I SA/Lu 832/10
WyrokWSA w Lublinie2011-02-25
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istniały podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ujawnienie faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez M. G. w 2005 roku, posiadanie przez nią dokumentacji dotyczącej powierzchni użytkowej budynków (11.500,55 m2) i wartości budowli, a także umowa dzierżawy z M. R. stanowiły nowe, istotne okoliczności i dowody, nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że pierwotne dane dotyczące powierzchni budynków i wartości budowli były nierzetelne, co uzasadniało wznowienie postępowania i ustalenie wyższego wymiaru podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymiarze podatku od nieruchomości za rok 2005 w podwyższonej kwocie. Organ podatkowy wznowił postępowanie, stwierdzając, że M. G. podała nieprawidłowe dane dotyczące powierzchni użytkowej budynków i wartości budowli w wykazie z 2001 roku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne uznanie zaistnienia nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie 202.658 zł - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, organ podatkowy uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie 111.960,90 zł i jednocześnie ustalił wymiar podatku od nieruchomości ul. L. w C. za rok 2005 w kwocie 202.658,00zł.
Po wznowieniu postępowania, organ ustalił, iż M. G. w wykazie nieruchomości złożonym w dniu 29 sierpnia 2001 roku, w którym wykazała do opodatkowania: budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 6.405 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 18.691 m2 i 2% wartości początkowej budowli z kwoty 284.500,00 zł, czyli 5.690,00 zł wskazała nieprawidłowe dane. Wskazał, że w okresie od 16 maja 2001r. do 31 sierpnia 2007 r. była ona właścicielką działek gruntu nr [...]/13, [...]/31, [...]/35, [...]/36 o łącznej powierzchni 18086 m2 położonych w C. przy ul. L., dla których Sąd Rejonowy prowadzi KW [...], zabudowanych budynkami tworzącymi zespół handlowo – usługowy, a jednocześnie, że w okresie od 1 grudnia 2004r. do 31 grudnia 2006r. prowadziła działalność gospodarczą. Powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego zgodnie
z projektem budowlanym będącym załącznikiem do decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. wynosiła 11.500,55 m2. Powierzchnia ta potwierdzona została również w projekcie zagospodarowania terenu, który stanowi dokumentację do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "A" położonego w C. przy ul. L. wydanego w dniu 20 grudnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta (Nr [...]). Z przedłożonej w dniu 26 maja 2009 roku ewidencji środków trwałych wynikało również, że M. G. posiadała budowle, których wartość początkowa wynosiła 930.323 zł, a nadto, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 4 grudnia 2001r. wydzierżawiła część gruntu nr [...]/35 w obrębie 13 o powierzchni 450 m2 położonego w C. przy ul. L., wydzielonego z ogólnej powierzchni 849 m2 M. R., która prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "B" - stacja tankowania gazem propan - butan. Dzierżawca przedmiotowej działki wzniósł nakładem własnym budowle trwale związane z gruntem, tj. drogę dojazdową, ścianę p.poż. o łącznej wartości 21.515,11 zł i budowle trwale związane z gruntem dla przemijającego użytku stanowiące całość techniczno - użytkową w postaci dystrybutora, pomp, zbiorników, kontenera, wiaty nad dystrybutorami o łącznej wartości 46.867,20 zł. Wszystkie te budowle zostały ujęte
w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez M. R. od 2002 roku.
Wskazując na przepis art. 48 k.c., który jako części składowe gruntu wymienia również "inne urządzenia trwale z gruntem związane", przez co należy rozumieć również budowle, które są trwale związane z gruntem oraz na art. 47 k.c., w myśl którego właścicielem rzeczy (gruntu) i jej części składowych (budynku) jest zawsze ten sam podmiot, organ podał, że za budowle trwale związane z gruntem tj. drogę dojazdową i ścianę p.poż., podatnikiem podatku od nieruchomości była M. G. jako właściciel działki gruntu. M. R. (dzierżawca działki gruntu) jest zaś podatnikiem podatku od nieruchomości za budowle trwale związane z gruntem dla przemijającego użytku.
Przedstawiając dalej treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdził, iż zebrany materiał dowodowy, nieznany organowi w dniu wydania decyzji wymiarowej w 2006 roku wskazał na różnice pomiędzy podstawami opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i budowli podlegających opodatkowaniu, a podstawami opodatkowania zgłoszonymi przez M. G.. Ustalono mianowicie, że powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynosiła 11.500,55 m2, a nie jak wskazała M. G. w w/w wykazie z dnia 29 sierpnia 2001 roku - 6.405 m2 (różnica - 5.095,55 m2). Stwierdzono także różnicę w zakresie budowli zgłoszonych do opodatkowania. W wykazie z dnia 29 sierpnia 2001 roku, M. G. wykazała 2% wartości początkowej budowli z kwoty 284.500,00 zł, czyli 5.690,00 zł, natomiast z przedłożonej w dniu 26 maja 2009 roku ewidencji środków trwałych wynika, iż wartość budowli (poz. 2) ujęta w tej ewidencji wynosiła 930.323,00 zł. Do kwoty tej należało doliczyć wartość budowli trwale związanych z gruntem w kwocie 21.515,11 zł wzniesionych w 2002 roku na gruncie stanowiącym własność M. G. przez dzierżawcę M. R. Powyższe dane oznaczają, że różnica między podstawą opodatkowania budowli faktycznych, a zgłoszonych przez M. G. wynosi 667.338,11 zł. Organ podatkowy stwierdził przy tym, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. G. w okresie posiadania przedmiotowej nieruchomości miała dokumenty świadczące o faktycznej powierzchni budynków i wartości budowli i już
w wykazie nieruchomości z 2001 roku nierzetelnie podała podstawę opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz nieprawidłowo określiła wartość początkową budowli. Wobec powyższego, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nieznane mu w dniu wydania decyzji w zakresie podstaw opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wartości budowli. Po przeprowadzeniu postępowania, po jego wznowieniu, przyjął, iż w 2005 roku opodatkowaniu podlegały budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 11.500,55 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 18.086 m2, budowle o wartości 951.838,11 zł.
Od powyższej decyzji M. G. wniosła poprzez ustanowionego pełnomocnika odwołanie, który zarzucił naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi, które uzasadniały wznowienie postępowania.
Wskazując na naruszenie przepisu art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik zarzucił nie wyjaśnienie, czy budynki i budowle, których dotyczy postępowanie ze względów technicznych mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności pominięcie w tej części projektu budowlanego z września 2006 roku (zeszyt 2.3), z którego wynikało, że pokrycie budynku o powierzchni zabudowy 5358,6 m2 oznaczonego literą a, nie spełniało warunków nośności i dalsze jego użytkowanie zagrażało katastrofą budowlaną.
W jego ocenie, organy nadto błędnie ustaliły, że od 1 stycznia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu "C" spółki z.o.o., gdy w chwili sprzedaży tej nieruchomości na rzecz "D" sp. z.o.o. nieruchomość ta była w posiadaniu M. G. i posiadanie to przekazano spółce dopiero po sprzedaży nieruchomości, co wynika z § 5 notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 31 sierpnia 2007 roku, Rep. [...].
Naruszenie art. 123 w związku z art. 188 § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik uzasadniał nieuwzględnieniem wniosków dowodowych i pominięciem dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności akt podatkowych dotyczących J. G., dowodu z zeznań świadka L. K., który był jednym z głównych wykonawców przebudowy nieruchomości oraz dowodu z przesłuchania M. G. jako strony na okoliczność, że przebudowa mogła skutkować zwiększeniem powierzchni budynku oraz określenia, jaka jest prawidłowa podstawa opodatkowania nieruchomości przy ul. L. w C. Pełnomocnik zwrócił też uwagę, iż M. G. złożyła deklarację w podatku od nieruchomości na podstawie oświadczeń nieżyjącego już męża J. G., który de facto tą nieruchomością zajmował się.
W konkluzji odwołania pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie
o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w rozpoznaniu powyższych zarzutów, podkreśliło, iż organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, po dokonaniu ustalenia, iż M. G. nieprawidłowo zgłosiła do opodatkowania budynki i budowle w wykazie z dnia 29 sierpnia 2001 r.
Kolegium podkreśliło, iż w trakcie prowadzonego postępowania, mimo licznych wezwań, M. G. nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających słuszność swojego stanowiska, jak również, że zwoływało kilkakrotnie rozprawę administracyjną ( 5 i 26 maja, 11 czerwca i 13 lipca 2010 r.), na które M. G. się nie stawiała.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej – w niniejszej sprawie, wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania.
Odnosząc się do kwestii względów technicznych, podkreślił, iż podatnik w toku postępowania podatkowego nie stawiał takiego zarzutu, koncentrując swoje uwagi na powierzchni użytkowej budynków. Zarzut w tym przedmiocie pojawił się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Zajmując stanowisko w tym przedmiocie, Kolegium wyraziło pogląd, iż względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mogą być zrównane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z podjętych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o przekształceniach, remontach, zmianie przeznaczenia itp. Przyznając, iż w projekcie architektoniczno - budowlanym (inwentaryzacja budowlana i opinia techniczna - zeszyt 2.3) zaplanowano wymianę pokrycia budynku, stwierdziło jednocześnie, iż wcale nie oznaczało to, że cały budynek był w złym stanie technicznym. Wyraziło pogląd, że przebudowa
i modernizacja budynków, mająca na celu dostosowanie ich do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej przez podatnika nie może świadczyć o zaistnieniu względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Analiza projektu budowlanego z września 2006 r., zeszyt 2.3, doprowadziła Kolegium do konkluzji, iż zalecenie wymiany pokrycia dachu z uwagi na trwałe odkształcenia plastyczne, miało na celu nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa dalszego użytkowania budynku, ale również dostosowanie go do obecnie obowiązujących standardów technicznych, w tym zastosowania technologii energooszczędnych i estetycznych.
Zdaniem Kolegium nie było potrzeby dołączania do sprawy, akt podatkowych dotyczących J. G., gdyż nie miały one wpływu na prawidłowość danych zgłoszonych przez M. G. w złożonym w dniu 29 sierpnia 2001 roku wykazie nieruchomości. Nie miało sensu również dalsze uwzględnianie dowodu z zeznań świadka L. K. oraz M. G., w sytuacji, gdy kilkakrotnie nie stawiali się oni na przesłuchanie.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, iż powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego mogła ulec zmianie, jako, że inwestycja przewidywała rozbiórkę jednego z budynków (budynek nr 4), organ odwoławczy wskazał, że mimo, iż inwestycja rozpoczęta była przez M. G. (pozwolenie na budowę polegające na adaptacji istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "A" - decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...]), to jednak decyzja o pozwoleniu na budowę przeniesiona została na rzecz "C" sp. z.o.o. decyzją z dnia [...] października 2007 r. (znak.[...]). Inwestycja została zakończona przez tą firmę w styczniu 2008 r. (decyzja znak [...] Powyższe oznacza, że powierzchnia użytkowa budynków, w okresie kiedy właścicielem była M. G. zmianie, zatem nie uległa.
Oceniając Kw Nr [...], wskazał, że wynika z niej, iż właścicielem nieruchomości w C. przy ul. L., obręb [...], działki gruntu zabudowanej budynkiem (działka nr [...]/13, [...]/31, [...]/35, [...]/36) o powierzchni 18 086,00 m2 jest "D" spółka z.o.o z siedzibą w K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w akcie notarialnym z dnia 31 sierpnia 2007 r. Rep. A [...]. W dziale III księgi znajduje się wpis dotyczący ciężarów i ograniczeń. Z treści tego wpisu wynika również, iż dzierżawcą nieruchomości była spółka "C" i roszczenia dzierżawcy wynikające ze stosunku dzierżawy na czas oznaczony tj. do dnia 29 czerwca 2035 roku do nieruchomości objęte księgą wieczystą wpisano na podstawie wypisu z aktu notarialnego z dnia 29 czerwca 2005 r. Rep. A [...] będącego umową dzierżawy i ustanowienia hipoteki. Dokument ten, jego zdaniem, do przedmiotowej sprawy, nie wniósł nic nowego.
W świetle powyższych ustaleń, Kolegium uznało, iż rozstrzygnięcie sprawy poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, zebraniem materiału dowodowego oraz dokonaniem swobodnej jego oceny i rozpatrzenia
w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej.
Od tej decyzji, M. G. poprzez ustanowionego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej:
1) art. 240 §1 pkt 1 przez błędne uznanie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi, które uzasadniały wznowienie postępowania,
2) art. 122 w związku z art. 187 §1 i 191 poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i błędną ocenę dowodów, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych przez:
-uznanie, że budynki i budowle, których dotyczy postępowanie ze względów technicznych mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, -wadliwe ustalenie powierzchni budynków i wartości budowli, które podlegają opodatkowaniu z uwzględnieniem stawki, jaka jest przewidziana w podatku od nieruchomości dla budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą,
-błędne ustalenie, że od 1 stycznia 2007 do 31 sierpnia 2007 roku przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu "C" sp. z o.o. w K., gdy do chwili sprzedaży tej nieruchomości na rzecz "D" sp. z o.o. w Krakowie nieruchomość ta była w posiadaniu M. G. i posiadanie to przekazano spółce dopiero po sprzedaży nieruchomości (podatnika łączyła z "C" umowa dzierżawy, ale nigdy nie wydano rzeczy i nie przeniesiono posiadania nieruchomości),
-sprzeczne z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania dokonanie oceny projektu budowlanego z września 2006 roku,
3) art. 123 w związku z art. 188 §1 poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez podatnika, a które miały istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności:
- nie dołączenie akt podatkowych J. G.,
- nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka L. K., który był jednym z głównych wykonawców przebudowy nieruchomości, dla wykazania, rodzaju i zakresu prac budowlanych wykonanych na nieruchomości, jej stanu technicznego przed ich wykonaniem, powierzchni użytkowej budynku głównego i tego, iż doszło do wybudowania nowego kompleksu handlowego,- nie przeprowadzenie dowodu
z przesłuchania M. G., jako strony na okoliczność jak wyżej oraz, czy przebudowa dokonana przez "D" sp. z o.o. w K. mogła skutkować zwiększeniem powierzchni budynku, a także określenia, jaka jest prawidłowa podstawa opodatkowania nieruchomości,
- nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność, czy przed powstaniem nowego centrum handlowego "C", ze względu na warunki techniczne była możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i czy istniejące obecnie centrum handlowe powstało od początku, czy też jest wynikiem przebudowy,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pk3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez błędne uznanie, iż wszystkie budynki zlokalizowane na nieruchomości położonej w C. przy ul. L. nadawały się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik przedstawił taką samą argumentację, jak w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji.
Przede wszystkim w kontekście przepisu art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdził, iż organ odwoławczy nie wskazał, czy to "nowe okoliczności", czy też "nowe dowody" stanowiły podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji.
W jego ocenie, jedyny dowód mający cechy nowości w rozumieniu art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to pozwolenie na budowę nr [...], które pojawiło się
w aktach podatkowych już po wezwaniu przez organ podatnika do ostatecznego zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszeniu ewentualnych wniosków dowodowych. O tym dowodzie skarżąca dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta.
Wyraził pogląd, iż gdyby jednak uznać, że podstawą do wzruszenia decyzji są "nowe okoliczności", to nie istniały one w dniu wydania decyzji. Powierzchnia budynków znajdujących się na działkach objętych księgą wieczystą KW Nr [...] podana w wykazie przez "D" sp. z o.o. w K. została wskazana na podstawie pomiarów dokonanych już po sprzedaży nieruchomości, a więc daleko po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem, iż dowód w postaci odpisu z KW Nr [...] nie wniósł nic do sprawy, skoro w dziale III została ujawniona umowa dzierżawy zawarta z "C" sp. z o.o. w K., a więc również ze względu na dyspozycję art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, okoliczność ta winna być znana organowi z urzędu. Tak, więc umowa dzierżawy z dnia 29 czerwca 2005 roku Rep. A Nr [...] nie jest "nowym dowodem", o jakim mowa w art. 240 §1 kp 5 Ordynacji podatkowej, a przecież w oparciu o ten dokument organ podatkowy doszedł do wniosku, że w okresie od 1 stycznia 2007 do 31 sierpnia 2007 roku przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy.
Nie zgadzając się z przyjętą do opodatkowania powierzchnią budynków w ilości 11500, 55 m2, wywodził, że wprawdzie nabywca nieruchomości spółka "D" w K. taką powierzchnię zadeklarowała, ale mogła ulec ona powiększeniu na skutek działań dzierżawcy nieruchomości "C" sp. z o.o.
Końcowo stwierdził, iż w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2007 roku posiadaczem nieruchomości pozostawała M. G., która już nie prowadziła działalności gospodarczej oraz ponowił swój wywód zawarty w uzasadnieniu odwołania, co do względów technicznych uniemożliwiających korzystanie z budynków posadowionych na spornej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej regulacji prawnej. W drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej). Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej) i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W toku tego postępowania w pierwszym rzędzie, organ podatkowy bada, czy rzeczywiście zaistniały podstawy wznowieniowe postępowania, wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W razie pozytywnego wyniku tego badania, wydaje w oparciu o art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej decyzję uchylającą dotychczasową decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl, którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99, ONSA 2001/3 poz. 123, wskazał, że przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które
z badanego materiału dowodowego nie wynikały.
W orzecznictwie przyjmuje się, że użyty w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, s. 21), natomiast pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010r., I FSK 448/09, LEX nr 593987).
Reasumując, przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwyczajnym, oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nie ma powodu, aby uznać, iż muszą to być albo jedne albo drugie, mogą one, bowiem wystąpić łącznie.
Sąd pragnie zauważyć, iż niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku za rok 2005, stąd nie ma żadnych podstaw do oceny zdarzeń faktycznych i prawnych zaistniałych w perspektywie lat następnych. W konsekwencji, związany granicami sprawy, swoją ocenę odnosi do tych okoliczności i dowodów, które stanowiły podstawę wznowienia postępowania za wskazany wyżej rok podatkowy.
Po wznowieniu postępowania, organ ustalił, iż M. G. w okresie od 16 maja 2001r. do 31 sierpnia 2007 r. była właścicielką działek gruntu nr [...]/13, [...]/31, [...]/35, [...]/36 o łącznej powierzchni 18086 m położonych w C. przy ul. L. dla których Sąd Rejonowy prowadzi Kw [...], zabudowanych budynkami tworzącymi zespół handlowo – usługowy, co nie jest kwestionowane.
Poza sporem pozostaje również, iż w dniu 29 sierpnia 2001 r. M. G. złożyła
w Urzędzie Miasta wykaz nieruchomości, w którym wykazała do opodatkowania: grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 18691m2, budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 6 405 m2, wartość budowli w kwocie 284 500,00 zł z tego 2% - 5 690,00 zł (k – 134 akt podatkowych). Takie też dane, organ I instancji przyjmował przez kolejne lata podatkowe i uwzględnił je również w decyzji z dnia 24 stycznia 2005r., wymierzając skarżącej podatek za rok 2005 (k – 134 akt podatkowych).
Po wznowieniu postępowania, okazało się również, iż w roku 2005, M. G. prowadziła działalność gospodarczą, o czym świadczy pismo Urzędu Miasta z dnia 7 lipca 2009r. (k – 330 akt podatkowych). Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej wynika, bowiem, że skarżąca rozpoczęła ją w dniu 1 grudnia 2004r. i kontynuowała bez przerwy do 31 grudnia 2006r., kiedy to dokonano wykreślenia z ewidencji. Bez wątpienia, zatem jest to nowa okoliczność, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ma ona nadto istotne znaczenie dla sprawy, istniała
w dniu wydania decyzji i była nieznana organowi, który ją wydał. Taką samą ocenę należy odnieść do dowodu z dokumentów, jakimi były: pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku hali na zespół handlowo-usługowy nr [...] (decyzja z dnia [...] sierpnia 1997r. wydana na J. G., k - 241 akt podatkowych) oraz projekt budowlany (w aktach sprawy podatkowej, jako oddzielna teczka z dopiskiem J. G.). Niewątpliwie dowody te są istotne, w dniu wydania decyzji istniały, miały przymiot nowości i nie były znane organowi podatkowemu. Ich analiza doprowadziła organy do trafnego wniosku, że w 1997 roku powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do decyzji
Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. wynosiła 11.500,55 m2. Powierzchnia ta potwierdzona została również w projekcie zagospodarowania terenu, który stanowi dokumentację do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "A" położonego w C. przy ul. L. wydanego w dniu 20 grudnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta ( Nr [...]), co oznacza, że przez ten cały okres nie uległa ona żadnej zmianie.
Również nową, istotną, istniejącą w dniu wydania decyzji a nie znaną organowi, była okoliczność zawarcia przez M. G. z M. R. w dniu 4 grudnia 2001r. umowy dzierżawy (k – 200 akt podatkowych) części gruntu nr [...]/35 w obrębie 13 o powierzchni 450 m2 położonego w C. przy ul. L. wydzielonej z ogólnej powierzchni 849 m2. M. R., dzierżawiła przedmiotową nieruchomość, jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" - stacja tankowania gazem propan – butan, jak również nowym, istotnym, istniejącym w dniu wydania decyzji a nie znanym organowi był dokument w postaci tej umowy.
Wbrew, zatem twierdzeniu, pełnomocnika skarżącej, zarówno wskazane okoliczności, jak i dowody, uzasadniały wznowienie postępowania, co oznacza, że przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie naruszono. Nie jest przy tym tak, jak wywodzi pełnomocnik skarżącej, że podstawą wznowienia postępowania była deklaracja podatkowa na 2007r. spółki z o.o. "D", która w dniu 31 sierpnia 2007r. nabyła przedmiotową nieruchomość od M. G. i, która wykazała przyjętą przez organy powierzchnię budynków - 11.500,55 m2. Z deklaracji tej bowiem wynika, iż spółka zgłosiła do opodatkowania budynki o powierzchni 11.763,40m2.
Za gołosłowny należy uznać zarzut, iż "pozwolenie na budowę nr [...] pojawiło się w aktach podatkowych już po wezwaniu przez organ podatnika do ostatecznego zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszeniu ewentualnych wniosków dowodowych", skoro znajduje się ono na karcie oznaczonej nr 241. Nawet gdyby tak było, co jednak z akt nie wynika, to i tak nie byłoby to uchybienie, którego zaistnienie mogłoby doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Oczywiste być musi, iż zdarzenia dotyczące spornej nieruchomości zaistniałe w roku 2007, w tym w szczególności jej przebudowa, mogąca mieć – jak wywodzi pełnomocnik skarżącej – związek ze zmianą powierzchni budynków, z punktu widzenia roku 2005 pozostają bez żadnego znaczenia, albowiem w stosunku do niego mają charakter następczy. W konsekwencji tożsame stanowisko, Sąd odnosi do wszystkich zarzutów pełnomocnika skarżącej związanych z kwestią posiadania nieruchomości w 2007r. Z tej perspektywy nie miałyby żadnego znaczenia dla sprawy zeznania świadka L. K., który był jednym z głównych wykonawców przebudowy nieruchomości, której dotyczy postępowanie, dla wykazania rodzaju
i zakresu prac budowlanych wykonanych w budynkach, ich stanu technicznego oraz powierzchni użytkowej budynku głównego, pomijając już nawet okoliczność, że wniosek pełnomocnika w tym zakresie został uwzględniony, tyle tylko, że to świadek nie stawiał się na przesłuchania.
Podobną ocenę należy odnieść do dowodu z przesłuchania M. G.
w charakterze strony na okoliczność, że przebudowa mogła skutkować zwiększeniem powierzchni budynku oraz określenia, jaka jest prawidłowa podstawa opodatkowania nieruchomości przy ul. L. w C. Dodać można, że M. G. nie stawiła się na żadne wezwanie organu odwoławczego na kolejno wyznaczone rozprawy ( 26 maja 2010 r., 11 czerwca 2010 r. i 13 lipca 2010 r.). Niezrozumiały jest zatem zarzut pełnomocnika w tej części. Uwzględnienie go, skutkowałoby przyzwoleniem na rozciąganie postępowania w bliżej nieokreślonej perspektywie czasowej i praktycznie prowadziłoby do niemożliwości jego zakończenia.
Niezasadny był także wniosek o dołączenie akt podatkowych poprzedniego właściciela nieruchomości J. G., albowiem nie miałby on dla sprawy, w której jako podatnik występuje M. G., żadnego znaczenia.
Reasumując, Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w 2005r. do opodatkowania budynków należało przyjąć powierzchnię 11.500,55 m2, w sytuacji, gdy wynikała ona z projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., przy czym, co istotne, na pewno nie uległa ona zmianie w roku 2005, skoro w dniu [...] grudnia 2006 r., została wydana decyzja znak: [...] (k – 243 akt podatkowych), w której M. G. udzielono pozwolenia na budowę polegającego na adaptacji istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "A". Załącznikiem do tej decyzji był zatwierdzony projekt budowlany z 2006r., z którego treści wynika, iż istniejący obiekt również miał powierzchnię 11.500,55 m2 (vide: teczka dołączona do akt podatkowych, Architektura – Projekt zagospodarowania terenu).
Powierzchnia gruntów przyjęta do opodatkowania - 18.086,00 m2 przedmiotem sporu objęta nie była. Nie zostało także zakwestionowane opodatkowanie budowli, o łącznej wartości 951.838,11 zł, na którą składają się budowle o wartości 930.323,00 zł (k – 326 akt podatkowych), według ostatecznie przedstawionej przez M. G. ewidencji środków trwałych (k – 324-244 akt podatkowych) oraz budowle trwale związane z gruntem tj. droga dojazdowa i ściana p.poż., o wartości 21.515,11 zł, wzniesione w 2002 roku na gruncie M. G. przez dzierżawcę M. R., według prowadzonej przez nią ewidencji środków trwałych (k – 196 akt podatkowych).
Odnosząc się do zagadnienia "względów technicznych", Sąd zauważa, iż zarzut w tym zakresie został sformułowany w oparciu o projekt budowlany z września 2006 r. dotyczący dokonania przebudowy i adaptacji centrum handlowego, z którego, jak wywodził pełnomocnik, "wynikała konieczność wymiany pokrycia dachu budynku o powierzchni zabudowy 5358m2, gdyż nie spełniał on warunków nośności i dalsze jego użytkowanie zagrażało katastrofą budowlaną". Z niczego, zatem nie wynika, aby jakiekolwiek względy techniczne zaistniały w roku 2005, którego dotyczy spór.
Na marginesie, przyznać należy rację organowi odwoławczemu, że podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Tym samym konieczność przeprowadzenia na przykład remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej działalności gospodarczej stanowi również jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności.
Z projektu architektoniczno - budowlanego (inwentaryzacja budowlana i opinia techniczna – vide: teczka w aktach podatkowych) wynika, iż zaplanowano wymianę pokrycia budynku nr 1, bowiem istniejąca blacha nie spełniała warunków nośności, co wcale nie oznacza, że cały budynek był w złym stanie technicznym. W opisie technicznym poszczególnych budynków nie ma mowy o ich złym stanie technicznym, zaś w opisie poszczególnych elementów budynku mówi się jedynie o potrzebie wymiany istniejącego pokrycia. Nie ulega wątpliwości, iż przebudowa i modernizacja budynków mająca na celu dostosowanie ich do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej przez nabywcę nieruchomości nie może sama w sobie stanowić, iż budynki te znajdowały się w złym stanie technicznym, uniemożliwiającym ich użytkowanie. Wymianę istniejącego pokrycia zalecono z uwagi na trwałe odkształcenia plastyczne, ze względu na zastosowanie wpustów odprowadzających wodę opadową, które muszą być podgrzewane, zalecono również obudowę hali. Nie zachodziła, zatem podstawa prawna w postaci względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Zresztą trudno zaakceptować stanowisko pełnomocnika skarżącej, że to organ miałby być zobowiązany do "ustalenia, czy budynki lub budowle ze względów technicznych mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej". Jest, bowiem całkowicie odwrotnie. Obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ciąży na przedsiębiorcy, powołującym się na tego rodzaju przyczyny (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007r., II FSK 773/06, LEX nr 339937).
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło