I SA/Lu 822/10
WyrokWSA w Lublinie2011-02-18
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwoławczy organ podatkowy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie dowodowe w pierwszej instancji było niekompletne lub wadliwe?Ratio decidendi
Odwoławczy organ podatkowy ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy nie może jednak zastępować organu pierwszej instancji w prowadzeniu całego postępowania dowodowego, a jedynie wskazać okoliczności do wyjaśnienia. Wskazane działanie jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zobowiązana decyzją Wójta Gminy do zapłaty podatku od nieruchomości za 2009 rok na podstawie wartości budowli ustalonej przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ ten oparł się na deklaracji podatkowej poprzedniego właściciela oraz raporcie bieżącym, nie uwzględniając pełnej dokumentacji i dowodów przedstawionych przez Spółkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braków w postępowaniu dowodowym. Spółka złożyła skargę na decyzję Kolegium, zarzucając naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Maciej Skowroński, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.
I SA/Lu 822/10
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie określenia "A" / Spółka / zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia 24 maja 2010 r. Wójt Gminy określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 67.332 zł. Przyjął do opodatkowania budowle o wartości 3.672.666 zł. Spółka zadeklarowała dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2009 r. budowle wartości 1.821.427 zł. Określenie Spółce zobowiązania podatkowego decyzją miało u podstaw deklaracje podatkowe poprzedniego właściciela budowli / "B" /, samej Spółki, raport bieżący [...]/2009 z dnia 31 stycznia 2009 r. / któremu przyznano walor dokumentu urzędowego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej /. Zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji w przypadku, gdy nabywca budowli oddaje je sprzedającemu w leasing finansowy, co oznacza, że leasingobiorca w dalszym ciągu amortyzuje budowle będące przedmiotem sprzedaży, a następnie leasingu, podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wartość tych budowli, od której faktycznie są naliczane odpisy amortyzacyjne, a nie ich wartość wykazana w umowie sprzedaży. Organ podatkowy pierwszej instancji dał wiarę informacjom zawartym w raporcie bieżącym. Spółka nie przedstawiła dowodu zaprzeczającego powyższym informacjom. W podstawie prawnej organ podatkowy pierwszej instancji wskazał art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 3, 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i argumentował, że w tym stanie prawnym w przypadku budowli, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, podstawę opodatkowania stanowi wartość określona przepisami o podatkach dochodowych, będąca podstawą amortyzacji.
Kolegium, rozpatrując sprawę w drugiej instancji, wskazało obowiązki organu podatkowego rozpatrującego sprawę w danej instancji z art. 122, art. 123, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej / I SA/Kr 638/98 /. Wskazało art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym stanie prawnym zważyło, że organ podatkowy pierwszej instancji nie zrealizował obowiązków, wynikających z tych przepisów. Akta nie zawierają kompletnego materiału dowodowego, stanowiącego oparcie skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią znajdującego się w aktach raportu bieżącego [...]/2009 z dnia 31 stycznia 2009 r. przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest nabyta przez Spółkę od "B" część infrastruktury sieciowej za cenę 4.958 mln. zł, będąca przedmiotem zwrotnego leasingu finansowego. Z deklaracji podatkowej Spółki dla podatku od nieruchomości za rok 2009 wynika, że do opodatkowania została zgłoszona budowla o wartości 1.821.427 zł. Z informacji z dnia 9 lutego 2009 r. oraz skorygowanej deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009, przesłanej przez "B" wynika, iż istotnie w dniu 31.01.2009 r. miała miejsce sprzedaż budowli podlegających podatkowi od nieruchomości, a nabywcą jest Spółka, która będzie podatnikiem. Wartość budowli przyjęto do opodatkowania za skorygowaną deklaracją "B" za 2009 r., zbywcy budowli. W aktach postępowania podatkowego nie ma innych dowodów, uzasadniających przyjęcie do opodatkowania powyższej wartości budowli. Brak jest ustaleń, z których wynikałoby co konkretnie stanowiło przedmiot sprzedaży, jaką wartość określono w umowie sprzedaży. Umowy tej w aktach nie ma. Istotne okoliczności, mające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, mogą być potwierdzone wszelkimi dowodami, spełniającymi warunki z art. 180, art. 181 Ordynacji podatkowej. Z dokumentacji będącej w posiadaniu Kolegium / zgromadzonej w odrębnych postępowaniach podatkowych / linie telekomunikacyjne w kanalizacji kablowej wykazane przez "B" w postępowaniu za lata 2007 i 2008 miały inną wartość. Sprawa opodatkowania linii telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej za rok 2008 pozostaje przedmiotem sądowej kontroli legalności. Z żadnego dowodu czy wyjaśnienia nie wynika, że są to różne budowle. Tych rozbieżności organ podatkowy pierwszej instancji nie analizował. Nie dokonał analizy i oceny ewidencji środków trwałych oraz wykazu budowli wbrew art. 191, art. 210 § 1 pkt 6, § 4 Ordynacji podatkowej. Niekompletny materiał dowodowy, oceniony w wybranych fragmentach nie pozwolił odwoławczemu organowi podatkowemu ponownie rozpatrzeć sprawę merytorycznie, prawidłowo zastosować art. 127 Ordynacji podatkowej. Ten brak w szczególności dotyczy przedmiotowej strony opodatkowania / rozmiar budowli, ich wartość /. W tych okolicznościach sprawy podatkowej zaistniały przesłanki zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W wykonaniu decyzji odwoławczego organu podatkowego, organ podatkowy pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające respektując obowiązki z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
2. Spółka złożyła skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie:
a/ prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 16 g ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w oparciu o inne przepisy niż art. 16 g ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na bezpodstawnym wywodzeniu zasady kontynuacji odpisów amortyzacyjnych w przypadku nabycia budowli w drodze umowy cywilnoprawnej;
b/ prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy podatkowej:
- art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez zastosowanie mimo, iż w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części;
- art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym przez rozpatrzenie materiału zebranego w sprawie w sposób wybiórczy bez uwzględnienia dowodów korzystnych dla strony, składanych w postępowaniu;
- art. 191 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak oceny dowodów istotnych dla sprawy, w tym w szczególności sporządzonego na podstawie umowy z dnia 31.01.2009 r. wykazu budowli położonych na terenie gminy Konopnica ze wskazaniem ich wartości oraz wyciągu z ewidencji środków trwałych Spółki;
- art. 124 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak w zaskarżanej decyzji uzasadnienia faktycznego, w konsekwencji brak wyjaśnienia zasadności przesłanek przyjętych u podstaw decyzji kasacyjnej, w szczególności brak wskazania dlaczego odwoławczy organ podatkowy nie dokonał oceny dowodów w postaci sporządzonego na podstawie umowy z dnia 31.01.2009 r. wykazu budowli oraz wyciągu z ewidencji środków trwałych Spółki, przy jednoczesnym uznaniu, iż w aktach sprawy nie ma dowodów odnoszących się do rodzaju i wartości budowli;
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych w związku ze skierowywaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia celem zebrania dowodów, które są już w aktach sprawy;
- art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez niekonwalidowanie uchybienia polegającego na uznaniu raportu bieżącego 16/2009 za dowód urzędowy;
- art. 191 Ordynacji podatkowej przez wyprowadzenie wniosków z raportu bieżącego 16/2009 ponad jego treść;
- art. 193 § 1 w związku z art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez pominięcie bez żadnego uzasadnienia dowodów o szczególnej mocy dowodowej w postaci ewidencji środków trwałych składanych do akt sprawy;
- art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej przez brak konfrontacji raportu bieżącego z innymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, w szczególności z wykazem budowli sporządzonym na podstawie umowy z dnia 31.01.2009 r., z wyciągiem z ewidencji środków trwałych Spółki;
- art. 293 i nast. Ordynacji podatkowej przez ujawnienie Spółce danych, zawartych w aktach postępowania podatkowego innego podatnika, a w przypadku uznania, iż dane te nie są objęte tajemnicą skarbową, naruszenie art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z zaniechaniem poinformowania Spółki o faktach znanych organowi z urzędu;
- art. 180 Ordynacji podatkowej przez posłużenie się dowodem sprzecznym z prawem / deklaracja innego podatnika oraz akta postępowania podatkowego innego podatnika, w związku z naruszeniem przepisów o tajemnicy skarbowej /.
