I SA/Lu 81/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące lipiec - grudzień 2005 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "A." Sp. z o.o. w L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące lipiec- grudzień 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w dniu 16 stycznia 2006 r. Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2005 r., deklarując podatek za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 613, 00 m2 oraz za budynki pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego o powierzchni 933,10 m2. Wobec powziętych wątpliwości co do przyczyn zakwalifikowania budynków według stawki dla budynków pozostałych organ dwukrotnie, bezskutecznie wzywał spółkę do złożenia wyjaśnień. Dnia 11 stycznia 2007 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości przy ul. C., stanowiącej własność spółki. Wynik oględzin zgodny był z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta, to jest, że działka o pow. 613 m2 zabudowana jest dwoma budynkami: czterokondygnacyjnym budynkiem biurowym o powierzchni użytkowej 1.167,45 m2 oraz parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni użytkowej 184,22 m2. Na terenie nieruchomości znajduje się też utwardzony kostką plac oraz brama wjazdowa. Na nieruchomości przeprowadzono też kontrolę podatkową, w dniu 18 kwietnia 2007 r. i ustalono, że obiekty budowlane stanowiące własność Spółki są trwale związane z gruntem, posiadają ściany, fundamenty oraz dachy, są zatem budynkami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Utwardzenie placu i brama wjazdowa spełniają definicję budowli. Budynek biurowy i budynek gospodarczy znajdują się w trakcie prac remontowo-adaptacyjnych na cele prowadzenia działalności, konstrukcja budynków nie posiada cech uszkodzenia, co potwierdza operat szacunkowy wyceny prawa własności nieruchomości gruntowej z dnia 28 czerwca 2002 r. Mając na względzie powyższe ustalenia organ podatkowy uznał, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu strony powinny być opodatkowane według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych. Takie stanowisko organu, sprzeczne z oceną strony skutkowało wszczęciem z urzędu postępowania podatkowego. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. W toku postępowania organ podatkowy ustalił, że Spółka nie zwracała się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z wnioskiem o wydanie decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania przedmiotowych budynków ze względu na ich zły stan techniczny, nie występowała do Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta o zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych mieszczących się na przedmiotowej nieruchomości, nie dokonywała zgłoszenia zmian na podstawie art. 71 ustawy Prawo budowlane. Organ ten wydał jedynie potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na remoncie instalacji w budynku, co jednak nie ma związku ze stanem technicznym budynku. Organ podatkowy wskazał, że dla zastosowania stawek związanych z działalnością gospodarczą nie ma znaczenia przejściowe niewykorzystywanie budynku lub jego części do wykonywania działalności gospodarczej, związku z działalnością nie pozbawia budynków również prowadzenie w nich remontów. Powyższe ustalenia dały podstawę do określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za budynki przy ul. C. w L. według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odwołaniu Spółka zarzucała wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DZ. U z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz przepisów prawa procesowego: art. 122, art. 121 § 1, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.). Zdaniem odwołującej się niezasadnym jest takie rozumienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, iż jedyną przesłanką pozwalająca uznać budynki za nienadające się do prowadzenia działalności gospodarczej jest decyzja organów nadzoru budowlanego o opróżnieniu, bądź wyłączeniu z użytkowania budynku. O tym, czy budynek nadaje się, ze względów technicznych, do prowadzenia działalności gospodarczej, każdorazowo i w sposób indywidualny powinny rozstrzygać w postępowaniu organy podatkowe. Tymczasem oba zakupione budynki od momentu ich nabycia w dniu 30 czerwca 2005 r. nie nadawały się i nadal nie nadają do jakiegokolwiek użytku, tym bardziej do prowadzenia działalności gospodarczej. Podnoszono, że strona wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, którego organ nie uwzględnił. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wskazując, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Kolegium podało, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz.2027) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, wobec czego dokonano prawidłowego wymiaru podatku w oparciu o aktualne dane ujawnione w urzędowym rejestrze. Wskazało, że podstawą takiej decyzji była ocena zebranego materiału dowodowego obrazującego stan techniczny budynków, w tym operat szacunkowy z dnia 28 czerwca 2002 r. i opinia techniczna z grudnia 2005 r. Organ wskazał, iż przedmiot opodatkowania może utracić swój charakter związania z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko wówczas, gdy ze względów technicznych nie jest i nie może być do tej działalności wykorzystywany . Brak tej możliwości musi mieć charakter trwały, może też być wynikiem zdarzenia niezależnego od podatnika i dotyczyć stanu technicznego nieruchomości. Prowadzenie remontu w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Sam fakt, iż posiadany przez przedsiębiorcę budynek wymaga remontu i w związku z tym nie jest okresowo użytkowany nie może mieć wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż §3 aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2005 r. wyraźnie stanowi, iż spółka kupuje nieruchomość na cele działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach im opłatach lokalnych oraz art. 122, art. 120, art. 121 § 1, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Spółki argumentacja decyzji nie przystaje w jakikolwiek sposób do faktycznego stanu budynku, w sytuacji, gdy stan ten jest zły, budynki nie nadają się do normalnego używania, a tym bardziej do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej o treści decyzji zdecydowała okoliczność, że niemożność wykorzystania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych nie została w niniejszej sprawie stwierdzona decyzją inspektora nadzoru budowlanego o opróżnieniu , bądź wyłączeniu z użytkowania budynku, a takie stanowisko jest sprzeczne z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z powyższego wynika, że co do zasady, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (wyrok z dnia 30 maja 2006 r., sygn. I SA/Bk 95/2006, POP 2007/6 poz.89). Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przewiduje dodane przez ustawodawcę zastrzeżenie i dotyczy okoliczności, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojęcie względów technicznych, niezdefiniowane przez ustawodawcę i wieloznaczne co do jego interpretacji (co było sporne również w sprawie niniejszej) podlegało różnorakiej wykładni sądów i doktryny. Podzielić należy pogląd, że wyłączenie to, dotyczyć będzie sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie - nie może być w przyszłości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenia niezależne od podatnika (wyrok z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. I SA/Lu 301/05). Zgodzić należy się z organami podatkowymi, że sytuacja taka będzie miała między innymi miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Zauważyć jednak należy, co nie jest też w orzecznictwie kwestionowane, że nie tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie ma bowiem w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (wyrok z dnia 23 marca 2006 r., sygn. I SA/Rz 517/05, Lex 343465,). Wbrew twierdzeniom skargi, takiego stanowiska nie kwestionuje też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji. Brak decyzji organów nadzoru budowlanego jest tylko jedną z okoliczności branych pod uwagę przez organ podatkowy, nie stanowi zaś podstawy rozstrzygnięcia. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej korekty deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy "względy techniczne", o których mowa w art. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, faktycznie występują. Organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych - przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych, które umożliwiają mu dokonanie oceny ( wyrok z dnia 10 września 2007 r., sygn. III SA/Wa 7676/07). W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, spektrum wykorzystanych przez organy podatkowe środków dowodowych, dla przyjęcia, że w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z wyłączeniem związania budynków z działalnością gospodarczą ze względów technicznych, było wystarczające do podjęcia oceny, zgodnej z wymogami procedury podatkowej. Jak wynika bowiem z zaskarżonej decyzji, oparto się miedzy innymi na operacie szacunkowym wyceny prawa własności nieruchomości, sporządzonym w dniu 28 czerwca 2002 r. przez rzeczoznawców majątkowych. Z oceny stanu technicznego wynikało, że budynek nie posiada uszkodzeń elementów konstrukcyjnych, brak jest widocznych spękań ścian i nadproży oraz nadmiernych ugięć stropu, budynek jest po doraźnym remoncie elewacji, balkonów, malowaniu, jednak konieczna jest częściowa wymiana i konserwacja podłóg, które są w średnim i złym stanie, podobnie jak stolarka okienna. Okoliczności te znane były organom podatkowym. Wzięto tez pod uwagę opinię o stanie technicznym budynku, sporządzoną przez specjalistę z branży konstrukcyjno- budowlanej w grudniu 2005 r., zawierająca ocenę stanu technicznego poszczególnych części budynków oraz wnioski i zalecenia co do konieczności przeprowadzenia w nich niezbędnych prac remontowych (remont stropu, więźby dachowej, elewacji). Stan budynku został też odzwierciedlony w protokole kontroli podatkowej, spisanym dnia 18 kwietnia 2007 r., to jest w okresie prowadzonych już na terenie budynku prac remontowych. Protokół zawiera sporządzone fotografie wnętrza remontowanego budynku. Powyższe dokumenty zostały wzięte pod uwagę przez organy podatkowe, tym samym nie można zarzucić dowolności oceny, zawartej w decyzji. Należy też zauważyć, że organy podatkowe, nie kwestionują stanu technicznego budynku, nie zaprzeczają, że budynek wymaga remontu i wykonania niezbędnych prac przystosowujących go do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Zasadnie jednak organy stoją na stanowisku, że okoliczność, że budynek wymaga konkretnych prac remontowych, w celu poprawienia jego stanu technicznego i przystosowania do rodzaju prowadzonej działalności nie oznacza, iż po przeprowadzeniu tego remontu, to jest po okresie przejściowym, przemijającym, w budynku nie będzie mogła być prowadzona działalność gospodarcza. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności (wyrok z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. II FSK 301/05). Czasowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (Dowgier R., glosa z dnia 19 maja 2004 r., sygn. I SA/Lu 59/04, POP 2005/3/209). Decyzja właściciela budynków o prowadzeniu koniecznego remontu, jest zaplanowanym działaniem podatnika, etapem przygotowawczym w ramach realizowanej przez niego działalności gospodarczej. W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jej wydania, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji.