I SA/Lu 687/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K.F. "R.-F." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a : I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. w pozostałym zakresie odmówić przyznanie prawa pomocy. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wpłynął wniosek skarżącego A.K. F. "R.–F." w Ś. (organizacja pożytku publicznego) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na powyższe postanowienie A. K.F. "R.–F." złożył sprzeciw, w którym wskazał, że jest stowarzyszeniem nie prowadzącym działalności gospodarczej. Wnioskodawca podkreślił, że posiada status organizacji pożytku publicznego i na podstawie art. 24 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. z 2003 r. Nr 96 poz. 873 ze zm.) korzysta ze zwolnienia od opłat sądowych. Strona podkreśliła, że wskazany we wniosku o przyznanie prawa pomocy stan konta opiewający na kwotę 1.471,11 zł był aktualny na dzień 30 listopada 2007 r. i nie daje możliwości realnej oceny sytuacji finansowej stowarzyszenia. Z dołączonego do sprzeciwu sprawozdania merytoryczno – finansowego za rok 2006 oraz wyjaśnień strony wynika, że miesięcznie pozyskuje środki w wysokości ok. 600 zł, które pochodzą w większości ze składek członkowskich, natomiast stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem lokalu, w którym prowadzona jest działalność wynoszą ok. 220 zł. Ponadto w sprzeciwie wskazano, na zły stan zdrowia prezesa zarządu AKF "R.–F.", który może uniemożliwić mu osobisty udział w postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zważyć należy, iż wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje - na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa" - że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż powołany przez stronę art. 24 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie nie ma w sprawie zastosowania. Przepis ten, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem nie wprowadza wprost zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych, do zwolnienia takiego prowadzi, bowiem jedynie wprowadzenie zasad zwolnienia od opłat w przepisach odrębnych, tak jak miało to miejsce w wypadku ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2002 r. Nr. 9 poz. 88 ze zm.) (postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2005 r. II OZ 503/2005). Przepisy takie nie zostały natomiast wprowadzone do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym w obowiązującym stanie prawnym wniosek złożony przez A. K. F. "R.–F." podlegał ocenie na zasadach określonych przepisami ustawy ppsa. Zgodnie z art. 243 ( 1 i art. 245 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 ( 2 ppsa prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznanie adwokata stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd bierze przede wszystkim pod uwagę realną możliwość poniesienia przez wnioskodawcę kosztów postępowania w momencie składnia wniosku (orzeczenia sygn. I OZ 1078/05). Sąd rozpatrując wniosek strony stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z przedstawionego przez stronę stanu finansowego stowarzyszenia wynika bowiem, iż stowarzyszenie posiada pewne, choć niewielkie środki finansowe. Badając wniosek strony Sąd stwierdził jednak, że w sprawie niniejszej istnieją przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż stowarzyszenie dysponując miesięcznie kwotą ok. 600 zł pozyskiwaną głównie ze składek członkowskich i ponosząc stałe miesięczne koszty związane z funkcjonowaniem (koszty utrzymania lokalu) oraz prowadząc działalność statutową nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe, do których poniesienia strona jest zobligowana sprowadzają się do wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego - minimalna stawka wynagrodzenia adwokata określona zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm. wynosi 180 zł. Biorąc pod uwagę, z jednej strony obowiązek strony partycypowania w kosztach postępowania, a z drugiej skromne środki finansowe jakimi dysponuje stowarzyszenie Sąd uznał, iż jest ono w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego, natomiast poniesienie wydatków związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika, może przekraczać możliwości finansowe stowarzyszenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 ( 2 pkt 2 w związku z art. 254 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.