W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka argumentowała, że organ podatkowy pierwszej instancji oparł określenie Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości na jednym dowodzie / raport bieżący [...]/2009 z dnia 31 stycznia 2009 r./, pomijając pozostałe dowody, wyjaśnienia Spółki. Wszelkie dowody w sprawie zostały zebrane i należało tylko właściwie je ocenić / ewidencja środków trwałych, wykaz budowli sporządzony na podstawie umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. /. Odwoławczy organ podatkowy uchylił się od tej oceny dowodów w sposób nieuprawniony, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Składanie umowy jest bezzasadne, bo dotyczy ona budowli na terenie całego kraju i liczy kilka tysięcy stron. Organ podatkowy pierwszej instancji nigdy nie kwestionował dowodów złożonych przez Spółkę, jedynie nie dał im wiary. Organy podatkowe obu instancji w swoich ustaleniach i ocenie prawnej pominęły umowę zbycia i leasingu między "B" a Spółką. Zdaniem Spółki, prawidłowo określiła i zadeklarowała podstawę opodatkowania, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 16g ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
3. W toku postępowania sądowego Spółka złożyła pismo z dnia 11 października 2010 r. Podtrzymała swoje stanowisko, argumenty. Dodatkowo wskazała uzasadnienie decyzji Wójta Gminy / bez daty /, która wpłynęła do Spółki w dniu 8 października 2010 r. / k. 45 do 59 akt /.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zaskarżona decyzja kasacyjna nie narusza prawa. Skarga, sformułowane w niej zarzuty nie podważają legalności zastosowania przez odwoławczy organ podatkowy art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa / Dz.U. z 2005 r.Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. /.
6. Zaskarżona decyzja wyznacza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanej w trybie art. 233 § 2 o.p. jest dokonywana w odniesieniu do przewidzianych w tym przepisie przesłanek uchylenia przez odwoławczy organ podatkowy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości z przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
7. Zważywszy zakres sądowej kontroli legalności, wyznaczony zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 2 o.p., zarzuty skargi naruszenia podatkowego prawa materialnego na tym etapie postępowania podatkowego pozostają bez wpływu na wynik sądowej kontroli legalności. Pozostają poza granicami sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., bo nie dotyczą przesłanek zastosowania art. 233 § 2 o.p. Te zarzuty mogą stać się przedmiotem sądowej kontroli legalności przyszłej decyzji odwoławczego organu podatkowego, która będzie miała u podstaw zastosowanie materialnego prawa podatkowego / stosownie do wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, dowodowego /.
Odwoławczy organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie określał podstawy opodatkowania budowli. Nie stosował materialnego prawa podatkowego, dotyczącego podstawy opodatkowania budowli. Z tego względu nie mógł naruszyć materialnego prawa podatkowego / przepisów wskazanych w skardze /, dotyczących podstawy opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości.
8. Stosownie do art. 233 § 2 o.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z relacji między art. 233 § 1 i art. 233 § 2 o.p. wynika, że art. 233 § 2 o.p. jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą odwoławczy organ podatkowy ma obowiązek ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, powziąć rozstrzygnięcie stosownie do art. 233 § 1 o.p. Obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, to obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dowodowego, ponownego dokonania ustaleń faktycznych, ponownej wykładni przepisów prawa pod warunkiem, że odwoławczy organ podatkowy nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, dowodowego w całości czy w znacznej części, przez to nie działa za organ podatkowy pierwszej instancji. Odwoławczy organ podatkowy nie jest uprawniony do zastępowania organu podatkowego pierwszej instancji w gromadzeniu dowodów, ich ocenie, dokonywaniu ustaleń faktycznych, ich prawnej kwalifikacji, przez to w rozstrzyganiu sprawy co do istoty. Takie postępowanie odwoławczego organu podatkowego byłoby tylko formalnie rozstrzyganiem istoty sprawy w drugiej instancji. W istocie, merytorycznie byłoby działaniem w jednej, ostatniej instancji.
Wskazane rozumienie art. 233 § 2 o.p. ma u podstaw wprost jego treść oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego z art. 127 o.p. Prawidłowe rozumienie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego uprawnia i zobowiązuje odwoławczy organ podatkowy do gromadzenia dowodów, do samodzielnej oceny dowodów i samodzielnych ustaleń faktycznych, także odmiennych od dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji i w ten sposób do uzupełniania i korygowania stanowiska organu podatkowego pierwszej instancji, ale nie do zastępowania organu podatkowego pierwszej instancji przez prowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości czy w znacznej części. Z jednej strony wadliwe jest rozumienie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego z art. 127 o.p. sprowadzające ją do kontroli decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, tylko do oceny zarzutów odwołania. Z drugiej strony wadliwe jest także takie rozumienie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, które dopuszcza w całości lub w znacznej części zastępowanie w rozstrzyganiu sprawy / gromadzeniu dowodów, ich ocenie, dokonywaniu ustaleń / organu podatkowego pierwszej instancji przez odwoławczy organ podatkowy. W sytuacji, w której organ podatkowy pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dowodowego w całości czy w znacznej części, odwoławczy organ podatkowy, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny, sam musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Takie postępowanie odwoławczego organu podatkowego nie mieści się w jego kompetencjach. Zgodnie z art. 229 o.p. odwoławczy organ podatkowy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe / por.: J. Zimmermann, B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska – "Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa" w "Zbiorze prawa podatkowego", Wyd. C. H. Beck 1999, dział IV str. 239 – 242 /.
W przedstawionych okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego odwoławczy organ podatkowy prawidłowo zinterpretował i zastosował przesłanki z art. 233 § 2 o.p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwoławczy organ podatkowy wskazał zaniechania organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, dokonywania ustaleń na okoliczności istotne dla wyniku sprawy podatkowej. Wyjaśnił dlaczego rozmiar tego zaniechania wyklucza merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w drugiej instancji. Należy podzielić stanowisko odwoławczego organu podatkowego, że stwierdzone zaniechania organu podatkowego pierwszej instancji jednoznacznie wskazują na występowanie elementarnych braków w zakresie stanowczego ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości / w gromadzeniu dowodów, ich ocenie, w ustaleniach faktycznych, ich prawnej kwalifikacji /.
9. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. / ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm. / opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania budowli lub ich części stanowi z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Ten stan prawny wyznacza okoliczności istotne dla opodatkowania / w zakresie strony przedmiotowej / i organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek ustalić je w sposób odpowiadający prawu, w tym ma obowiązek respektować dwuinstancyjność postępowania podatkowego.
10. Lektura uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wskazuje, że określenie Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości miało u podstaw deklarację podatkową poprzedniego właściciela budowli, obecnego właściciela, raport bieżący [...]/2009 z dnia 31 styczna 2009 r. / stwierdzenie zawarte w raporcie bieżącym, że po wstępnej analizie transakcji nie ulegnie zmianie wartość oraz prezentacja środków trwałych "B" /, komunikat prasowy "B" z dnia 3 lutego 2009 r. Organ podatkowy pierwszej instancji argumentował, że Spółka dowodów przeciwnych nie przedstawiła. Tytułem podstawy prawnej wskazał art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3, 4, ust. 3 – 5, art. 5 u.p.o.l.
Organ podatkowy pierwszej instancji co do zasady pominął przedstawienie dowodów, ich oceny, ustaleń i kwalifikacji prawnej na okoliczność strony podmiotowej opodatkowania. Brak sporu w tym zakresie nie zwalniał organu podatkowego pierwszej instancji od obowiązku respektowania zasad z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127 o.p.
Organ podatkowy pierwszej instancji objął opodatkowaniem budowle bez wskazania jakie są to budowle, bez skonkretyzowania ich przedmiotowego zakresu. Określenie, skonkretyzowanie przedmiotu opodatkowania, w sposób indywidualizujący budowle, jest konieczne dla określenia przedmiotowych granic postępowania podatkowego, dla stwierdzenia czy zakres opodatkowania decyzją w sposób zupełny został przypisany właściwemu podatnikowi. Brak sporu w tym zakresie nie zwalniał organu podatkowego pierwszej instancji od obowiązku respektowania zasad z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127 o.p.
Organ podatkowy pierwszej instancji pominął powoływaną w sprawie umowę. Nie wyjaśnił dlaczego jest to dowód zbędny dla ustalenia okoliczności istotnych w rozpatrywanej sprawie podatkowej / choćby dla stanowczego ustalenia przedmiotu opodatkowania /.
Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął wartość budowli według deklaracji poprzedniego właściciela. Pominął, że deklaracja jest oświadczeniem wiedzy składającego i obowiązkiem organu podatkowego, prowadzącego postępowanie podatkowe, jest zupełne zgromadzenie dowodów, ich wszechstronna ocena w całokształcie. Nie odniósł się wyczerpująco do rozbieżnych wartości budowli, znaczenia tych rozbieżności dla określenia podstawy opodatkowania. Nie odniósł przyjętej wartości budowli do wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych. Nie wyjaśnił dlaczego przyjęta wartość spełnia kryteria wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych. Stwierdził, że jego zdaniem w przypadku, gdy nabywca budowli oddaje te budowle sprzedającemu w leasing finansowy co oznacza, że leasingobiorca w dalszym ciągu amortyzuje budowle będące przedmiotem sprzedaży a następnie leasingu, podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wartość tych budowli, od której faktycznie naliczone są odpisy amortyzacyjne, a nie ich wartość ustalona w umowie sprzedaży. Tej treści stwierdzenia nie poparł dowodami, ich oceną, ustaleniami, w dalszej kolejności nie odniósł do wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych. Wymienił raport bieżący, komunikat prasowy. Przywołał wybrane stwierdzenie z raportu. Nie ocenił treści tych dowodów. Nie ustalił podstawy informacji w nich zawartych. Pominął dokumenty wskazywane przez Spółkę. Nie wyjaśnił dlaczego pominięte dokumenty nie mają znaczenia dla określenia podstawy opodatkowania, rozumianej jako wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych. Powołanych przez siebie dokumentów i zaprezentowanych stwierdzeń nie odniósł do art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p.
W tych okolicznościach organ podatkowy pierwszej instancji w istocie zaniechał przeprowadzenia znacznej części postępowania wyjaśniającego. Przeprowadził część postępowania wyjaśniającego w sposób dowolny. Zgromadził wybrane dowody. Wymienił niektóre z nich. Nie wyjaśnił przyczyn takiego postępowania. Nie ocenił wymienionych przez siebie dowodów w świetle ich treści i innych dowodów. Nie wyjaśnił dlaczego dowody, które wymienił stanowią zupełny materiał. Postępowanie organu podatkowego pierwszej instancji sprowadziło się do wskazania wybranych dowodów i przedstawienia swojego stanowiska. W istocie organ podatkowy pierwszej instancji ograniczył postępowanie wyjaśniające do podstawy opodatkowania i określił podstawę opodatkowania na podstawie własnego założenia, nie na podstawie zupełnego materiału dowodowego, ocenionego w całokształcie i bez odniesienia tak ustalonego stanu faktycznego do wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych. Postępowanie organu podatkowego pierwszej instancji nie wymaga uzupełnienia, lecz w istocie przeprowadzenia w zakresie wszystkich elementów istotnych dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W tych okolicznościach zaniechania organu podatkowego pierwszej instancji należy ocenić jako brak respektowania podstawowych zasad postępowania podatkowego z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127 o.p. Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w rezultacie tak przeprowadzonego postępowania podatkowego ma u podstaw dowolne zastosowanie materialnego prawa podatkowego.
W tym stanie postępowania podatkowego w pełni odpowiada prawu stanowisko odwoławczego organu podatkowego, zgodnie z którym zaistniały przesłanki zastosowania art. 233 § 2 o.p. Tej treści stanowisko odwoławczego organu podatkowego należy ocenić jako wyraz prawidłowego rozumienia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego i respektowania tej fundamentalnej zasady.
11. Zarzuty Spółki, dotyczące prawidłowości gromadzenia dowodów, ich oceny, dokonania ustaleń faktycznych i zastosowania materialnego prawa podatkowego, będą mogły być przedmiotem przyszłej sądowej kontroli legalności, gdy sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego pozwoli odwoławczemu organowi podatkowemu merytorycznie, co do istoty rozstrzygnąć sprawę podatkową w drugiej instancji.
12. Z tych względów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło