I SA/Lu 728/14

WyrokWSA w Lublinie2015-04-30

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik (spółka) miał prawo do amortyzowania prawa do wzoru użytkowego, jeśli nie mógł go wykorzystać w swojej działalności gospodarczej ani oddać do używania innym podmiotom na podstawie umowy licencji?
Ratio decidendi
Podatnik nie miał prawa do amortyzowania prawa do wzoru użytkowego, ponieważ nie nadawało się ono do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania i nie było wykorzystywane przez podatnika na potrzeby działalności gospodarczej ani oddane do używania na podstawie umowy licencji. Brak możliwości technicznych i ekonomicznych produkcji brykietu uniemożliwił realizację tego prawa w obrocie gospodarczym. W części dotyczącej odsetek od zaliczek na podatek, decyzja została uchylona z powodu braku uzasadnienia organu.
Stan faktyczny
Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od prawa do wzoru użytkowego dotyczącego brykietu opałowego. Organ podatkowy zakwestionował tę amortyzację, uznając, że prawo to nie mogło być wykorzystane w działalności gospodarczej spółki ani oddane do używania innym podmiotom z powodu braku możliwości technicznych i ekonomicznych produkcji brykietu. Spółka argumentowała, że nastąpiła jedynie czasowa przerwa w wykorzystywaniu prawa i przedstawiała umowy licencji. Sąd uchylił decyzję organu w części dotyczącej odsetek od zaliczek na podatek z powodu braku uzasadnienia, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za wskazane miesiące 2009 r., a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Orzeczono, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędziowie SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych i odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części obejmującej odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do kwietnia, czerwiec i od sierpnia do grudnia 2009 r.; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. orzeka, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz P. kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] określającą Firma A w L. (podatnik, spółka) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w wysokości [...] zł i odsetki za zwłokę od należnych zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do kwietnia, czerwiec i od sierpnia do grudnia 2009 r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że podatnik nieprawidłowo zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwotę [...]zł z tytułu odpisów amortyzacyjnych od wniesionego do spółki wkładu niepieniężnego w postaci prawa do wzoru użytkowego pt. brykiet opałowy, stanowiącego własność R. C. (prezesa zarządu spółki). Powyższe prawo do wzoru użytkowego objęte jest świadectwem ochronnym nr [...] z dnia 5 grudnia 2005 r. wydanym przez Urząd Patentowy RP. Omawiany wzór użytkowy dotyczył brykietu opałowego z odpadów roślinnych, zwłaszcza słomy zbożowej, o określonym kształcie - walca z zagłębieniem w górnej podstawie i z symetryczną stożkowatą wypukłością w podstawie dolnej. Jednak, jak ustalił organ, nie została wyprodukowana brykieciarka do produkcji brykietu o takim właśnie kształcie. Okazało się to niemożliwe z przyczyn technicznych i ekonomicznych. Wobec tego, w ocenie organu, w latach od 2006 do 2010 r. (czas amortyzacji przez spółkę omawianego prawa do wzoru użytkowego) podatnik nie mógł uzyskać i nie uzyskał żadnego przychodu z tytułu używania amortyzowanego wzoru użytkowego. W rzeczywistości nie mógł wykorzystywać tego prawa na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w latach od 2006 do 2010 r. Spółka nie prowadziła ani nawet nie rozpoczęła produkcji i sprzedaży brykietu zgodnie ze ww. wzorem użytkowym. W 2004 r. zostało wykonane jedno urządzenie do produkcji brykietu ze słomy wg omawianego wzoru użytkowego, jednak miało ono wady konstrukcyjne i dużo niższe od zakładanych zdolności produkcyjne. Zostało więc zwrócone wytwórcy w celu usunięcia wad. Wytwórca odmówił dalszych prac nad tym urządzeniem i ostatecznie spółka zakończyła z nim współpracę. Jak podkreślał organ, sam podatnik przyznał, że brak było rynku, aby móc wykorzystywać wzór użytkowy pt. brykiet opałowy, a ponadto nie było możliwości technicznych i finansowych do wprowadzenia go w życie. W ocenie organu, nie zostały również udowodnione twierdzenia podatnika jakoby z omawianego wzoru użytkowego mieli korzystać inni przedsiębiorcy. Początkowo prezes zarządu spółki twierdził, że omawiany wzór użytkowy nie był oddawany innym przedsiębiorcom na podstawie umów licencji. Dopiero w dalszym postępowaniu podatkowym przedstawił umowy licencji i wyjaśnił, że jednak z tego prawa do wzoru użytkowego korzystały inne firmy. Organ, po analizie treści tych umów licencji i po przesłuchaniu wymienionych w nich licencjobiorców, stanął na stanowisku, zgodnie z którym umowy te nie stanowią wiarygodnych dowodów. Oceniając ten materiał dowodowy organ motywował, że licencjobiorcy są osobami powiązanymi z prezesem zarządu spółki handlowo, rodzinnie czy towarzysko. W dacie zawierania tych umów licencjobiorcy nie prowadzili działalności gospodarczej, a więc z góry było wiadomo, że nie mają rzeczywistego zamiaru i możliwości produkcji brykietu przy wykorzystaniu omawianego prawa do wzoru użytkowego. W umowach licencji brak jest postanowień dotyczących terminów i sposobu płatności. Ponadto umowy te zostały podpisane wyłącznie przez prezesa zarządu spółki, gdy w latach od 2006 do końca 2010 r. zarząd spółki był dwuosobowy i spółkę reprezentowało na zewnątrz dwóch członków zarządu, prokura była oddzielna. W przekonaniu organu trudno zaakceptować argumenty spółki - prezesa jej zarządu - że nie pamiętał o umowach licencji i że nie ma w pamięci rozliczeń z tytułu realizacji tych umów. Co istotne, licencjobiorcy nie wykazali, aby mogło dojść do rzeczywistego wykorzystywania prawa do wzoru użytkowego w produkcji brykietu. Ich zdaniem, na podstawie umów licencji uzyskali oni możliwość korzystania z prawa do wzoru użytkowego, przy czym ta możliwość nigdy nie została zrealizowana. W dalszej kolejności organ uzasadniał, że w dokumentacji podatnika znajdują się tylko dwie faktury, mające jakikolwiek związek z omawianym prawem do wzoru użytkowego. W jednym przypadku firma, od której podatnik rzekomo miał domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z prawa do wzoru użytkowego, nie potwierdziła tej okoliczności i wyjaśniła przy tym, że w wystawionej fakturze jest błąd, bowiem dotyczyła ona nie bezumownego korzystania ze wzoru patentowego, ale bezumownego korzystania z magazynu. W drugim przypadku w 2009 r. kocioł na słomę został wypożyczony innej firmie celem prezentacji dla pozyskania potencjalnych klientów, gdyby podatnik wprowadził do sprzedaży nowe produkty zgodnie ze wzorem użytkowym. Zdarzenie to opisuje faktura [...] o wartości brutto [...] zł. Podatnik nie dysponował w dokumentacji prowadzonej dla celów podatkowych żadnymi innymi dokumentami odnośnie związku omawianego prawa do wzoru użytkowego z jego działalnością gospodarczą. Odnosząc się z kolei do przedstawionych przez podatnika wezwań do zapłaty wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z prawa ochronnego, organ uznał, że w żadnym razie nie dowodzą one rzeczywistego korzystania z prawa do wzoru użytkowego przez firmy wymienione w tych wezwaniach. Podatnik tłumaczył, że kierował powyższe wezwania do firm z Internetu, gazet i prasy, spółka nie podejmowała żadnych kroków w celu ustalenia faktu korzystania przez te podmioty z omawianego wzoru użytkowego. Prezes zarządu spółki nie potrafił też określić czy z tytułu bezumownego korzystania z prawa do wzoru użytkowego spółka uzyskała jakiekolwiek należności, bowiem - jak twierdził - nie umie zidentyfikować poszczególnych wpłat. Organ podkreślił, że nie kwestionuje starań podatnika i podejmowanych przez niego działań w celu wprowadzenia w życie prawa do omawianego wzoru użytkowego i stworzenia rynku konsumentów, korzystających z ogrzewania słomą. Jednak taka postawa spółki jeszcze nie oznacza wykorzystywania wzoru użytkowego i w rezultacie nie daje spółce prawa do jego amortyzowania. Dla zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych zasadnicze znaczenie ma bowiem wykorzystywanie wzoru użytkowego, nie zaś samo jego posiadanie czy nawet potencjalna możliwość wykorzystywania. Trzeba jednak pamiętać, jak zaznaczał organ, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy okazało się niemożliwe wyprodukowanie odpowiednego urządzenia do produkcji brykietu według omawianego wzoru użytkowego, a więc amortyzowane przez podatnika prawo majątkowe nie mogło zostać wykorzystane w działalności gospodarczej. W rezultacie powyższej oceny materiału dowodowego i dokonanych na jej podstawie ustaleń faktycznych organ zaprezentował stanowisko, w myśl którego podatnik nie był uprawniony do amortyzowania prawa do wzoru użytkowego, skoro nie mogło ono być wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej, co wynika z treści art. 16b ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2000.54.654 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.d.o.p.). Podatnik nie oddał również prawa do używania omawianego wzoru użytkowego na podstawie umów licencji. Wobec tego, skoro omawiane prawo do wzoru użytkowego nie mogło być amortyzowane zgodnie z unormowania u.p.d.o.p., w następstwie należało stwierdzić, że spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]zł. Poza sporem natomiast pozostawało zawyżenie kosztów podatkowych przez podatnika o kwotę [...]zł z tytułu strat materialnych spowodowanych przez burzę. Podatnik wyjaśnił, że pomyłkowo zaliczył tę kwotę do kosztów uzyskania przychodów. Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję organu. Wniosła o jej uchylenie i o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Ogólnie zarzuciła, że ww. decyzje organów podatkowych naruszają prawo. W uzasadnieniu skargi szeroko opisywała jakie znaczenie ma ogrzewanie słomą. Natomiast odnosząc się już ściśle do przesłanek amortyzowania prawa do wzoru użytkowego argumentowała, że nie wszystkie projekty są udane. Na tym polega ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec tego również koszty nieudanych projektów czy zaniechanych przedsięwzięć są kosztem podatkowym, bowiem pozostają one w racjonalnie uzasadnionym związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Takie wnioski wynikają z treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. W przekonaniu spółki, czasowe zaprzestanie wykorzystywania prawa do wzoru użytkowego w żadnym razie nie pozbawia jej prawa do amortyzowania tego składnika majątku. Tej treści stanowisko, w ocenie spółki, należy wyprowadzić z zestawienia art. 16b ust. 1 pkt 6 z art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. Spółka w 2005 r. produkowała brykiet, a więc od 2006 r. nastąpiło jedynie czasowe zaprzestanie wykorzystywania prawa do wzoru użytkowego. Brykieciarka, jaką udało się uruchomić w 2005 r., miała jednak istotne usterki, a producent odmówił ich usunięcia. K. potencjalny producent urządzenia do uzyskiwania brykietu zgodnie z omawianym wzorem użytkowym ogłosił upadłość. Nie udało się pozyskać innego kontrahenta gotowego do wyprodukowania maszyny do produkcji brykietu według omawianego wzoru użytkowego. Następnie w kraju i w spółce nastąpiła gospodarcza stagnacja i nie było możliwości udźwignięcia ciężaru ekonomicznego rozpoczęcia nowej produkcji. Spółka bardzo aktywnie w latach od 2006 do 2007 r. propagowała zalety brykietu ze słomy, organizowała spotkania w celu pozyskania producenta odpowiedniej brykieciarki i stworzenia rynku konsumentów. Po takich spotkaniach osobom zainteresowanym spółka również ustnie udzielała zgody na korzystanie z jej prawa do wzoru użytkowego, nie musiała zawierać pisemnych umów. Z tego tytułu wpływały realne wpłaty (m.in. do A.. J. czy J.. M.). Powyższe okoliczności organ zupełnie pominął. Spółka argumentowała również, że od 2006 do lutego 2009 r. prezesem jej zarządu była G.. K., która powinna mieć pełną wiedzę o działalności spółki, za którą przecież ponosi odpowiedzialność. Jednak jej nie przedstawiono żadnych zarzutów i nie wezwano jej do złożenia wyjaśnień, dokumentów. Wobec powyższego, jak podsumowywała spółka, organy podatkowe rażąco naruszyły art. 187 i art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm. - o.p.). Istnieje prawdopodobieństwo, że prezesowi zarządu spółki z okresu od 2006 r. do 2009 r. znane są fakty i dokumenty, które nie zostały dotąd ujawnione, a mogą okazać się istotne dla sprawy. Organy podatkowe w sposób dowolny zaniechały wyjaśnienia tych wątpliwości. W piśmie z dnia 30 marca 2015 r. spółka ponownie przedstawiła okoliczności dotyczące 2005 r., uruchomienia wówczas produkcji brykietu, wad technicznych brykieciarki, nieopłacalności tej produkcji (urządzenie nie spełniało oczekiwań spółki także co do wydajności). W konsekwencji spółka zwróciła brykieciarkę producentowi, ten odmówił dalszych prac nad wadliwym urządzeniem i współpraca została zakończona. W kolejnych latach spółka konsekwentnie podejmowała starania w celu uruchomienia produkcji brykietu przy wykorzystaniu omawianego wzoru użytkowego. Zaistniała więc jedynie czasowa przerwa w produkcji brykietu i wykorzystywaniu prawa omawianego do wzoru użytkowego. W latach od 2006 do 2008 r. pojawiła się duża szansa zrealizowania zamierzenia odnośnie wprowadzenia na rynek brykietu ze słomy i licencjobiorcy byli zainteresowani jego produkcją. Umowy zawierano dla obustronnej korzyści, którą była produkcja przez wszystkich i sprzedaż dużemu odbiorcy przez spółkę. [...] nie wystąpiła, ale to nie dowodzi fikcyjności umów licencji. W załączeniu do powyższego pisma przedłożona została opinia podatkowa z dnia 28 maja 2013 r. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie dotyczącym określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego. Organ zgodnie z prawem zakwestionował podatnikowi prawo do zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2009 r. z tytułu amortyzacji prawa do wzoru użytkowego. Stosownie do treści art. 94 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2003.119.1117 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - p.w.p.) wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (ust. 1). Wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użyteczne, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów (ust. 2). Z kolei w myśl art. 16b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. amortyzacji podlegają prawa określone w ustawie Prawo własności przemysłowej nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnik na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencji (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane wartościami niematerialnymi i prawnymi. Zatem wprost zgodnie z treścią art. 16b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. prawo do wzoru użytkowego musi nadawać się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania i być wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania innemu podmiotowi na podstawie jednej z ww. umów. Powyższa przesłanka, konieczna dla zasadnego realizowania przez podatnika prawa do amortyzacji, nie została spełniona w okolicznościach analizowanej sprawy. Sam podatnik przyznał, że od 2006 do 2010 r. (lata objęte decyzjami podatkowymi) nie miał żadnej możliwości gospodarczego wykorzystania prawa do wzoru użytkowego, którego przedmiotem był brykiet opałowy. Nie był w stanie znaleźć producenta urządzenia do jego produkcji według omawianego wzoru użytkowego. Skoro tak, to prawo do wzoru użytkowego nie nadawało się w rozpatrywanym roku podatkowym do gospodarczego wykorzystania. Podatnik nie mógł zatem tego prawa wykorzystywać sam na potrzeby swojej działalności gospodarczej, jak również nie było możliwe oddanie tego prawa przez podatnika do używania innemu podmiotowi. Podatnik od pewnego etapu czynności organu pierwszej instancji zaczął twierdzić, że zawierał umowy licencji. Jednak te umowy nie mogły dotyczyć przekazania do używania prawa do wzoru użytkowego. Brak bowiem było technicznych i ekonomicznych uwarunkowań pozwalających na uruchomienie produkcji brykietu według omawianego wzoru użytkowego, a tym samym na wprowadzenie tego prawa w życie, do obrotu gospodarczego, powiązania go z jakąkolwiek działalnością. Rzekomi licencjobiorcy konsekwentnie stwierdzali brak możliwości aktualnie wykorzystywania prawa do wzoru użytkowego - brykiet opałowy i powoływali się na bliżej niesprecyzowane przyszłe możliwości, oderwane od aktualnych realiów. W świetle powyższego nie ma żadnych podstaw do tego, aby zakwestionować prawidłowość stanowiska organu w zakresie stwierdzenia, że okoliczności faktyczne nin. sprawy nie pozwalały podatnikowi na amortyzowanie prawa do wzoru użytkowego w rozpatrywanym roku podatkowym. Byłoby to bowiem wprost sprzeczne z treścią przesłanki zawartej w art. 16b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. Odmienna argumentacja podatnika pomija w istocie niesporne okoliczności stanu faktycznego i treść obowiązującego stanu prawnego. W związku z zaistniałym stanem sprawy (twierdzeniami samego podatnika) spór o wiarygodność umów licencji nie ma zasadniczego znaczenia dla jej wyniku. Rozstrzygająca jest bowiem ta okoliczność, że prawo do wzoru użytkowego nie mogło być wykorzystywane przez podatnika w jego działalności gospodarczej, co przecież sam opisywał. W następstwie nie zaistniała też możliwość oddania tego prawa do używania innym osobom. Powoływani licencjobiorcy przyznawali, że nie wykorzystywali prawa do wzoru użytkowego, lecz mieli na uwadze przyszłą możliwość, bo w latach od 2006 do 2010 r. jej nie było. Oni również nie pozyskali producenta urządzenia niezbędnego do uruchomienia produkcji brykietu zgodnie z omawianym wzorem użytkowym. Wobec tego prawo do wzoru użytkowego nie zaistniało w obrocie gospodarczym ani podatnika, ani rzekomych licencjobiorców. Skoro podatnik chciał skorzystać z prawa do amortyzacji, a tym samym zmniejszyć podstawę opodatkowania rozważanym podatkiem, to w następstwie miał on obowiązek wiarygodnie wykazać, że prawo do wzoru użytkowego przede wszystkim było wykorzystywane w jego działalności gospodarczej bądź oddane do używania innym osobom. Tymczasem podatnik przyznaje, że sam nie wykorzystywał prawa do wzoru użytkowego - brykiet opałowy. Z kolei powoływani licencjobiorcy przyznają, że nie mieli możliwości czynienia użytku z tego prawa do wzoru użytkowego. Pozostaje zatem stwierdzić, że organ jak najbardziej prawidłowo zakwestionował spółce zasadność amortyzowania omawianego prawa do wzoru użytkowego. W stanowisku tej treści, w toku rozumowania organu, który do niego doprowadził - w ocenie sądu - nie sposób dopatrzyć się jakiejkolwiek dowolności. Przeciwnie, organ zgromadził kompletny materiał dowodowy jaki był niezbędny dla ustalenia wyłącznie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenił go w całokształcie i we wzajemnym powiązaniu, wprost zgodnie z jego treścią, przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego. Tym samym, wbrew przekonaniu podatnika, nie ma podstaw, aby zarzucić organowi jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tym bardziej mogące mieć znaczenie dla wyniku sprawy czy rażące. Zdaniem sądu, organ prawidłowo zastosował art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. Nie było uzasadnione przesłuchiwanie dodatkowych świadków, zważywszy na twierdzenia samego podatnika, w których wprost stwierdzał, że od 2006 r. nie istniała możliwość jakiegokolwiek wykorzystywania omawianego prawa do wzoru użytkowego w jego działalności gospodarczej czy korzystania z tego prawa przez inne podmioty. Co do wiedzy byłego prezesa zarządu spółki o jej działaniu za okres od 2006 do 2009 r., to przede wszystkim wymaga podkreślenia, że wszelkie dokumenty na okoliczność uprawnień spółki do amortyzowania prawa do wzoru użytkowego powinny znajdować się w dyspozycji podatnika, nie byłego już członka zarządu. Ponadto podatnik mówi wyłącznie o prawdopodobieństwie tego, że były już prezes zarządu spółki może dysponować dodatkowymi dowodami. To nie wystarczy, aby skutecznie zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Podatnik nie precyzuje jakich konkretnie okoliczności, istotnych dla wyniku analizowanej sprawy, miałaby dotyczyć wiedza byłego już prezesa zarządu spółki czy ewentualnie posiadane przez niego dokumenty. W świetle przytoczonego wyżej stanu prawnego i prawidłowych ustaleń faktycznych organu nie mają znaczenia zarzuty podatnika dotyczące otrzymywania należności z tytułu bezumownego korzystania z prawa do wzoru użytkowego. W myśl art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p. oddanie do używania prawa do wzoru użytkowego musi mieć podstawę w umowie. W przeciwnym razie nie zostają zrealizowane przesłanki uprawniające podatnika do amortyzowania takiego prawa. Podatnik nawiązuje też do ustnych umów dzierżawy. Pomija przy tym, że brak jest takich umów na piśmie, a poza tym umowa taka musiałaby dotyczyć rzeczywiście używania prawa do wzoru użytkowego. Tymczasem nie została wykazana przez podatnika realna możliwość jego używania, a więc zaistnienia prawa do wzoru użytkowego w obrocie gospodarczym. Nie można też zgodzić się z tokiem argumentacji podatnika, w którym nawiązuje on do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. i do celowości ponoszonych wydatków, ich związku z działalnością gospodarczą. Po pierwsze, amortyzacja zmniejsza podstawę opodatkowania, ale nie jest wydatkiem, o którym stanowi art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Po drugie, regulacja zawarta w art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p., jakkolwiek zalicza amortyzację do kosztów podatkowych, to jednocześnie tryb jej dokonywania normuje w sposób odrębny w art. 16a – 16 m z uwzględnieniem art. 16 u.p.d.o.p. Nadto treść art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p., wbrew przekonaniu podatnika, jedynie potwierdza stanowisko organu. Zgodnie z tym unormowaniem amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której te składniki były używane. Tymczasem w okolicznościach nin. sprawy prawo do wzoru użytkowego - brykiet opałowy - od 2006 r. nie było wykorzystywane przez podatnika w jego działalności gospodarczej, co sam stwierdza i obszernie wyjaśnia powody tego stanu rzeczy. Natomiast powody niewykorzystywania prawa do wzoru użytkowego przez podatnika są bez znaczenia z punktu widzenia omawianych przesłanek prawa do amortyzacji tego składnika majątkowego. Natomiast zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu w zakresie odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2009 r. W tej materii organ nie zawarł w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji żadnego uzasadnienia - ani faktycznego, ani prawnego. Nie odniósł się też do kwestii przedawnienia obowiązku odsetek od zaliczek i stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowym w tym przedmiocie (por. m.in. uchwała sygn. II FPS 5/09 dostępna na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim zaniechaniem organ istotnie naruszył art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, w związku z art. 187 § 1, art. 191, art. 210 o.p. Powyższe podlegało stwierdzeniu poza granicami skargi. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec tego sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić wszystkie te naruszenia prawa, które są istotne dla wyniku sprawy, nawet jeśli zostały one pominięte przez stronę skarżącą. Dla dopełnienia oceny prawnej należy zaznaczyć, że organ powinien odnieść się do zakresu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i wyjaśnić czy dotyczyło ono również rozstrzygnięcia o obowiązku odsetek od zaliczek na rozważany podatek. W odwołaniu podatnik nawiązuje do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Być może traktował określenie odsetek od zaliczek i określenie wysokości zobowiązania podatkowego jako jedno rozstrzygnięcie. Aktualnie jest to jednak jedynie przypuszczenie. Rzecz wymaga więc wyjaśnienia. Organ jest bowiem uprawniony rozpatrywać i rozstrzygać sprawę w drugiej instancji w zakresie objętym odwołaniem podatnika. Z tych powodów zaskarżona decyzja w części obejmującej określenie odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2009 r. podlegała uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przy zastosowaniu art. 134 § 1 i art. 152 p.p.s.a. Natomiast w pozostałym zakresie skarga okazała się niezasadna i dlatego została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z tym, że skarga została uwzględniona w zakresie stanowiącym stosunkowo nieznaczną część wartości przedmiotu zaskarżenia, koszty postępowania sądowego zostały zasądzone na rzecz strony skarżącej w części stosownie do art. 206 p.p.s.a. Objęły one cały wpis sądowy od skargi, wynagrodzenie dla pełnomocnika podatnika od wartości przedmiotu zaskarżenia odpowiadającej kwocie odsetek od zaliczek określonych przez organ i uiszczoną opłatę od pełnomocnictwa (1167 zł + 17 zł + 600 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło