I SA/Lu 67/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-04-03
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i najbliższych, mogą zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i najbliższych. Przez taki uszczerbek należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W przypadku, gdy jedynym źródłem utrzymania rodziny jest niskie świadczenie socjalne, a rodzina nie posiada majątku, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i J. S. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką, są bezrobotni bez prawa do zasiłku, a jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały w wysokości 456 zł. Nie posiadają majątku ani oszczędności, a ich lokal mieszkalny jest własnością gminy. Dodatkowo posiadają zadłużenie z tytułu czynszu i opłat.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. S. i J. S. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. S. i J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. p o s t a n a w i a zwolnić J. S. i J. S. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.
W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący – J. S. i J. S. powołując się na brak środków finansowych złożyli wnioski o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartym w urzędowych formularzach PPF, skarżący wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką ur. w 1997 r., która jest uczennicą pierwszej klasy liceum ogólnokształcącego. Obydwoje skarżący są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Cała rodzina mieszka w lokalu socjalnym o pow. 32,98 m2 utrzymując się z jedynego źródła dochodu jakim jest zasiłek stały przyznany J. S. w wysokości 456 zł. Skarżący nie posiadają przy tym żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenia o pozostawaniu osobami bezrobotnymi, umowę najmu lokalu socjalnego, zaświadczenia o zameldowaniu oraz wskazali stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Dodatkowo podnieśli, że obecnie posiadają zadłużenie z tytułu czynszu (255,78 zł), opłat za wodę (370,45 zł), opłat za energię elektryczną (133,81 zł) oraz Internet (399,20 zł).
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Rozpocząć należy od wskazania, że dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym m.in. w formie wnioskowanego przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych.
Przez wskazany uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. , sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.).
Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawców doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sytuacji, gdy jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżących jest świadczenie socjalne (zasiłek stały w wysokości 456 zł miesięcznie) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych. Skarżący nie posiadają przy tym jakiegokolwiek majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Lokal w którym rodzina mieszka stanowi własność gminy (umowa najmu do 25 sierpnia 2014 r.).
W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie są w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie nawzajem i córki ponieść kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie.
W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło