I SA/Lu 772/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-11-15

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o prawo pomocy wymaga dokładnych danych o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym, a przedstawione informacje były niewystarczające i budziły wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem studiującym, wynajmuje mieszkanie, nie wykazał majątku ani zasobów finansowych poza wynagrodzeniem własnym, nie podał dochodów żony. W toku postępowania ujawniono rozbieżności i braki w dokumentacji dotyczącej dochodów i majątku, w tym nieruchomości i samochodu, a także brak pomocy finansowej od rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu którego wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim, kształcącym się na studiach synem. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu wynajętym na podstawie umowy najmu z dnia [...], które poprzednio należało do skarżącego i jego żony, jednakże aktem notarialnym z [...] prawo do tego lokalu zostało przeniesione na inną osobę (obecnie wynajmującą skarżącym przedmiotowe mieszkanie). Skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku, jak również jakichkolwiek zasobów finansowych. Jako źródło dochodu wskazał swoje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto. Z zaświadczenia zakładu pracy skarżącego z [...], złożonego do akt sprawy I SA/Lu 771/10 wynika, że średnie wynagrodzenie skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy wyniosło [...] zł netto. Skarżący nie podał natomiast wysokości dochodów żony. Odnośnie ponoszonych wydatków, w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podniósł, że na opłaty stałe wydaje wraz z żoną kwotę ok. [...] zł miesięcznie (czynsz za mieszkanie – [...] zł; koszty wynajmu mieszkania – [...]; czesne za studia syna – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; gaz – [...] zł; abonament RTV – [...] zł; abonament za telefon – [...] zł), natomiast na żywność wydają miesięcznie ponad [...] zł. Podnieść przede wszystkim należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów okazały się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu skarżący nie podał bowiem wysokości dochodów żony, chociaż wskazał że razem ponoszą wydatki na utrzymanie. Natomiast z oświadczenia żony skarżącego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, złożonego w sprawie I SA/Lu 771/10, wynikało że żona skarżącego pobiera wynagrodzenie za pracę. Jego wysokość określiła na kwotę [...] zł brutto (rubryka nr 10 wniosku), w innym miejscu ( w uzasadnieniu wniosku) podała kwotę [...] zł, nie określając czy jest to kwota netto, z kolei zaś w przedłożonym przez nią zaświadczeniu zakładu pracy z dnia [...] stwierdzono, że wynagrodzenie żony skarżącego "przekazywane jest w całości organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności". Konieczna była zatem jasna informacja o wysokości aktualnie uzyskiwanego przez żonę skarżącego dochodu w kwocie po dokonaniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych. Wyjaśnienia wymagała również kwestia stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał, aby posiadali jakikolwiek majątek nieruchomy lub ruchomy, podczas gdy z akt administracyjnych wynikało (pismo Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] k-315 akt adm.), że przedmiotem zabezpieczenia zobowiązania skarżącego i jego żony może być majątek w postaci nieruchomości położonej w [...], gmina [...] o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki [...]. Dla oceny zasadności wniosku konieczne było również ustalenie, czy skarżący otrzymuje pomoc od rodziców i teściów, bowiem okoliczność uzyskiwania od nich pomocy rzeczowej i finansowej była kilkakrotnie podnoszona w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżącego w piśmie z 3 listopada 2010r. podał, że skarżący wraz z żoną są nadal właścicielami nieruchomości położonej w [...], nie wyjaśnił jednak przyczyny, dla której nie wykazali tego majątku w urzędowym formularzu. W piśmie tym wskazał również, że skarżący i jego żona nie są natomiast właścicielami samochodu marki [...], który został przez nich sprzedany, a środki pochodzące ze sprzedaży zostały już wydatkowane na utrzymanie rodziny. Ponadto wyjaśnił, że skarżący, ani jego żona nie korzystają z żadnej pomocy rzeczowej i finansowej rodziców ani teściów. Do pisma pełnomocnik skarżącego załączył kserokopie następujących dokumentów: wyciągu bankowego z konta żony skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy; listy zasadniczej wynagrodzenia za miesiąc październik 2010r. dotyczącej żony skarżącego; wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] do złożenia wyjaśnień przez żonę skarżącego; trzech zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego dotyczących skarżącego i jego żony oraz umowy kupna- sprzedaży pojazdu z [...]. Z przedłożonego dokumentu dotyczącego wynagrodzenia żony skarżącego za miesiąc październik 2010r. wynika, że jej wynagrodzenie wynosi [...] zł brutto, potrącenia wynoszą łącznie [...] zł (w tym [...] zł potrącenia egzekucyjne), a kwota świadczenia netto przekazana na jej konto – [...] zł. Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz informacji wynikających z nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. W świetle ujawnionych przez skarżącego informacji dotyczących wysokości wydatków gospodarstwa domowego, wątpliwości budzi podane przez niego oświadczenie dotyczące źródeł i wysokości uzyskiwanych przez rodzinę dochodów. Skarżący wykazał stałe miesięczne wydatki na koszty utrzymania koniecznego w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł opłaty związane z utrzymaniem i wynajmem mieszkania oraz opłata czesnego za studia syna + [...] zł koszty wyżywienia). Natomiast jak wynika z nadesłanych dokumentów łączne dochody rodziny netto wynoszą [...] zł ([...] zł wynagrodzenie netto skarżącego + [...] zł wynagrodzenie netto żony skarżącego po dokonaniu potrąceń ustawowych i egzekucyjnych). Z powyższego wynika, że ponoszone wydatki są znacznie wyższe od osiąganych dochodów, przy czym niedobór ten nie jest pokrywany z pomocy finansowej i rzeczowej rodziców i teściów, bowiem obecnie takowej nie otrzymują (wyjaśnienie pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 3 listopada 2010r.). Z tych powodów referendarz sądowy uznał, że ujawnione przez stronę skarżącą w toku postępowania informacje dotyczące źródeł i wysokości dochodów rodziny nie są pełne, a skarżący nie ujawnił swojej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2008r., sygn. akt: II FZ 225/08 Lex nr 493657). Reasumując powyższe, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna i rodzinna uprawnia do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło