I SA/Lu 678/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-09-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji określającej zobowiązanie podatkowe podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie podlega wstrzymaniu wykonania, ponieważ nie nadaje się do przymusowego wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Ochrona tymczasowa na podstawie art. 61 § 3 PPSA służy jedynie zabezpieczeniu przed skutkami bezpośrednio związanymi z wykonaniem aktu, a nie przed wszelkimi potencjalnymi konsekwencjami.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję własną stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej spółce zobowiązanie w podatku VAT z tytułu importu oleju napędowego. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować nieodwracalne skutki, w tym konieczność zwrotu odliczonego VAT i zapłaty odsetek. Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania decyzji, co zostało następnie zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu oleju napędowego postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżą decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję własną stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej spółce "A" zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu oleju napędowego do silników.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ( Dz.U. z 2005 r., Nr 8 , poz. 60 ze zm. – dalej: "op"), tj wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, poprzez określenie zobowiązania w podatku VAT z pominięciem w podstawie opodatkowania kwoty opłaty paliwowej.
W piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek skierowała w pierwszej kolejności do organu, a w razie jego nieuwzględnienia do WSA w Lublinie. Spółka uzasadniała, że istotnym jest, iż decyzje uznane za nieważne ( w tej i w innych sprawach) zostały wydane w 2007 r. i 2008 r., a wykonanie decyzji stwierdzających ich nieważność może spowodować ponowne wszczęcie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu podatku VAT i obowiązek zapłacenia przez Spółkę wysokich odsetek od tych zaległości.
Uzasadniała, że stwierdzenie nieważności powoduje wyeliminowanie decyzji wymiarowych z obrotu prawnego z mocą wsteczną. Tym samym Spółka traci również z mocą wsteczną prawo do odliczenia podatku VAT z tych decyzji w rozliczeniu za okresy, w których dokonała tego odliczenia (w kwocie około 277 tys. zł) i będzie zobowiązana do dokonania korekty rozliczeń za te lata. Ponadto Spółka podniosła, że biorąc pod uwagę czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, zarówno przed WSA, jak i przed NSA zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku VAT za poszczególne okresy 2007 r. i 2008 r. może ulec przedawnieniu, co spowoduje utratę przez Spółkę możliwości wstecznego odliczenia VAT, a przede wszystkim prawa do zwrotu zapłaconych odsetek.
Tym samym – w ocenie Spółki - wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować nieodwracalny skutek. W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżąca odniosła się do wadliwości zaskarżonej decyzji argumentując, że w chwili wydania przez organ podatkowy decyzji wymiarowych w 2007 i 2008 r., w świetle obowiązujących wówczas przepisów prawa możliwie było dokonanie zaprezentowanej w nich wykładni, że opłata paliwowa jest nienależna, jeżeli olej napędowy lub paliwo są używane do napędu pojazdów nieporuszających się po drogach i nie podlega uwzględnieniu w postawie opodatkowania.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 13 września 2012r. pełnomocnik spółki ponowił wniosek
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do jego rozpatrzenia i wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: ppsa.
Na etapie postępowania sądowego art. 61 § 3 ppsa pozwala na wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego wyłącznie w sytuacji, gdy zaistnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać jednak należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które mają przymiot wykonalności tzn. nadają się do wykonania i wymagają wykonania.
Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny
z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie.
Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. np. postanowienie NSA w sprawie II FSK 198/10, cbois.nsa.gov.p).
Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2008 r., sygn. II OZ 994/08, kwestia wstrzymania wykonania decyzji stwierdzających nieważność decyzji wywoływała liczne kontrowersje w orzecznictwie i piśmiennictwie. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie podjęta w sprawie niniejszej zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług - nie podlega wstrzymaniu wykonania, gdyż nie nadaje się do przymusowego wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Zaskarżona decyzja nie będzie zatem mogła wywołać bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa.
Przewidziana bowiem w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem.
Niezależnie od powyższego wskazać stronie należy, że w postępowaniu, którego celem jest udzielenie ochrony tymczasowej, nie ocenia się zgodności z prawem kwestionowanego aktu, a wyłącznie wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa.
Z tych względów, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło