I SA/Lu 806/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" SA w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie określenia "A" S.A. w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 68.414 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż postanowieniem z [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zawiesiło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż decyzja SKO z dnia [...] stycznia 2010 r. została przez pełnomocnika spółki w dniu 8 marca 2010 r. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a tego samego dnia pełnomocnik strony złożył również wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Kolegium stwierdziło, iż w tym stanie faktycznym zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium. Kolegium powołało się przy tym, na wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt I FSK 152/07, zgodnie z którą niedopuszczalne jest wydanie merytorycznego orzeczenia przez organ podatkowy w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w czasie, gdy wobec tej samej decyzji została już uruchomiona kontrola sądowa. W takim przypadku organ ma obowiązek zastosować jednoznaczną i obligatoryjną regulację zawartą w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Na postanowienie to spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Spółka argumentowała, iż błędne jest stanowisko organu podatkowego, iż sprawa sądowoadministracyjna ze skargi na decyzję ostateczną Kolegium stanowi zagadnienie wstępne tj. zagadnienie, od którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium. Podnosiła bowiem, iż z zagadnienie wstępne występuje w sytuacji, gdy "rozpatrzenie sprawy podatkowej i wydanie merytorycznej decyzji jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego należącego do kompetencji sądu lub innego organu, niż ten który prowadzi dane postępowanie podatkowe". Zdaniem spółki z żadnego przepisu regulującego kwestię stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej nie wynika, aby rozstrzygnięcie w kwestii stwierdzenia nieważności takiej decyzji było zależne od wyroku sądu administracyjnego w sprawie skargi na tę decyzję. Rozpatrując zażalenie SKO wskazało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Wskazało, że stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skład orzekający Kolegium podzielił, w tym zakresie stanowisko, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym, nie jest dopuszczalne prowadzenie jednocześnie postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji ostatecznej w przypadku, gdy skarga do sądu i wniosek o stwierdzenie nieważności zostały złożone jednocześnie. Z uwagi na to, że sytuacja taka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie zasadne było w ocenie Kolegium zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Kolegium wskazało ponadto, że sąd administracyjny prowadzący postępowanie bada z urzędu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, co wynika z art. 134 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, w wypadku prawomocnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny, postępowanie o stwierdzenie jej nieważności stałoby się bezprzedmiotowe. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej pomimo tego, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione byłoby rozstrzygnięcie sprawy wszczętej wnioskiem spółki o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu spółka powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu. Podkreślała, że w jej ocenie, rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sprawy ze skargi na decyzję, o której stwierdzenie nieważność spółka wniosła, nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy stwierdzenia nieważności tej decyzji. Przedmiotem sprawy o stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem ocena, czy ostateczna decyzja podatkowa jest obciążona jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej i w tym zakresie nie ma konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi na tę decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymują stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny zgodności z prawem oraz zasadności zawieszenia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2009 r. wydaną w przedmiocie określenia skarżącej spółce zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w sytuacji, gdy decyzja SKO z dnia [...]., w dniu 8 marca 2010 r. zaskarżona została skargą do sądu administracyjnego i jednocześnie w tym samym dniu pełnomocnik strony wystąpił do SKO z żądaniem stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Na wstępie podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie nie jest sporne, iż "inkryminowana" decyzja, o stwierdzenie nieważności której zabiega skarżąca spółka, w dacie wystąpienia z tym żądaniem, została równocześnie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - ze skargi "A" S.A. w W. na tę decyzję toczy się postępowanie sądowoadministracyjne pod sygn. akt I SA/Lu 332/10, aktualnie zawieszone postanowieniem Sądu z dnia 14 maja 2010 r. na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. do czasu podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięć w sprawach sygn. akt SK 21/07 i sygn. akt P 33/09. We wskazanych okolicznościach stanu sprawy kwestią sporną jest, jak wynika z argumentacji skargi i jej uzasadnienia oraz z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestia rekonstrukcji normatywnej treści przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz jego wykładni. Z przepisu tego wynika, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Reguluje on więc zagadnienie przemijającej przeszkody prowadzenia postępowania w postaci zdeterminowania jego wyniku, wynikiem równolegle prowadzonego postępowania, tj. zagadnienie prejudycjalności. Stwierdzić należy, że zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymanie czynności w prowadzonym postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) rozumieć więc należy przeszkodę powstającą lub ujawniająca się w toku prowadzonego postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania podatkowego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Według Sądu okoliczności stanu sprawy, gdy skonfrontować je z przywołanym przepisem Ordynacji podatkowej oraz wskazanym kierunkiem jego wykładni świadczą jednoznacznie o wystąpieniu zagadnienia wstępnego w sprawie. Ponadto, w okolicznościach stanu sprawy, za w pełni aktualne uznać należy stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt I FSK 152/07, a mianowicie, że niedopuszczalne jest wydanie merytorycznego orzeczenia przez organ podatkowy w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w czasie, gdy wobec tej samej decyzji została już uruchomiona kontrola sądowa. Sąd, w składzie orzekającym w sprawie, pogląd ten w pełnym jego zakresie afirmuje. Ponadto, w kontekście okoliczności stanu sprawy stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, stwierdzić należy, iż poza sporem jest, że skutkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest automatyczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, co wyraża się w zaistnieniu stanu zawisłości sprawy przed sądem z wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy (art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Najistotniejszą z nich jest to, że kontrola legalności (zgodności z prawem) działania lub bezczynności organu zaskarżonych do sądu, stanowi zasadniczo jego wyłączną kompetencję, z zastrzeżeniem oczywiście sytuacji wskazanej w § 3 art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis wyznacza jednak szczególnego rodzaju, bo zupełnie nowy i odrębny, reżim weryfikacji decyzji własnej organu administracji publicznej poprzez związanie uprawnień autokontrolnych organu z faktem zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. W rezultacie, wszczęcie wniesioną skargą postępowania sądowoadminstracyjnego nie pozostaje również bez wpływu na treść reguł rozstrzygających zbieg (kolizję) drogi kontroli sądowoadministracyjnej i drogi nadzwyczajnego trybu wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, które to reguły nakierowane są na eliminowanie dwutorowości kontroli legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Według Sądu, w kontekście normatywnej treści przepisów art. 134 § 1, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1§ 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz konsekwencji ich obowiązywania i zastosowania określonych w przepisach art. 145, art. 170 i art. 171 tej ustawy, a także w kontekście treści jej art. 56, poza sporem jest, iż ustawodawca zbieg postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania nadzwyczajnego w administracji rozstrzygnął w sposób przyznający pierwszeństwo pierwszemu z tych postępowań. Oznacza to, iż skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną i zainicjowanie sądowej kontroli legalności tej decyzji (wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego) wraz z równoczesnym wszczęciem nadzwyczajnego trybu wzruszenia tej decyzji ostateczne w postaci stwierdzenia jej nieważności wyczerpuje hipotezę normy dekodowanej z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uzasadniając zawieszenie postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, do czasu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny kwestii zgodności z prawem decyzji ostatecznej, o stwierdzenie nieważności której równocześnie i równolegle wnioskuje strona. W związku z powyższym, w okolicznościach stanu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni zasadnie zaistniałą sytuację oceniło, jako przesłankę zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw, aby zarzuty i argumentację skargi uznać za uzasadnione i trafne. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego odzwierciedla w swej treści prawidłowy kierunek wykładni przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, prezentowany zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie prawa. W związku z powyższy, nie znajdując żadnych innych podstaw, które w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogłyby uzasadniać ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie przepisu art. 151 tej ustawy, orzekł, jak w sentencji.