I SA/Lu 846/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., n r [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011r. - w zakresie wniosku z dnia 30 października 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF p o s t a n a w i a: - odmówić J. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy W toku postepowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą J. M., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I, skarżąca, wnioskująca o zwolnienie z wniesienia wpisu sądowego od zażalenia została wezwana do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7-dniowym, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony – doradcy podatkowemu w dniu 20 października 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k.53). Formularz PPF został dołączony do wezwania. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o prawo pomocy na odpowiednim formularzu upływał zatem 27 października 2015 r. W stosownym terminie formularz PPF nie został nadesłany, natomiast w dniu 30 października 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożyła osobiście do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. We wniosku pełnomocnik podała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy był już w sprawie składany – na innym formularzu. "Wnioskodawcy mają problemy zdrowotne", w związku z tym ich przyjazd do L. był utrudniony, dopiero teraz mogli złożyć podpis na wypełnionym formularzu PPF. Do wniosku pełnomocnik dołączyła wypełniony formularz PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a.). Powyższe przesłanki zostały przez stronę spełnione. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istotnym przy tym jest, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności ale także i te świadczące o podjęciu lub nie przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu - por. np. wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, Lex nr 40381, z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1246/98, LEX nr 40367, z dnia 13 sierpnia 1999 r., III SA 7432/98, LEX nr 39470, czy postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/99, LEX nr 50679. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, iż wskazana we wniosku argumentacja, w ocenie Sądu, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Okoliczność, iż "wnioskodawcy mają problemy zdrowotne" i nie byli w stanie dojechać do L. aby podpisać wniosek PPF, nie może przemawiać za przywróceniem terminu do dokonania czynności złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu. Przede wszystkim bowiem wskazać należy, że J. M. w niniejszym postępowaniu jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i ten pełnomocnik uprawniony był do podpisania formularza PPF, zatem nie było konieczności osobistego przyjazdu strony (która w rzeczywistości, ze względu na stan zdrowia, mogła mieć trudności z przyjazdem), aby dokonać osobiście tej czynności. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu, o jakim mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), może być podpisany także przez pełnomocnika strony (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 11/09, system informacji prawnej LEX). Należy dalej wyjaśnić, że w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, Nr [...], poz. 39 - dodatek). Mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika (II GZ 523/14). Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej nie dochowała wymaganej od niej staranności i dbałości o interesy procesowe swojej mocodawczyni. Brak możliwości osobistego przyjazdu skarżącej, aby podpisać wniosek PPF nie jest okolicznością usprawiedliwiającą, bowiem w świetle powołanej wyżej uchwały NSA, nie było to konieczne dla złożenia formalnie poprawnego formularza PPF. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżąca miała trudności w dotarciu do L. czy też nie, oraz, czy ta przeszkoda miała charakter okoliczności nagłej, niemożliwej do przezwyciężenia. Jedynie w odniesieniu do treści wniosku wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. Zatem okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony był wcześniej, na innym formularzu, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. W tym stanie rzeczy stwierdzając, iż uchybienie terminu w sprawie niniejszej nastąpiło w wyniku zaniedbania, a nie zaistnienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, czy też okoliczności od strony niezależnych - działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji