I SA/Lu 811/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: I. Przyznać R. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej z 2 października 2012 r. o pobieraniu świadczenia pielęgnacyjnego oraz zaświadczenie wójta gminy z 2 października 2012 r. określające powierzchnię posiadanych gruntów rolnych i leśnych. Następnie skarżący w terminie uzupełnił braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie na formularzu własnoręcznego podpisu. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego z dnia 31 października 2012 r. skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu po wypadku, jakiemu uległ w dniu [...] r. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim do [...] r. (przez 189 dni), a ponadto w dniach od [...] do [...] r. przebywał w szpitalu. Ze względów zdrowotnych nie mógł więc pracować we własnym gospodarstwie rolnym i był zmuszony wynajmować ludzi do prac polowych, co wiązało się ze znacznymi wydatkami. W tym czasie musiał również wynająć ludzi do opieki nad chorą matką. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z matką, która ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji. Odnośnie stanu majątkowego skarżący podał, że posiada dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze (obora, stodoła) oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Skarżący wskazał, iż na dochód rodziny w wysokości [...] zł składa się świadczenie pielęgnacyjne pobierane na jego matkę w kwocie [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł i emerytura rolnicza matki w wysokości [...] zł. W odniesieniu do kosztów utrzymania koniecznego skarżący przesłał dokumenty źródłowe, z których wynika, że na stałe miesięczne wydatki składają się wydatki na: ubezpieczenie budynków i OC rolników – [...] zł; wodę – [...] kwartalnie ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym); opał – [...] zł; energia – [...] zł za dwa miesiące ([...] w rozliczeniu miesięcznym); rata pożyczki – [...] zł za październik 2012 r. (miesiąc zgłoszenia wniosku o prawo pomocy); składka na ubezpieczenie zdrowotne rolników – [...] zł; składka na ubezpieczenie społeczne rolników – [...] zł, paliwo – [...] zł (za wrzesień 2012 r.). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą wystąpić (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi w sprawie niniejszej 240 zł netto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentach, sytuację materialną i zdrowotną skarżącego i jego rodziny skarżącego oraz wykazane koszty postępowania stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny tj. jednocześnie kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania (wpisu sądowego od skargi) i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego. Skarżący wykazał, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, ubezpieczeniem budynków, ubezpieczeniem społecznym i spłatą zobowiązań, wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, nie licząc bieżących kosztów utrzymania jak choćby zakup żywności, czy kosztów leczenia związanych ze stanem zdrowia matki i swoim. Skarżący spełnia zatem przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w całości. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżący bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową, mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu oraz przedstawionych przez skarżącego dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada majątek nieruchomy w postaci domu o pow. [...] m2, budynków gospodarczych oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) i [...] ha lasu (wg. załączonego do formularza PPF zaświadczenia wójta gminy z 2 października 2012 r.). Sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny jest stabilna. Matka skarżącego pobiera emeryturę rolniczą w wysokości [...] zł, natomiast skarżący pobiera świadczenie pielęgnacyjne na matkę z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie [...] zł (co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie ośrodka pomocy społecznej z dnia 2 października 2012 r.). Skarżący wykazał również, że uzyskuje dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (MP.2012.671), dochód z indywidualnego gospodarstwa rolnego należy wyliczać biorąc za podstawę wielkość posiadanych gruntów w ha przeliczeniowych. Według cytowanego obwieszczenia dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2011 r. 2.713 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z posiadanych gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.713 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). W ocenie referendarza, wobec przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] r. do [...] r. i choroby matki można przyjąć, że dochód z działalności rolniczej był niższy niż wynika to z powyższego wyliczenia, ale nie tak niski, jak wykazał skarżący. Należy mieć na uwadze, że większa część zwolnienia lekarskiego skarżącego przypadała na okres zimowy, kiedy nie są prowadzone żadne prace polowe. Ponadto straty poniesione wskutek braku możliwości pracy w gospodarstwie rolnym rekompensuje zasiłek chorobowy, do którego rolnicy objęci ubezpieczeniem społecznym rolników (tak jak skarżący) są uprawnieni na podstawie art. 14 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 191 ze zm.). Oceniając sytuację finansową skarżącego, nie można również pominąć faktu, że skarżący pobiera z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności przyznawane w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (łączna kwota płatności przyznana skarżącemu na rok 2011 wyniosła [...] zł – decyzja AR i MR z dnia 29 listopada 2011 r., k- 7 akt adm.). Reasumując, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest zatem podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.