną. Ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest właścicielem znacznego majątku nieruchomego, uzyskuje dochód z prowadzenia działalności rolniczej. Stan konta bankowego skarżącego wskazuje, że posiada on wolne środki pieniężne wielokrotnie przewyższające wysokość kosztów postępowania. Ponadto przyjmując powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego w łącznej wielkości [...] ha fiz. (i [...] ha przelicz.), należy zakwestionować podane przez niego informacje dotyczące uzyskiwanego miesięcznego dochodu z gospodarstwa w wysokości ok. [...] zł. Kierując się wskazaniami art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. - Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz.1362 ze zm.) w związku z § 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wysokości 207 zł. Biorąc pod uwagę to kryterium, miesięczny dochód skarżącego może wynieść nawet [...] zł. Można też przyjąć kryterium dochodowe określone art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t. jedn. - Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2009r. (MP z 2009r., Nr 62, poz. 829) w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2008r., gdzie ogłoszono, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2008r. – 2.056,00 zł. Stąd roczny dochód skarżącego może wynieść [...] zł, co daje kwotę [...] zł miesięcznie. Za tym, iż skarżący osiąga dochód z gospodarstwa rolnego wyższy niż zadeklarowany, wskazuje też porównanie wysokości miesięcznych wydatków na prowadzenie gospodarstwa rolnego, wykazanych w uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu w łącznej kwocie [...] zł, do zadeklarowanych dochodów ([...] zł). Gdyby bowiem skarżący uzyskiwał takie dochody z gospodarstwa, jak wykazał w urzędowym formularzu, to nie byłby w stanie ponosić wydatków przewyższających o kilkaset złotych uzyskiwane dochody.
W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym.
Z tych względów oraz działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło