I SA/Lu 666/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. postanawia: - odrzucić skargę. Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie 2 odpisów skargi i podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 sierpnia 2017 r. W zakreślonym terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w sytuacji, gdy spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, jak i dla pisma kwalifikowanego jakim jest skarga. Jednym z wymogów formalnych skargi jako pisma procesowego, na podstawie przepisu art. 47 § 1 P.p.s.a. jest obowiązek dołączenia jej odpisów i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom. Zgodnie natomiast z art. 215 § 1 tej ustawy, w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka odmienna regulacja przewidziana jest dla skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, z tym że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w przypadku gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd odrzuca skargę, a nie pozostawia ją bez rozpoznania. W sprawie niniejszej oprócz skarżącej i organu występuje również dwóch uczestników postępowania – którym powinien być doręczony odpis skargi. Brak odpisów stanowi zatem brak formalny skargi, ponieważ nadanie prawidłowego biegu skardze wymaga doręczenia jej odpisów uczestnikom postępowania. Doręcza się zaś odpisy, które zgodnie z wymienionym wcześniej art. 47 § 1 P.p.s.a. – właśnie w celu ich doręczenia stronom (uczestnikom postępowania) – powinny być dołączone przez wnoszącego pismo w postępowaniu sądowym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela sformułowany w orzecznictwie pogląd, że skoro skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę, to brak odpisu skargi tylko dla doręczenia go organowi nie jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. Inna natomiast sytuacja zachodzi wówczas, gdy w sprawie oprócz organu występują także inne strony i uczestnicy postępowania. Wtedy brak odpisów skargi celem ich doręczenia tym osobom stanowi taki brak skargi, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i w konsekwencji musi on prowadzić - w razie niewykonania przez stronę skarżącą wystosowanego do niej wezwania - do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie I OSK 2351/11, LEX nr 1149364). Przedstawianego niekiedy w orzecznictwie stanowiska odmiennego, że niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie zawsze powoduje odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, oraz że braku odpisów skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ sąd jest władny wykonać dodatkowe kopie pisma we własnym zakresie (np. postanowienia NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 42/13, SIP Lex nr 1274427 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie II OSK 957/13, zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela. Przytoczone stanowisko prowadzi bowiem do zanegowania istoty instytucji procesowych, co do których nie ma uzasadnionych wątpliwości konstytucyjnych. Takimi instytucjami są warunki formalne pism w postępowaniu sądowym, usuwanie braków formalnych pism, pozostawienie pism bez rozpoznania lub odrzucenie jako konsekwencja nieusunięcia ich braków formalnych. Wymienione instytucje są wyrazem ogólnego założenia procedury sądowej, że strona powinna przedstawić sprawę sądowi w taki sposób i w takim stanie, aby możliwe było jej rozpoznanie z zagwarantowaniem praw innych osób. Niespełnienie przez pismo sądowe warunków formalnych nie zawsze sprawia, że pismo obciążone jest brakami formalnymi, które należy usunąć, ponieważ według art. 49 § 1 P.p.s.a. stronę wzywa się do usunięcia braków formalnych pisma tylko wówczas, jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Zatem brak formalny pisma (skargi), o którym mowa jest expressis verbis w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a którego znaczenie należy odczytywać także z art 49 § 1 P.p.s.a. nie jest równoznaczny z niespełnieniem przez pismo jakichkolwiek warunków formalnych. Tylko wówczas kiedy pismo sądowe (skarga) nie spełnia warunków formalnych w taki sposób, że skutkiem tego nie zachowania warunków formalnych jest niemożność nadania pismu prawidłowego biegu, można mówić o istotnych brakach formalnych, a więc takich, których nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu prawidłowego biegu. Jeżeli dla nadania pismu w postępowaniu sądowym (skardze) prawidłowego biegu nie jest konieczne usunięcie braków formalnych, to takie braki nie są istotne. Brak odpisu skargi nie jest brakiem istotnym jedynie wówczas, kiedy jedyną oprócz skarżącego stroną postępowania jest organ, za pośrednictwem którego wnosi się skargę do sądu. Organ ten ma obowiązek udzielić odpowiedzi na skargę i przekazać odpowiedź do sądu razem ze skargą (art. 54 § 2 P.p.s.a.), a więc doręczanie odpisu skargi organowi przez sąd jest bezcelowe. Wtedy brak odpisu skargi nie jest brakiem, który uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu. Natomiast jeżeli w sprawie występują także inne strony lub uczestnicy postępowania, to brak odpisów skargi dla doręczenia ich tym osobom zawsze będzie brakiem istotnym, jako że uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Wynika powyższe z tego, że zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma dołącza się jego odpisy w ściśle określonym celu - dla doręczenia ich stronom. Ustawodawca założył więc, że odpisy pism doręczane innym stronom pochodzą od strony składającej pismo. Nie są to więc jakiekolwiek odpisy, a skutkiem regulacji z art. 47 § 1 P.p.s.a. jest między innymi to, że pozostałym stronom doręcza się takie odpisy, co do których strona składająca pismo przyjmuje odpowiedzialność za zgodność odpisu z oryginałem. Przyjmuje się w związku z tym niekiedy w orzecznictwie, że odpis pisma strony wymaga bezwzględnego poświadczenia za zgodność odpisu z oryginałem (przytoczone wcześniej postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie I OSK 2351/11, LEX nr 1149364). Nie narusza konstytucyjnej zasady prawa do sądu wymaganie, aby strona zachowała warunki formalne pisma składanego w postępowaniu sądowym, a jeżeli tego nie uczyni można wymagać uzupełnienia lub poprawienia pisma na wezwanie przewodniczącego. Dotyczy to także skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Wymaganie zachowania takich jasno określonych reguł proceduralnych nie może być uważane za zbyt rygorystyczne i prowadzące do ograniczenia prawa do sądu. Przedstawione wyżej stanowisko znajduje oparcie także w uchwale NSA z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie I OPS 13/13, według której niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd (CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej, mimo wezwania do dołączenia odpisów skargi, nie uzupełnił tego braku formalnego skargi. Nie podał również wartości przedmiotu zaskarżenia. Braki te uniemożliwiają nadanie skardze prawidłowego biegu. Wprawdzie w terminie zakreślonym w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, skarżąca (działająca przez pełnomocnika - córkę W. K.) nadała przesyłkę priorytetową, która jednak nie zawierała usunięcia braków. Przesyłka zawierała pismo z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego oraz załączniki do tego pisma, wśród których nie ma odpisów skarg. Załączniki do pisma zostały wyliczone w jego treści, a wyliczenie to nie zawiera wskazanych wyżej odpisów. W treści pisma pełnomocnik nie nawiązuje też do usuwania braków skargi, a ponadto przesyłka nie zawiera także usunięcia braku formalnego wniosku o udzielenie prawa pomocy przez wypełnienie, podpisanie i odesłanie załączonego do wezwania formularza PPF, do czego skarżąca także była w tym samym czasie wzywana. Świadczy powyższe o tym, że przesłanie do Sądu przesyłki nie było związane z usunięciem braków formalnych skargi (oraz wniosku o udzielenie prawa pomocy), lecz tylko ze złożeniem wniosku o zawieszenie postępowania przed sądem. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę.