I SA/Lu 771/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 4 października 2010 r. do tutejszego sądu wpłynęła skarga M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...]. Następnie, dnia 14 października 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z treści formularza PPF, wynikało, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni uniemożliwia uiszczenie wpisu sądowego wynoszącego 2000 zł i ponoszenie dalszych kosztów związanych z tym postępowaniem bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada żadnego majątku, ani zasobów pieniężnych. Jedynym jej stałym dochodem jest wynagrodzenie w wysokości 2380,58 zł netto. Miesięcznie na utrzymanie wydaje łącznie z mężem ok. 2700 zł. Na tę kwotę składają się następujące wydatki: czynsz za mieszkanie – 750 zł, opłata za studia syna – 308 zł, opłata za wynajem mieszkania 400 zł, prąd – 100 zł, gaz – 61,61 zł, abonament rtv – 17 zł, abonament telefoniczny 28 zł, żywność - ponad 1000 zł. Z dołączonego do akt zaświadczenia wynikało, iż M. P. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2380,58 zł , które jest w całości przekazywane organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności. Ponadto z pisma z dnia 30 września 2010 r. sporządzonego przez Prezesa A. sp. z o.o. wynikało, iż mąż skarżącej D. P. osiąga miesięczne wynagrodzenie netto w kwocie 948,15 zł. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 października 2010 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń pełnomocnik złożył raport z obrotów na koncie bankowym M. P. za ostatnie trzy miesiące, kopię listy zasadniczej wynagrodzeń Szkoły Podstawowej w której zatrudniona jest skarżąca, kserokopię umowy sprzedaży samochodu osobowego marki Volkswagen Golf, a nadto poinformował, iż D. P. nie posiada rachunku bankowego. Państwo P. nadal są współwłaścicielami nieruchomości w pow. 670 m2 położonej w K. B. i nie korzystają z pomocy finansowej rodziców i teściów. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił M. P. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów okazały się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu skarżąca podała wysokość świadczenia w kwocie 3.314,38 zł brutto (rubryka nr 10 wniosku), a w innym miejscu (w uzasadnieniu wniosku) kwotę 2.380,58 zł nie określając, czy jest to kwota netto. Z kolei zaś w przedłożonym zaświadczeniu zakładu pracy skarżącej z 30 września 2010 r. stwierdzono, że wynagrodzenie skarżącej "przekazywane jest w całości organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności". Z przedłożonego dokumentu dotyczącego wynagrodzenia skarżącej za miesiąc październik 2010 r. wynikało, że jej wynagrodzenie wynosi 3.202,90 zł brutto, potrącenia wynoszą łącznie 2.132,77 zł (w tym 1.152,02 zł potrącenia egzekucyjne), a kwota świadczenia netto przekazana na konto skarżącej 1.070,13 zł. W świetle ujawnionych przez skarżącą informacji dotyczących wysokości wydatków gospodarstwa domowego, wątpliwości budziło podane przez nią oświadczenie dotyczące źródeł i wysokości uzyskiwanych przez rodzinę dochodów. Skarżąca wykazała stałe miesięczne wydatki na koszty utrzymania koniecznego w łącznej kwocie 2.700,00 zł (1.700,00 zł opłaty związane z utrzymaniem i wynajmem mieszkania oraz opłata czesnego za studia syna + 1.000,00 zł koszty wyżywienia). Natomiast jak wynika z nadesłanych dokumentów łączne dochody rodziny netto wynoszą 2.054,28 zł (984,15 zł wynagrodzenie netto męża + 1070,13 zł wynagrodzenie netto skarżącej po dokonaniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych). Z powyższego wynika, że ponoszone wydatki były znacznie wyższe od osiąganych dochodów, przy czym niedobór ten nie był pokrywany z pomocy finansowej i rzeczowej rodziców i teściów. Od powyższego postanowienia M. P. wniosła sprzeciw wskazując, iż przedstawiła dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a fakt pominięcia w formularzu nieruchomości w K. B. wynikał z przeoczenia. Jednocześnie przyznała, iż wydatki związane z utrzymaniem i wyżywieniem przekraczały osiągane dochody, lecz niedobór ten był do tej pory pokrywany ze środków uzyskanych ze sprzedaży samochodu. Jednakże środki te uległy wyczerpaniu i skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o zwolnienie spod egzekucji pobieranego wynagrodzenia za pracę. Wobec powyższego jej zdaniem, sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko do wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 1-3 p.p.s.a.). Może ono zostać przyznane gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy pamiętać, iż instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów, a ewentualne ich uiszczenie wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy także w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Jednocześnie, to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia swojej sytuacji finansowej w sposób pełny i przejrzysty by sąd mógł podjąć właściwe rozstrzygniecie w tym przedmiocie. Jak wynika z dokumentacji i oświadczeń przedstawionych przez skarżącą, posiada ona aktualnie miesięcznie do swojej dyspozycji łączną kwotę ok. 2.050 zł (suma wynagrodzeń: M. P. po potrąceniach 1070,13 zł i D. P. 984,15 zł). Jednocześnie należy zauważyć, iż kwota wynagrodzenia skarżącej została ustalona w oparciu o listę zasadniczą płac złożoną dopiero po wezwaniu referendarza sądowego. Z formularza PPF wynikało bowiem, iż skarżąca dysponuje miesięcznie kwotą 2.380,58 zł, mimo, iż wynagrodzenie w kwocie 1.070,13 zł zostało wypłacone w dniu 1 października 2010 r. , a formularz skarżąca wypełniała w dniu 14 października 2010 r. W ocenie sądu na tej podstawie należy przyjąć , iż w okresach poprzedzających miesiąc październik 2010 r. M. P. otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2380,58 zł. Oznaczało to pozostawanie w dyspozycji skarżącej kwoty 3.364,73 zł. Jednocześnie trudno uznać za wiarygodne zaświadczenie z 30 września 2010 r. sporządzone przez dyrektora Szkoły Podstawowej w M., w części w jakiej stwierdza, iż wynagrodzenie w całości jest przekazywane organowi egzekucyjnemu. W świetle przepisów kodeksu pracy (art. 87 - 88) wynagrodzenie pracownika podlega ochronie i egzekucja może dotyczyć tylko pewnej jego części. Przechodząc do miesięcznych wydatków jakie obciążają budżet domowy, wnioskodawczyni oświadczyła, iż oscylują one w granicach 2700 zł. Z zestawienia dochodów i wydatków wynika, iż w okresie przed październikiem 2010 r. skarżącej do dyspozycji pozostawała kwota ok. 600 zł (3364,73 – 2700 zł). Z kolei od października 2010 r. tj. miesiąca , w którym doszło do potrącenia wydatki przekraczały miesięczne dochody (2700 zł - 2.050 zł) o kwotę ok. 650 zł. W tym miejscu warto wskazać, na znikomą wartość dokumentu jakim jest "Raport Z Obrotów Na Koncie" z dnia 2 listopada 2010 r., w kontekście poznania sytuacji finansowej skarżącej. Nie wynika z niego bowiem, czy widniejące na nim kwoty są przelewami przychodzącymi czy wychodzącymi. Nie wiadomo, jaki był stan konta przed datą 2 sierpnia 2010 r., a jaki po 30 października 2010 r. Dodatkowo, co należy podkreślić, 2 marca 2010 r. budżet domowy skarżącej został zasilony kwotą 14.000 zł pochodzącą ze sprzedaży samochodu VW Golf, co wynika ze złożonej w dniu 3 listopada 2010 r. umowy sprzedaży pojazdu. Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, iż sytuacja finansowa M. P. nie pozwala na poniesienie bieżących kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi, czy ewentualnych przyszłych kosztów ograniczających się do opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z powyższym należało orzec jak na wstępie.