I SA/Lu 690/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 24 czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2006 r. za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...] w kwocie 5.756,00 zł, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że aktem notarialnym z dnia 27 kwietnia 2006 r. Rep. A Nr [...], A. K. nabył nieruchomość położoną w L. przy ul. [...]. Zgodnie z oświadczeniem złożonym do powyższego aktu przedmiotowa nieruchomość została nabyta na cele prowadzenia pensjonatu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. K. jest zarejestrowany jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, której przedmiot został określony jako: zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości, kupno i sprzedaż nieruchomości, wynajem nieruchomości, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy (to jest gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zdaniem organu I instancji, podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, zaś niewykorzystywane w danym momencie przez przedsiębiorcę obiekty budowlane należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Na podstawie umowy zawartej w dniu 27 kwietnia 2006 r. A. K. przekazał przedmiotową nieruchomość w nieodpłatne używanie "A" w N., które posiada status organizacji pożytku publicznego. Jak podał organ, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie była i nie jest faktycznie zajęta na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego, zatem brak jest przesłanek do zwolnienia jej od podatku od nieruchomości. Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając, że organ podatkowy bezpodstawnie stwierdził, że nieruchomość przy ul. [...], która zgodnie z umową z dnia 27 kwietnia 2006 r. została oddana w nieodpłatne używanie w celu prowadzenia działalności pożytku publicznego nie była faktycznie zajęta na prowadzenie tejże działalności, albowiem na jej terenie "A" w N. organizowało między innymi kolonie dla młodzieży. Dodał nadto, że ustawa nie wymaga, aby na danej nieruchomości przez cały okres oddania jej do używania na cele pożytku publicznego taka działalność była prowadzona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 27 czerwca 2008 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 11 lipca 2008 roku. Odwołanie w przedmiotowej sprawie zostało nadane pocztą w dniu 15 lipca 2008 r. (co potwierdza data stempla pocztowego) przez pełnomocnika odwołującego, ustanowionego w dniu 15 lipca 2008 roku. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że pełnomocnik skarżącego nie wniósł o przywrócenie uchybionego terminu. Od tego postanowienia A. K. za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędne zastosowanie, przez co doszło do pozbawienia skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 24 czerwca 2008r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006r. W jej uzasadnieniu, podniesiono, że w dniu 27 czerwca 2008r. pod adresem spółki kapitałowej "B" sółka z o.o. przy ul. [...] w L. do rąk J. K., doręczona została decyzja Prezydenta Miasta z dnia 24 czerwca 2008r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006r. W postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006, które toczyło się wcześniej postępowanie (znak: [...]), w którym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, pełnomocnik ten wskazywał jako swój adres dla doręczeń: ul. [...], L. W tym stanie rzeczy, zdaniem autora skargi, zgodnie z art. 145 §2 Ordynacji podatkowej, doręczenie powinno nastąpić do jego rąk. Niezależnie od powyższego, pełnomocnik wskazał, iż decyzji nie doręczono również samemu skarżącemu, naruszając art. 148 § 1 i §3 Ordynacji podatkowej. Na poparcie tego poglądu, pełnomocnik skarżącego podał, że pod adresem "ul. [...], L.", skarżący ani nie zamieszkuje, ani nie pracuje, ani też nie prowadzi działalności gospodarczej od roku 2004. Pod adresem tym siedzibę swoją ma wyłącznie spółka kapitałowa "B" spółka z o.o., w której jest on co prawda udziałowcem, lecz nie jest w niej zatrudniony, ani też nie pełni żadnej funkcji w jej organach. Nie jest więc ona miejscem jego pracy. Decyzję doręczoną wadliwie w lokalu przy ul. [...], pracownik tej spółki J. K., przekazał skarżącemu w dniu 3 lipca 2008r., a w dniu następnym jej kopia została przekazana pełnomocnikowi. Bieg terminu do zaskarżenia decyzji rozpoczął się więc nie w dniu 27 czerwca 2008r., lecz w dniu 4 lipca 2008r. Tym samym wniesienie odwołania w dniu 1 lipca 2008 r. zostało dokonane bez przekroczenia terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skutkiem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest stwierdzenie tego faktu w formie postanowienia ( art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy pełnomocnik skarżącego był ustanowiony w sprawie, której dotyczy skarga. Otóż analiza akt sprawy podatkowej wskazuje, iż pełnomocnictwo dla radcy prawnego M. A. / k – 5 akt podatkowych organu II instancji / zostało mu udzielone przez skarżącego w dniu 15 lipca 2008r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ I instancji w dniu 24 czerwca 2008r. / k – 29 akt podatkowych organu I instancji /. Oczywiste jest zatem, że nie mogła ona być jemu doręczona. Sama okoliczność, że w postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006, które toczyło się wcześniej (znak: [...]), skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M. A., nie oznacza, iż był on umocowany do reprezentowania skarżącego także w sprawie niniejszej, do czasu udzielenia pełnomocnictwa z dnia 15 lipca 2008r. Odnosząc się natomiast do kwestii doręczenia decyzji i skutków procesowych z tym związanych, należy stwierdzić, iż zgodnie z przepisem art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W myśl §2 tego przepisu, pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji; 3) na wskazany adres poczty elektronicznej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie / § 3 /. Poza sporem pozostaje, że doręczenia decyzji organu I instancji dokonano na adres "ul. [...], L.", gdzie mieści się siedziba spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L., działającej pod firmą "B". Istotnie, jak zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, na złożonej w organie I instancji "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" z dnia 23 października 2006r. znajduje się adnotacja o treści "adres do korespondencji ul. [...], L.". Zdaniem Sądu, informacji tej jednak nie można uznać za wiążącą, w sytuacji gdy w istocie rzeczy stanowi ona swojego rodzaju "dopisek" na druku urzędowym oznaczonym symbolem IN-1, w żaden sposób nie opisany i nie zaopatrzony żadnym podpisem, co oznacza, iż nie można stwierdzić, ani kto jej udzielił, ani kiedy to zostało dokonane. Kwestii tej ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie uczynił przedmiotem swoich zainteresowań. W tej sytuacji, doręczenie decyzji organu I instancji skarżącemu, jako osobie fizycznej nie może zostać uznane za dokonane w sposób skuteczny na adres "ul. [...], L.", który nie był ani jego adresem zamieszkania, ani miejscem jego pracy, w rozumieniu przepisu art. 148§1 Ordynacji podatkowej. Oceny tej nie może zmienić okoliczność, iż skarżący jest udziałowcem spółki, w siedzibie której dokonano doręczenia. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji / k – 29 akt podatkowych organu I instancji /, czynność ta została potwierdzona przez J. K. z odpowiednim zaznaczeniem, iż jest on "pełnoletnim domownikiem i podjął się oddania przesyłki adresatowi". Z niczego nie wynika, aby J. K. był pracownikiem spółki, w dodatku uprawnionym do odbioru korespondencji skierowanej do skarżącego, jak twierdzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, a już na pewno nie jest "pełnoletnim domownikiem" w rozumieniu przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej, co odnotowano na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. O statusie domownika, oprócz pełnoletniości decyduje jedna z dwóch przesłanek. Po pierwsze - osoba odbierająca korespondencję musi pozostawać w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa wobec adresata pisma. Po drugie - powinna ona przystąpić do wspólnoty domowej adresata /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2005r., III SA/Wa 3307/06, LEX nr 314463 /. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, w sytuacji, gdy organ odwoławczy uchybił powołanym wyżej przepisom postępowania, zaskarżone postanowienie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie przepisu art. 145§1 pkt.1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach wydane zostało na podstawie jej art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz.U. Nr 163, poz. 1349 /.