I SA/Lu 690/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z 3 września 2010r. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od tej opłaty, a następnie na wezwanie sądu nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Ciężar wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa bowiem na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy, co oznacza, że to strona ma wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Podkreślić również należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, zaś wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie wynosił połowę wpisu sądowego od skargi, tj. 250 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W oparciu o wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o praw pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego oraz mając na uwadze wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jednakże pozostaje z nią w rozdzielności majątkowej (co potwierdza załączona do wniosku umowa majątkowa małżeńska z [...]). Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. W oświadczeniu z 21 października 2010r. wyjaśnił, że zamieszkuje z żoną w mieszkaniu należącym do syna. Syn nie zamieszkuje z nimi, a jedynie udostępnił im mieszkanie, w zamian za pokrycie kosztów jego utrzymania. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) składa się renta skarżącego w kwocie [...] zł ([...] zł netto) i emerytura jego żony w wysokości [...] zł ([...] zł netto). Zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi – [...] zł brutto ([...] zł netto). Skarżący wykazał natomiast następujące stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego: koszty utrzymania domu /woda, energia elektryczna, gaz/ – [...] zł; wyżywienie, ubranie, koszty dojazdów do lekarzy – [...] zł; koszty zakupu leków – [...] zł. Na potwierdzenie wymienionych wydatków przedstawił stosowną dokumentację. Z powyższego wynika, że miesięczne, wykazane przez skarżącego koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] zł. Podkreślić należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (np. brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód. Nie można pominąć faktu, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim i jak wykazał w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 6) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Z tego powodu, mimo pozostawania w rozdzielności majątkowej ż żoną, dochody żony należy również brać pod uwagę przy ocenie jego zdolności płatniczych. Przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Z obowiązku tego nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej, bowiem w świetle przepisów prawa rodzinnego, rozdzielność majątkowa małżeńska dotyczy zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami, a nie wzajemnych obowiązków małżeńskich (por. postanowienie NSA z 23 lipca 2009r. I FZ 272/09 LEX 552228). Dlatego też rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało wziąć pod uwagę łączne dochody małżonków, które wynoszą [...] zł netto. Porównując zaś wielkość miesięcznych dochodów netto ([...] zł) do wykazanych miesięcznych wydatków ([...] zł) stwierdzić należy, że skarżący dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi, które może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Reasumując powyższe, strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak na wstępie.