I SA/Lu 746/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-22
Skład orzekający: Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych, obliguje sąd do ponownej oceny sytuacji materialnej strony i zmiany wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest zobligowany do ponownej oceny sytuacji materialnej strony w oparciu o te same okoliczności, które były już przedmiotem oceny w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zastosowanie art. 165 PPSA wymaga wykazania nowych, istotnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego postanowienia. Ponowne powołanie się na te same argumenty, bez wskazania na zmianę stanu faktycznego, nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca A.N. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po tym, jak jej poprzednie wnioski w tej sprawie zostały odmówione, a następnie odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją finansową rodziny, utrzymującej się wyłącznie z pensji męża, oraz brakiem oszczędności. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała żadnych nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszych rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 października 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 746/13 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku A. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu postanawia - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 października 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 746/13 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 31 października 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazując na sytuację rodzinną i majątkową skarżącej Sąd przyjął, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trzyletnią córką. Majątek stanowi drewniany dom jednorodzinny o pow. 50m2. Źródłem dochodów rodziny jest wynagrodzenie za pracę męża w wysokości ok. 2600 zł brutto miesięcznie. Skarżąca w 2012r., prowadziła działalność gospodarczą z której we wskazanym roku uzyskała dochód w wysokości 21.033,56 zł. Dochód męża za 2012 r. to kwota 32.197,34 zł. Skarżąca z mężem jest płatnikiem podatku od nieruchomości rolnej o pow. 0,4942 ha, w tym 0,4194 ha użytków rolnych. Małżonkowie spłacają kwotę 400 zł miesięcznie tytułem wyroków sądowych i świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz kredyt konsumpcyjny w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. Małżonek skarżącej posiadała na rachunku bankowym kwotę ok. 5000 zł (pożyczka). Sąd przyjął, że przy pokryciu stałych miesięcznych wydatków skarżąca przy dołożeniu należytej staranności była w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanymi przez siebie postępowaniami sądowymi.
Powyższe rozstrzygnięcie podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2014r., I GZ 594/13 rozpoznający zażalenie skarżącej.
Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w którym przedstawiła swoją sytuację rodzinną i majątkową, jak w uprzednim wniosku.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2014r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił zmiany ww. prawomocnego postanowienia tutejszego Sądu z dnia 31 października 2013r.
W sprzeciwie skarżąca wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w kwocie 500 zł z uwagi na trudną sytuację finansową, która się pogorszyła. Argumentując, podniosła jak uprzednio, że cała jej rodzina utrzymuje się wyłącznie z pensji męża, z której regulują także zobowiązania w kwocie 900 zł miesięcznie. Nie posiadają już środków finansowych(pożyczka), które były uwzględnione w poprzednim postanowieniu. Pod koniec marca skarżąca wpłaciła także 250 zł komornikowi tytułem realizacji zobowiązań wobec Urzędu Celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem takiej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy.
Nadto podkreślić należy, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującej w kontekście przesłanek z art. 246 ppsa. W takiej sytuacji należy zbadać, czy strona powołała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska. Przede wszystkim nie znajduje umocowania odmienna ocena kondycji finansowej strony w oparciu o taką samą jak we wcześniejszym wniosku argumentację. Dlatego, jeżeli strona nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane (nowe) fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe.
W sprawie niniejszej skarżąca nie wykazała żadnych nowych okoliczności, które uwzględniałyby zmianę postanowienia Sądu z dnia 31 października 2013r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W kolejnym wniosku skarżąca powołała się na te same okoliczności, jak w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w zażaleniu do NSA. Skarżąca ponownie dowodziła, że utrzymanie 3 osobowej rodziny wyłącznie z pensji męża obciążonej dodatkowo spłatą zobowiązań i pożyczek na łączną kwotę 900 zł miesięcznie, przemawia za zwolnieniem jej od ponoszenia kosztów sądowych. Dodatkowo wskazała, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani środkami dodatkowymi ujętymi we wcześniejszym postanowieniu Sądu. Są to te same okoliczności, które zarówno tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 31 października 2013 r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2014 r. uznał za nieprzemawiające za zwolnieniem od kosztów sądowych. Już na etapie zażalenia do NSA skarżąca wskazywała, że wcześniej posiadane środki służyły zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodziny przed zimą. Dlatego brak oszczędności o którym mowa w sprzeciwie nie mógł być oceniony jako zmiana stanu faktycznego. Taka sytuacja skarżącej była już przedmiotem oceny Sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 ppsa, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło