I SA/Lu 689/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a zwolnić R. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym na tę okoliczność oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Od listopada 2015 r. jest podopiecznym Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W okresie od stycznia do czerwca 2016 r. otrzymywał zasiłek okresowy w kwocie 317 zł oraz jednorazową pomoc (w kwietniu 2016 r.) na zakup żywności w kwocie 300 zł. W okresie lipiec-wrzesień 2016 r. utrzymywał się z pensji otrzymywanej za pracę sezonową (wynagrodzenie za sierpień 1.524 zł netto). Uzyskiwane środki przeznacza na opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna - 174 zł, woda - 18 zł, podatki - 39 zł, ubezpieczenie domu - 52 zł, telefon - 50 zł) oraz zakup lekarstw i żywności. Majątek jaki skarżący posiada to jedynie dom o pow. 60 m2 położony na 19 arowej działce oraz 30 arowy nieuprawiany grunt rolny. Jak wskazał w październiku 2016 r. znowu zaistnieje konieczność ponownego wystąpienia do GOPS o przyznanie zasiłku. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpocząć należy od wskazania, że dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym m.in. w formie wnioskowanego przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając zatem na uwadze powyższe oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mianowicie w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z pracy sezonowej oraz zasiłków z pomocy społecznej we wskazanej wyżej wysokości. W tych okolicznościach, kierując się doświadczeniem życiowym w zakresie standardowych kosztów utrzymania rodziny, należało przyjąć, że sytuacja finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.