I SA/Lu 771/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-11-15
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym należy uwzględnić tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku takiego wykazania, wniosek należy oddalić.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 rok. Wniosek zawierał oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, jednak skarżąca nie wykazała jednoznacznie swojej rzeczywistej sytuacji finansowej, a przedstawione dokumenty budziły wątpliwości co do wysokości dochodów i posiadanego majątku. Organ wezwał do uzupełnienia dokumentacji, jednak wyjaśnienia nie były wystarczające do potwierdzenia braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu którego wskazała, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim, kształcącym się na studiach synem. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu wynajętym na podstawie umowy najmu z dnia [...], które poprzednio należało do skarżącej i jej męża, jednakże aktem notarialnym z [...] prawo do tego lokalu zostało przeniesione na inną osobę (obecnie wynajmującą skarżącym przedmiotowe mieszkanie). Skarżąca wykazała, że nie posiada żadnego majątku, jak również jakichkolwiek zasobów finansowych. Jako źródło dochodu wskazała swoje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto (w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżąca wskazała kwotę [...] zł). Ponadto z dołączonego przez skarżącą zaświadczenia zakładu pracy męża z [...], wynika, że w okresie ostatnich trzech miesięcy jej mąż uzyskał średnie wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Odnośnie ponoszonych wydatków, w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podniosła, że na opłaty stałe wydaje wraz z mężem kwotę ok. [...] zł miesięcznie (czynsz za mieszkanie – [...] zł; koszty wynajmu mieszkania – [...]; czesne za studia syna – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; gaz – [...] zł; abonament RTV – [...] zł; abonament telewizyjny – [...] zł), natomiast na żywność wydają miesięcznie ponad [...] zł.
Podnieść przede wszystkim należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów okazały się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu skarżąca podała wysokość świadczenia w kwocie [...] zł brutto (rubryka nr 10 wniosku), a w innym miejscu (w uzasadnieniu wniosku) kwotę [...] zł nie określając czy jest to kwota netto, z kolei zaś w przedłożonym zaświadczeniu zakładu pracy skarżącej z [...] stwierdzono, że wynagrodzenie skarżącej "przekazywane jest w całości organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności". Konieczna była zatem jasna informacja o wysokości aktualnie uzyskiwanego przez skarżącą dochodu w kwocie po dokonaniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych. Wyjaśnienia wymagała również kwestia stanu majątkowego skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazała bowiem, aby posiadali jakikolwiek majątek nieruchomy lub ruchomy, podczas gdy z akt administracyjnych wynikało (pismo Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] k-315 akt adm.), że przedmiotem zabezpieczenia zobowiązania skarżącej i jej męża może być majątek w postaci nieruchomości położonej w [...], gmina [...] o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki [...]. Dla oceny zasadności wniosku konieczne było również ustalenie, czy skarżąca otrzymuje pomoc od rodziców i teściów, bowiem okoliczność uzyskiwania od nich pomocy rzeczowej i finansowej była kilkakrotnie podnoszona w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń.
W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżącej w piśmie z 3 listopada 2010r., podał, że skarżąca wraz z mężem są nadal właścicielami nieruchomości położonej w [...], nie wyjaśnił jednak przyczyny, dla której nie wykazali tego majątku w urzędowym formularzu. W piśmie tym wskazał również, że skarżąca i jej mąż nie są właścicielami samochodu marki [...], który został przez nich sprzedany, a środki pochodzące ze sprzedaży zostały już wydatkowane na utrzymanie rodziny. Ponadto wyjaśnił, że ani skarżąca, ani jej mąż nie korzystają z żadnej pomocy rzeczowej i finansowej rodziców i teściów. Do pisma pełnomocnik skarżącej załączył kserokopie następujących dokumentów: wyciągu bankowego z konta skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy; listy zasadniczej wynagrodzenia za miesiąc październik 2010r. dotyczącej skarżącej; wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] do złożenia wyjaśnień przez skarżącą; trzech zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego dotyczących skarżącej i jej męża oraz umowy kupna - sprzedaży pojazdu z [...]. Z przedłożonego dokumentu dotyczącego wynagrodzenia skarżącej za miesiąc październik 2010r. wynika, że jej wynagrodzenie wynosi [...] zł brutto, potrącenia wynoszą łącznie [...] zł (w tym [...] zł potrącenia egzekucyjne), a kwota świadczenia netto przekazana na konto skarżącej [...] zł.
Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz informacji wynikających z nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku, iż skarżąca nie wykazała, jak jest jej rzeczywista sytuacja materialna.
W świetle ujawnionych przez skarżącą informacji dotyczących wysokości wydatków gospodarstwa domowego, wątpliwości budzi podane przez nią oświadczenie dotyczące źródeł i wysokości uzyskiwanych przez rodzinę dochodów. Skarżąca wykazała stałe miesięczne wydatki na koszty utrzymania koniecznego w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł opłaty związane z utrzymaniem i wynajmem mieszkania oraz opłata czesnego za studia syna + [...] zł koszty wyżywienia). Natomiast jak wynika z nadesłanych dokumentów łączne dochody rodziny netto wynoszą [...] zł ([...] zł wynagrodzenie netto męża + [...] zł wynagrodzenie netto skarżącej po dokonaniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych). Z powyższego wynika, że ponoszone wydatki są znacznie wyższe od osiąganych dochodów, przy czym niedobór ten nie jest pokrywany z pomocy finansowej i rzeczowej rodziców i teściów, bowiem obecnie takowej nie otrzymują (wyjaśnienie pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 3 listopada 2010r.). Z tych powodów referendarz sądowy uznał, że ujawnione przez stronę skarżącą w toku postępowania informacje dotyczące źródeł i wysokości dochodów rodziny nie są pełne, a skarżąca nie ujawniła swojej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2008r., sygn. akt: II FZ 225/08 Lex nr 493657).
Reasumując powyższe, stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna i rodzinna uprawniała ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło