I SA/Lu 799/18
WyrokWSA w Lublinie2019-05-29
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć strony postępowania administracyjnego przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, o której sąd dowiedział się po wydaniu wyroku, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 w związku z art. 179a P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Śmierć strony postępowania przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, o której sąd dowiedział się po wydaniu wyroku, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania. Dzieje się tak, ponieważ wyrok skierowany do osoby zmarłej jest obarczony wadą nieważności z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (brak zdolności sądowej lub procesowej), a przedmiot postępowania, jakim jest indywidualna interpretacja podatkowa, odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. S. uzyskał od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. uchylił tę interpretację. Po wydaniu wyroku, pełnomocnik skarżącego poinformował sąd o śmierci swojego mocodawcy, która nastąpiła przed wydaniem wyroku. Organ interpretacyjny złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 lutego 2019 r. i umorzenie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Lu 799/19; II. umarza postępowanie.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie niniejszej, uchylił skierowaną do skarżącego J. S. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "organ interpretacyjny") z dnia [...] r. o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego – doradca podatkowy K. J. poinformował tutejszy Sąd o śmierci swego mocodawcy i jednocześnie poinformował, że informację tę powziął dopiero w dniu przedłożenia informacji do Sądu. W załączeniu przedłożył kserokopię skróconego aktu zgonu z której wynika, że skarżący zmarł w dniu [...] r. w L. (akt zgonu o nr [...]).
Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono organowi interpretacyjnemu w dniu [...] 2019 r. W stosownym terminie organ interpretacyjny złożył skargę kasacyjną, w której domagał się uchylenia w całości ww. wyroku, rozpoznania skargi i jej oddalenia, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania sprawy na rozprawie. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 141 § 4 oraz art. 146 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), art. 120 oraz art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), art. 5b ust. 2, art. 9 ust. 1 oraz art. 10 ust. ust. 1 pkt 3, ust. 3, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 179a P.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Przepis ten został wprowadzonym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658).
W niniejszej sprawie w toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez organ interpretacyjny, Sąd dostrzegł podstawę do wyeliminowania zapadłego w sprawie wyroku, poprzez zastosowanie autokontroli, wobec zaistniałej w sprawie podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.
Jak wynika z akt sprawy w dacie wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej w dniu [...] r. skarżący już nie żył. Jednak informację o wskazanym fakcie Sąd uzyskał od pełnomocnika skarżącego dopiero w dniu [...] r. Z uwagi na fakt, że wyrok został skierowany do osoby już nieżyjącej (brak zdolności sądowej lub procesowej), zaszła podstawa do wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 w związku z art. 179a P.p.s.a.
W tych okolicznościach zasadne było uchylenie zaskarżonego wyroku oraz umorzenie postępowania stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (...).
W niniejszej sprawie zachodzi taka właśnie sytuacja. Przedmiot postępowania, odnosił się ściśle do osoby skarżącego, który w toku postępowania przed wydaniem wyroku zmarł. Przedmiotem sprawy jest bowiem indywidualna interpretacja podatkowa, którą to instytucję regulują przepisy Rozdziału 1a Działu III Ordynacji podatkowej. Jej istota polega na tym, że w sytuacji, w której podatnik na tle konkretnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego ma wątpliwości co do wykładni danego przepisu prawa może złożyć do organu podatkowego wniosek o wydanie w jego sprawie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Organ podatkowy, wydając interpretację, nie ustanawia żadnej normy indywidualnej, lecz jedynie przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej sprawy indywidualnej, której zakres przedmiotowy w tym wypadku jest zakreślony stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez podmiot wnoszący o wydanie interpretacji indywidualnej (art. 14c Ordynacji podatkowej). Z istoty interpretacji wynika, że nie rodzi ona dla zainteresowanego wiążących skutków prawnych. Zastosowanie się do interpretacji zależy od woli zainteresowanego. Nadto, udzielając interpretacji organ nie orzeka o istocie sprawy, a jedynie dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy co do wykładni i stosowania przepisów prawa (art.14c § 1 Ordynacji podatkowej). Zaznaczyć należy, że w treści interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny nie podzielił stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a wnioskodawca w dniu [...] r. złożył skutecznie skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której skarżący zastosowałby się do wydanej interpretacji.
Mając na uwadze powyższe, stosownie do art. 183 § 2 pkt 2 w związku z art. 179a P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie w sprawie niniejszej.
Na marginesie zaznaczyć należy, że brak było przeszkód prawnych, aby w składzie orzekającym brali udział sędziowie, którzy uczestniczyli w wydaniu wyroku uchylonego w ramach autokontroli. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przepis art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. nie znajduje zastosowania w postępowaniu, o którym mowa w art. 179a P.p.s.a. Postępowanie autokontrolne nie ogranicza się bowiem do oceny uprzedniego wyroku, lecz polega na jego uchyleniu i ponownym rozpatrywaniu sprawy w taki sposób i w takim zakresie, jakby uchylonego wyroku w ogóle nie było. Oznacza to, że stan rozpatrywania sprawy powraca do chwili, w której sąd dokonuje oceny przedmiotu zaskarżenia po raz pierwszy. Sprawa jest więc rozpatrywana w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego w pełnym zakresie wyznaczonym art. 134 P.p.s.a.
Z powyższych względów działając na podstawie art. 179a w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 oraz art. 161 § 1 pkt 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło